This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct
to make the world's books discoverablc onlinc.
It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct
to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc
publishcr to a library and fmally to you.
Usage guidelines
Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. Wc also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
About Google Book Search
Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb
at|http://books.qooqle.com/|
PATROLOGIiE
CURSUS COMPLETUS,
SEU BIBLIOTHECA UNIYERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMIGA,
mm SS. PATBIIN, DOGTORIIH SGiimONp EGGLeSlilSTIGORIIM.
SIYE LJITINORUM, SlVE GRJBCORUM,
QUI AB JEVO APOSTOLICO AD TEMPORA ISNOCENTil III (ANNO 1«16) PRO LATINIS ET CONCILil FLORENTINI (ANN. 1439) PRO GRMCIS FLORUERUNT :
RECUSIO GHR0N0L06ICA
OMNIUM QUiE EXSTITERE MONDMENTORUM CATHOLIC.E TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIMA
ECCLESIiS S^CULA,
JUXTA BDITI0NE9 ACCURATIS8IMJIS, INTBR SB CUMQUB N0NNULLI8 CODICIBUS MANU8CRIPTI8 COLLATAS, PBRQUAM DILIOEN-
TER CASTIGATa; DISSERTATIONIBUS, COMMBNTARIIS, VARIISQUE LECTI0NIBU8 CONTINBNTBR ILLUSTRATa; OMNIBUA
OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONBS QUiB TRIBUS N0YISSIMI8 SiBCULlS DEBENTUR ABSOLUTAS OETBCTIS, AUCTA ;
INDICIBUS PARTICULARIBU8 ANALTTICIS, SINOULOS SIVB T0M08 Smt AUCT0RB8 ALICUJUS MOMENTI SUBSEQUBNTI-
BUSfDONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITB DI8P0SITI8, NECNON BT TITULI8 8IN0ULARUM PAOINA-
RUM MAR6INEM SUPERIOREM DISTINOUBNTIBUS 8UB4BGTAMQUB MATBRIAM SIONIFiCANTIBUS, ADORNA-
TA ; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM AP0GRTPHI8, AUQUA YERO AUCTORITATB IN ORDINB
AD TRADITIONBM ECGLE8IA8TIGAM POLLENTIBUS, AMPLIPIGATA ;
DUCENTIS ET AMPLIUS LOCUPLBTATA INDIGIBUS AUGTORUM 8IGUT BT OPBRUM, ALPRABETIGI8. GHRONOLOOIGIS, 8TATI-
STICIS, STNTHBTICI8, ANALTTICIS, ANALOOIGIS, IN QUODQUB RELXOI0NI8 PUNGTUM, DOOMATICUM, MORALB, LITUR-
filCUM, CANONICUM, DISCIPLINARE, HISTORIGUM, BT GUNGTA ALIA 8INB ULLA BXGBPTIONB; SED PRiBSBRTIM
DUOBUS INDICIBUS IMMEN81S ET OENBRALIBUS^ ALTBRO SCIUCET RERUM, QUO GONSULTO, QUIDQUID
NON SOLUM TALI8 TALX8YB PATBR, YBRUM ETfAM UNU8QUI9QUB PATRUM, NB UNO QUIDBM 0MIS80,
IN QUODLIBET THBMA 8CRIPSBRIT, UNO tlTTUITU C0N8PIGX ATUR ; ALTBRO SGRIPTUILE
SACR/Gy EX QUO LBGTORI GOMPBRIRB 8XT OBYIUM QUINAM PATRBS BT XN QUIBU8 OPBRUM
SUORUM L0CI8 SINOULOS 8XN0UL0RUM UBR0RX7H 8. 8GRXPTU1LB YBR8U8, A PRXMO
OBNB8E0S USQUE AD N0VI8SIUUM APOGALTPSXS, GOMMBNTATI 8INT:
EDITIO ACCURATISSIMA, GJITERISQUB 0MNIBU8 FAGILB ANTEPONBNDA, 81 PBRPBNDANTUR GHARAGTBRUM NXTXDITA6,
CHARTiK QUALITAS, INTEORITAS TBXTUS, PBRFBGTXO G0RRBCTX0NI8, OPBRUM RBGU80RUM TUM YARIBTA8,
TUM NUMERUS, FORMA YOLUMINUM PBRQUAM GOMMODA 8XBXQUB IN TOTO PATROLOOIiB DBGUR8U GONSTANTBR
SIMILIS, PRETIX EXXOUXTAS, PRiBSBRTIMQUB X8TA GOULBGTXO, UNA, MBTHODXGA BT CHRONOLOOIOA,
SEXCBNTORUM FRAOMBNTORUM OPUSCULORUMQUB HACTENU8 HIG XLLIG 8PAR80RUM, PRIMUM AUTEM
IN NOSTRA BXBUOTHBCA, BX 0PBRIBU6 BT H88. AD 0MNB8 «TATB8, L0C08, LXNOUAS FORMASQUE
PBRTIirBNTXBUB, GOADUNATORUM.
SERIES LATINA.
IN QUA PRODEnNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCL^IA LATINJB
A TERTDLLIANO AD ENNOCENTnJM m :
AGGURANTE J.-P. MIGNE,
BlUtothee» Clerl ■■iTenwe,
SIVE CURSUDll COMPLETORUM Hf SINGULOS 8GIBNTLB ECCLESIASTICiB RAM08 EDITORB.
PAmOLOGlM LATINM TOMVS LXXIV
VIT^ PATRUM, SIVE HISTORI^ EREMTnCiE LIRRI DECEM,
. TOMyS POSTimiOR; . -
• a •
^ « ^ '
FARISIIS,
« * « ••
APUD GARNIER FRATRES, EDITORES ET J.-P. MIGNE SUCCESSORES. IN VIA DICTA AVBNUE-DU-MAmB, 189, OLIM CHAU8SSB DU-MAINB, 127.
4879
^
(pO
• •
• •
• ••• _•
• • • •, •••••••
• •
• •
• •
• • •
• •
.•^ .•,
• •
• • •
■ • - •* ••
APPENDIX
\J> MONUMENTA SEX PRIORUM ECCLESIiE SiECULORUM
^ITiE PATRUM
SIVE
WSTORLE EREMITIGiE LIBRI DECEM
AUCTORIBUS SUIS ET MITORI PRISTINO RESTITUTI AC NOTATIONIBUS ILLUSTRATI, OPERA ET STUDIO HeRIBERTI RoSWEYDI, ULTRAJECTINI
E SOCIETATE JESU THEOLOGI.
AGGEDIT
OnOMASTICON RERUM ET VERBORUM DIFFIGIUORUM, CUM MULTiPLICI INDICE,
ETIAM CONaONATORIO, BDITIO MEMORABILISSIMA QUiE ANTUERPLE PRODIIT, ANNO DOMINI MDCXXVIII, fiX OFFICINA PlANTINIANA,
NUNG AUTEM ACCURATIOR RBVIVlSaT, NOVISSIME GORRIGENTE ET REGENSENTE
J.-P. MIGNE,
Blbllofhee» Clerl anliersfe,
81VB
CURSUUM GOMPLETORUM IN SINGULOS SGIENTL£ EGGLESIASTICiE RAMOS EDITORE.
TOMVS POSTERIOR,
»• « •
------ »•• e
• • • *
APUD GARNIER FRATRES, EDITORES" ET 'J.-P. IHGNE SUCCESSORES,
IN VLtDiarA ; AVENUE-DU-MAINE, 189, OLIM CHAUSSBB-DU-MAJNB, 127.
1879.
l 1
i I
t
. »
ELENCHUS OPERUM
QU^ IN HOC TOMO LXXIV CONTINENTUR
i !
Col
Vitarum Patrum libri IX et X i
Appendix ad Vilas Patrum 24^
Addita *. 32^
• • • -
• • •
• ; • • '
.'t .
- • •• • • ■
: • • • •. • «•••••• •• •
• h c
• ••
^,- V w ••- ••
• •
• •
• •
• • •
• • ••
• •
• •
• •
• •
• •
• •
/
>
Glichy. ^ E\ t}i])is Panli Dopont, 12, via dicta Bac-d'Asnieres (1708, 11-78)
YITM PATRUIVL
SIVB
fllSTORIA EREMITICA.
CONTINUATIO
m VITIS PATRIJH
LIBER NONUS,
QUl DICITDR
PBII.OTBEUS, sive TBEOPBII.ES,
AUGTORE THEODORETO, GYRI EPISGOPO,
INTEHPRETE GENTIANO HERVETO.
PB^HJDIUM
De hoc libro aUulimus quxdam testimonia supra^ in prolegomeno generali ii. Prxter ea et
hxc mmc habe.
DE AUGTORE ET HOG IPSO LIBRO TESTIMONIA.
Joannes Damascenus, orat. 3, de Imaginibus, j^ Synodus VU generalis^ qum est ii Nicasna, act. 4.
70S 'Exx^<4»iXoOiou laxop(a< 6eo8(up(xou iictoxo- 1C0U K.'jpou, Kicxov ^tov xou drfiou £u(jiku>vo<xouxiov(xou* mo\ vip 'IxaX {a<icKpixx6v laxi xai XiY*^^*^>^t Y*P ^^^^ iv PajuTixfi {xr|foxip TtoXuOpuXXijxov •^i^tta^ai x6v £v$pa, ^zh* aTcafftxot^ xu>v ipYsoxiQpCcav 7Cpo7cuXa(oi< etx6vac vjz^ ^paYctac dcvaaxriaat, cpuXaxiJv xivd a^iatv xal oaqpsXctsv tvxcuQEv icop((ovxac : « Ez Philotheo Theo- doreti episcopl Cyri, in sancti Simeonis in columna degentis Vitani ; nam de Italia qnid attinet loqui ? Aiuntenim virumhunc in mtfximaurbe Romana us- qoe adeo clarum ac celebrem extitisee, ut etiam in omnibas orOcinarum vestibulis homines parvas imagines ipsi erigerent, hinc videlicet prseidium sibi ac eecuritatem quadam comparantes.
6to8u>p(xou iiciox^icou Kupou ixxou Biou Suulecov xou ZxuXtrou. -^ i— /-^ 1—1»
xf^< olxot x^ yif^i
dficaat xoT< x(t>v ipYaoxiipiwvicpoTuXaiotc etx(5vac auxij» Bpaye{ac dvaox^aat, tpuXaxiJv xivd acptaiv xal dacpdXctav evxcuOev icopC^ovxac : « Theodoreti episcopi Gyri de Viia Simeonis Btylitas, cujus initium est : Simeon, qui valde mag[num erat miraculum orbis. Et post alia : Aiunt enim hunc virum in maxima Roma fa- mosisBimum fuisse, et qui in omnibus egasterio- rum foribus iconaB ipsi Lreves erigerent, custo- diam quamdam sibi ex hoc et munimem acqui- rentes. »
Prologus Auctoris,
704 Optimorum virorum, et qui in virtute prsdare ee exercuere, pulchrum quidem est videre certami- na, et oculis haurire utiiitatem. Queenim iaudantur dam oernuntur, etdignavidenturqus possideantur, et amplectanda amoreque prosequenda exietunt.et ad ea comparanda epectatores inducunt; afferunt autem Dihilo seciue non medloorem quoque utilitatem ejuemodi rerumrecteetexvirtute gestarum narrationes, qus ab iia qui eciuntyeorum qui nesciunt auribueofTeruntur. Visum enim eese fideiiorem auditu dicunt ali- qoi; auditut tamen fit quoque Qdes, dum ex eorum qui dicunt veritate ea qus dicuntur judicat. Quomodo enim linguae et palatode dnioedine, et amarore, et aliis hujuemodi qualitatibus creditum eet Judioium, de- qae iis ferunt iilam 8ententiam;ita orationum diacernendaram ratiocommissa est auditui,qui scit secernere i noxiie eae qus aliquam afferunt utiiitatem. Atque ei utilium quidem narrationum integra et incorrupta maneret memoria, et non oblivionis veluti caligo qufledam asperea labes efBoeret ut ea evanesoeret, de iis QtiqueaeritMre eeeet eupervaeaneum, cum qus hinc percipitur utiiitaa^ad poeteros admodum facile perve-
PATtOL LXXIV. i
3^
11 DB yiTlS PATHUM LIBER IX. li
nirct. Quoniam autem corporibus quidem tempus afTert interitum, inducenssenectutem et mortem ; rebus autem recte et ex virtute geetis oblivionem, utmibiquidem videtur, inferens, et obscurans memoriam nemo nos jurereprehenderit,quod piorum viroruni,Deique amanUupi vits ipstituta aggrediamur scribere QuemadmodumeaimiiquorumfideieBtcredita corporum curatjo, pedicaipenUi comparant, cum morbc beilum gerentes et iis qui laboranl ferentes auxiliun);ita qus in his conscribendis poniturindustria,efficitui veluli quoddam salutare modicamentum, quod oblivioBi quidem insidialur, opem autem fert memoriae. Quomodoenim non esl absurdum ut poelae quidem et scriptores ca conscribant quas in bello fortiter et prae clare gesta sunt; Tragipi autein eas quao recte cplabaatur calamitates, tFagocdiis in publicum proferant, e earum scriptis mandatam relinquant memoriam; aliqui autem alii in comoediis et rebus ridiculis consumau orationes; nos autem sinamus eos viros tradi obliviQqi qui in corpore mortali et patibiii ostenderunt impa tibiiitatem,etincorporeamsemu]atisuntnaturam? Quasnam autempocnas non merito dederimus,sihoruu: quasadmirationedignasuntccrtaminum nihili faciamus negligi memoriam?8i enim ipsieorumqui olin fueresanctorum 795 summam oemulati philosophiam, non «re ot litteris illorum insculpserc memoriam sed omnen eorum virtutem exprimenles, quasdam eorum animatas imaginesct statuas seipsos efTeccrc qusnam nobis merito darctur venia, si nec litterisquidem eoruminsignem vitam honoraremus?idque cun athlctse et pancratiasta; qui deoertaqt in Olympicis, honoreotur 8tatuip,atque etiam in cquorum curriculi quivictores cssc videntur aurig«e idem praemium accipiant, Nec hoc aolum, sed etiam muliebresvirose effeminatos, etdequibus dubites sintne viri an mulieres, ii qui horum delectantur spectaculis inscribun tabuIis,eorum memoriam longissimo tcmpore conaervfipe contendentes; iicet memoria ani mis detrimentuo afferat, non commodum .Sed tamcn hi quidcm hoc amantcs his illi vero illos illis, idque cum damnum affe rant, picturis hoaorant. Et quoniam morlalem nataram mors deprcdatur, Golorea tempepantes, et illorun cffigies tabulis imponentes, cxcogitant rationem qua eorum memoria sit vita longc diuturnior.
Nosautcm scribimusquidem vitam philoaophisB magi8lram,etquc imitataest vitsinstitutionem quasagi tur in ccelis. Dcscribimus autem non figuraa charactercsve corporum, neque ea cxpressa iis qui nesciun ostcndimue, scd formasanimarum,qu(E sub aspectum non caduntadumbramus,etbellaqu8e cerni non pos sunt,conflictusquo qui non apparent ostcndiraus. Tali enim armatura eorum phalangis imperator et in pu gna princeps eos Paulus induit : Ao^ipite epimi iDq|uit, armaturam Dei, ut possitis rcsistere in die malo, e omnibus confectis stare (Ephes, vi). 8t ruraus : state ergo euecineti lumbos vestros in vcritate, cl indut loricam justitiae, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis, in omnibus assumentes clypeum fidei in quo poteris omnia tela maligni ignita exstinguere. Etgaleam salutaris accipile, et gladium Spiritus quod cst verbum Dei (/&id.).llac cum hos induiBset apmatupa,produxit ad certamina.Talis enim est hostiur quoque natura, incorporea, minimeaspectabilia, obBOure iavadens, clanculum insidiansi rcpenteque e prstcr exspectationem irruens. Hoc ipsum idem quoque docens imperator, dicebat : Non est nobis col luctatio adveraus carnem et Banguinem, aed adveraua principes et potestates, adversus mundi rectorec tenebrarum hujus 8«culi, adveraua spiritalianequitioein cGBleBtibqs (/^td.). Sed tamen cum tales boete baberet horum sanctorum classis, iroo vero unusquisque eorum a tot et tantia circumsideretur hosti bus (neque enim omnes simul invaserunt, scd modo quidom hoa, modo vero illoa adoriebantur], tar praeolaram retulere victoriam, ut fugerint quidem advQrsarii, bi vero iia fugatis ac profligatis (ropbiBUi erexerint, cum nihil eis alferret impedimentum.
Eia autem praebuit victorian) noa natura,eaenim eat mortalia^et innumerabilibua plenaafTectioaibus; se mens quffi divinam attrahebat gratiam. Nam oum divinad pulchritodinia esaent ardent^s ami^torea, et pr ea quam amabant omoia lubenter et agero et pati statuisaent, forti quidem et generoso animo tulerui affcctionum perturbalionumque impetus; diaboli autem telo procellas strenue repulerunt; et ut dicar apoatolice (I Cor. ix), cum corpua castigassent et in aervitutem redegiaaent, iras quidem ardorcm sedavc runt, cupiditatum autem rabiem quiescere coegerunt : jejunando autem et domi cubaado sopitis aniq motibus, repreasisque eorum cxsultationibus, coegerunt corpus foedus inire cum anima, et solverui bellum quod est eis a natura insitum. Pace autem sic inter ea inita, omnem adveraarium catervai expulere. Nam cum eia deessent cogitationes que interna proderent, et membrorum humanorum aux lio privati essent bellare non poterant. Telis enim in nos diabolus nostris membris utitur : nam i nequeinescanturcculi, neque aures demulcentur, neque tactus suavi quodam sensu titillatur, neqc 796 mens improba admittit consilia, frustra laborant qui parant inaidias. Quomodo enim urbem i alto aediflcatam, et validia propugnaculis munitam, et profundis undique circumdatam, nullis boat co3perit, si ex iis qui sunt intus nemo prodat et portas aliquas aperiat ; ita fieri non poteat i dnraonea qui bellum gerunt extrinsecus, superent aoimam olrcumdatam a divina gratia, ni cogitationis alicujus socordia, noatrorum sensuum aliquam fenestram aperuerit, et per eam inimicu intrinaecus admiserit. Hso cum a divina Bcriptura aperte didioissent ii qaorum laudes a nobiscelebrai tur, et Deum audiissent dicentem per prophetam {Jerem. ix) : Aaoendit mors per fsnestras, cu divinia legibus tanquam quibusdam repagulia etvectibuseenausolausissent, menti claves eorum tradid runt, et neque labra linguam aperiebant, nisi mena imperaBset ; neo pupilln permittebatur at se extra oil
13 PROLOGUS AUCTOBIS. 1 i
porrigerct;auditu9autemnoxiissoni8aditumobsiruen8,stultasetinuUIesrepeIlcbatoratione?,illasquc3olas
admittebatquibusmensdeleotabatur. Sicodoralutndocuereeanondesiderare qum suavem emittunt odo-
Tf^m, ut quibus naturasitinsitum utmolliant et rclaxent.Sio fenlris expulere satietatem,eumque ea sumere
docuere, quse non volupiatem afTerrcnt^srd usuin implereni,necamplius quam quod satis esset ad probiben-
dumnefamcmorcrentor.Sicsomni dulcemdissolvcretyrannidem;etcumcilia ab ejusserviiute liberassent
ea pro servitutedominaiumdocuerunt,utejus usum admittcrent, noncum ipseinvaderet, sed cum ipsiac-
ccrserent, ad breve naturae auxilium. Gum ergo murorum et portarum custodise eam curam gessisscnt, ct
interniscogitationibusconcordiamconciliasscnt) adversarios extrinsecus invadeniesirridebant, quiviqui-
demiotrare, propter divincc gratias praesidium,poterant;nullumautcminveniebant proditorem qui vellet
inimicos admittere. El cum hosics ca esscnt natura qus non cadit sub aspcctum, corpus quod videtur et
Eubjicitur naturae necessaiibus, vinccre minimc poiuere. Ejus enim auriga ct musicus et gubcrnator optime
quidem tenens habenas, equis persuasit ut rccle et ordine proccdcrent ; numerose autem pulsans chorda
scnsuum, efficit ut sonum omni ex parte CQncinnum et consonum reddcrent : scienter autem movens cla-
vum, et fluciuum insultus, et veniorum frcglt impetus. Ilos ergo aui per innumerabilcs quidem labores
vit.^c iter ingressl sunt, sudoribus autem et afQiciionibus corpus edocqueruntyetrisus quidem afTectio-
nem ignoravcrunt^ in luctu auiem et lacrymis omnem vitam consuo^pserunt; et delicias quidemSybari-
ticas (i)jejunium aestlmarunt, somnumauicm suavissimum Liboriosasvigilias; mollestragulum, durum
solum ; immcnsam autem et inoxplebilem voluptaiem, in orationibus et cantandis psalmis conversaiio-
nem ; hos, inquam, qui omnegenus virtuiis complexi sunt,quis non jurcrueritadmiratuSjVel poiiusquis
pro dignilate eorum luudcs celebravcrit?Atque ego quidem s&tis inteiligo nullamposseorationcm eoruqi
virtutem asscqui, cst tamcn aggrediendum. Non enim recte habuerit, si quoniam veram philosophiam per-
fecte adamarunt,ideo oe minores quidem laudes conseqi>aniur.Scribam auiem laudem non unam commqni-
tcr omnibus ; diversa cnim dona eis data suni divinitu.'. Hoc autcm docens dicebat bcaius Paulus : Alii
enim per Spiritum dalur scrmo sapientiac, alii autem s-crmo cogniiionis secundum cumdem Spiritum,
alii autem fides in eojem Spiritu, alii autem dona curationum in eodem Spiritu, alii autem opcraiiones
virtutum,alii autem propheiia,alii generalinguarum,alii autem intcprclatio linguarum (7 Cor. xii). Horum
vero omnium ostendens fontem subjunxit : Omnia autem hsc operalur unus et idem Spiriius, dividens
separrtim unicuique sicut vult. Quoniam ergo diversa sunt dona consecuti, merito uniuscujusque nar-
rationem 797 faciemus separaiam : non quaecunque ab eis gesta sunt persequentes, ad ea enim scri-
benda ne iota quidem vita suffecerit ; sed cum pauca de uniuscu jusque corum vivendi raiione, ct de iis quas
fecit, narraverimus,et paucis toiius vitiecharacieremet formam ostenderinau8,ad alium iransibimus.Neque
vero omnium sanctorum, qui ubique insignes cxstitere, vitflB bisioriam litteris mandare conabimur ; ne-
que enim eos quiubiqueclari fuere cognoscimus, neque fieri potest ut unus conscribat dc oi;pnibu8. Eo-
rum ergo solum vitam describam, qui tanquam lumina fulsere in Oricnto, ct fines orbis ierrarum suis
complexi sunt radiis.Narrando autem procedetoratio,non utens legibus encpmiorum,sedpaucaqu8edaiii
vere referens. Rogo autem qui in hanc religiosani, inciderint bisioriam seu foroiam monasiicae exercilaiionis
I vocet enira quis boc opus ut voluerit, ne iis quae dicuntur minus crcdant, si quid audiant quod eorum
vires superel), nec se illorum virtutem metiantur, sed aperte sciant quod piorum animis Dcus desuper
metitur dona sanctissimi Spiritus, et majora largiturperfeciioribus. Hi-cc autem a me dicia sunt ad eos
qui in rerum divinarum mysteriis non sunt admodum accuraic initiati. Myatae enim adytorum Spirilus
sciunt gloriam Spiriius, ei quaenam per homines in hominibus faciat miracula, atirahens incrudulos ad
Dei cogoitionem. Qui auiem non est crediturus iisquosa me dicenda sunt, claruiaest eum nciisquidem
credere tanquam veris quo^per Moysem,etJesum,eiEliam,ct Elisa*umfactasunt,habcreauiemetiam pro
fdbulis miracula quae facla sunt a sanciis aposiolis; ein autem illa essc vera icsiatur, haec quoque credat esse a
falso aliena ; quae enim in iilis operata est graiia, ea per illos quoque fecit ea quae fecit. Pcrennisenim
gratia,eteo8quidigni8unteligens,velutiperquosdamsalienies,perhose£ruditfluenta suas operaiionis.
Ex iis autem qu2C sunt dicenda,ipsequidemvidinonnulla ; qu£e auiem non vidi, audivi ab illisquivide- ruQt, virisvirtuiis amantibus et qui dignisunt habitiut eosviderent, eteorum doctrinafrucrentur.Evan- geliCiTautemdoctrinflescriptoresfidedigni non solum suntMatihaeus et Joannes,magni ciprimi inEvangc- listis, qui Domini videre miracula, sed ciiam Lucas et Marcus : quos qui ab initio videruni, et fuerunt Verbi ministri, non solum quse passus est et quos fccii Dominus, sed ea etiam qum perpetuo docuit, accurate edo- eaerunt. Etenim cum non vidisset ipse bcatus Lucas, in principio operis dicit se ea narrare, de quibus cer- tior facius est. Nos autem etsi audiamus eum non vidisse ea quae rarrat, scd hanc doctrinam accepisse ab aliis, DOD minus ei et Marco credimus quam Mattba^o ct Joanni ; uterque eniai est in narrando fide dignus, ut qui dedicerit ab eis qui viderunt. Nos itaque alia quidem narrabimus ut quae a nobis visa sint ; alia autem ut qui crediderimus eis qui viderant narraniibus viris, qui illorum vitam sunt ^emulali. Prolixiori aulem de 118 uBus 8um oratione, dum volo persuadere me vera narraturum. Hinc aulem deinceps narrare incipiam.
PHILOTHEUS, sive, THEOPHILES.
CAPUT PRIMUM.
JAC0BU8 NI81BITA (2.)
Moyses ilU divinus legislaior, qui imuin maris fuudum aperuit, et inundatione aquarum aridam obruit8olitudinem,etalia omnia fecitmiracula.scri- psitresgestaseorumsanctorumquifuereantiquitus: non ea usus saplentia quam acceperat ab iEgyptiis, aed splendore gratiae accepto a superis. Undenam enim alioqui Abelis didicisset Yirtutem,etEnoob vir- tulisstudium,etNoe ju8litiam,etMelcbis6deoh pium sajerdotium, Abrabae vocationem, fidemjortitudi- nem,el qu8B ei magnae erat cur» bospitalitatem^vulgo jactatum filii8acriOcium,etaliorum qusab eopr»- claregestasunt catalogum ; et ut in summa dicam, divinorum virorum certamina, victorias, prsconia, nisiintelligentisdiviniqueSpiritusradiosaccepisset? 798 Hoc mibi quoquein prcsentia opusestauxilio, qui conoreorum vitamscriberesanctorum, qui pa- rom ante nos et nostris tempbribus claruere» et ve- luti quasdam leges iis quiimitarivolent,velimpro ponere. Horum ergo sunt preces invocandae, et in- cipiendum est narrare.
Nisibus est ci vitas in oonfinio regni Romanorum et
Persarum,qu{e olim quidem erat Romanis vectigalis,
et eorum parebat imperio. Ex ea ortus magnusille
Jacobus, eolitariam vitam et qaietam est amplexus,
etaltissimorum montiumocoupatis verticibu8,inei8
vitamegit.Vere quidemet sstate etautumnoutene
silvis, et pro tecto habens ccelum : tempore autem
hiemis, antrum ipsum excipiebat, quod ei parvum
prsbebat tegumentum.Habebai autem alimentum,
non quod cum labore nascitur et seritur, sed quod
soasponte producitur: jam exsilvestribus coUigens
arboribus fructasqui sponte na8cuntur,et exberbis
eas qussuntesculentffl, etbabentur instarolerum,
ex iis dabat corpori ea qus satiserantad vivendum,
ignis usum recusans. Usus quoque lanae erat ei su-
pervacanaeus ; asperrimi enim caprarum villi ejus
usum implebant, ex eis ipsi fiebat et tunica et sim-
plexamiculum.Itacorpu8affligens,spiritalealimen-
tum aasidae exbibebat corpori,etcogitationi8 facul-
tatem expurganscontemplantem,et divini Spiritus
perspicoum efficiens speculum, revelata facie, ex
divini Apostoli sententia^gloriamDominispeculans,
in eamdem transformabalur imaginem a gloria in
gloriam, tanquam a spiritu Domini (lCor, iii).Hinc
qus Dei erat in Deum fidncia augebator in dies^et a
Deopetens qusoportebat petere, eastatim accipie-
bat.Porro au tem hinc quoque futura prsvidebat pro-
phetice, etvirtutem adfacienda miraculaa sanctis-
simi 8piritos accipiebat gratia.Exhis paucanarrabo,
et apostolici ejus splendoris radium iis qui nesciont
aperiam.Vigebatillotemporeinsimulacrahominum
insania, et inanimaequidem statusdlvinumcultum
A sibi vendicabant, Dei autem cultus negligebatur a plurimis : contemptui autem habebantur qui eorum cbrietatis nolebant esse participes,quique, perfecta virtute prsditi, eaqus sunt discernebant, et simu- lacrorum quidem ridebant imbecillitatem, univer- sorum aulem adorabant opificem.
Illo tempore venerat in Persidem, visurus plantas vers religionis, etei quam par erat curam adbibitu- rus. Gum is autem fonlem transmitteret^puelis (3) qusdam, qus pannoe lavabant, et vestes pedibus emundabant,nenovumquidem,etquidecentemprs seseferebat gravitatem, sunt reveritshabiium ;sed, exuto pudore,et perfricta facie et impudentibus ocu- lis divinum bominem aspiciebant, nequecapita ope- rientes, neque vestes quas succinxerant demitteoles.
n Hoc cum sgre tulisset homo Dei, et vellet Dei virtu- tem in temporeostendere, utfactomiraculo liberaret abimpietate,fontemquidemestexsecratus,etflueo- tumconfestim evanuil. Puellas quoque estexsecra- tu8,etimpudentem earumjuventutemcastigavitca- nis ante tempus inductis, et sermonem factum est consecutum,mutatu8queestnigrorpilorum,etsimi- les evaserunt nuper plantatis arboribus, qus vere oircumtects sunt foliis autumnalibus. Es autem cumsicsensisscnt supplicium (nam et fontis fluenta efl*ugerant, et sua invicemcapita intuentes, videbant repentinam illam mutationem), cursu ad urbem con- tenderunt, renantiaturs illud qaod acciderat. lUi autem cum accurri88ent,etmagnumJacobumofTen- dissent, rogaverunt ut iram compesceret, et sup- plicium remitteret. Ule autem non diu cunctatus,
^ Domino quidem preces obtulit,fluentaautem rursus scatere jussit. Illa vero mox rursus e suia emanarunt penetralibus, justi derivata nutibus. Illi autem cum hoc impetras8ent,petebant ut filiarum quoque sua- rum crinibus color suus redderetur. Aiunt autem, eum quoque concessisse, requisiisse autem puellas qus illam acceperant disciplinam, et quoniam non venerunt, reliqoisse suppliciura, documentum tem- perantis,etargumentummoderationi8,etdivinsvir- tutis perpetuom et evidens monimentum. Taie est novi hujus Moysis miraculom, quod quidem non fa- ctaro est virgs perca88ione,8ed operationem accepit signo crucis. Ego autem prster miraculum valde quoque miror mansuetodinem ; neque enim, ut ma- gnus ElissuSyimpuJentesillas puellas orsis tradidit
D immanibus ; sed quadam innoxia disciplina, et qus dedecoris parom habebat, osos, pietatem simul do- cuit et moderationem. Dsc autem dixi, non ut pro- phetam Bsvitiaeaccusem (ab8itotadeoinsaniam),8ed ot ostendam qood com eamdem haberet virtotem ,ea effecit qos oongroebant Ghristi magnitudini et novo Testaraento.
IscumaliquandovidissetjudicemPersaminiquam tolisse 8ententiam,qoemdam maximom lapidem,qui
17
PHILOTHBUS, 8IVE THBOPHILES.
18
propesita8erat,ex8eorAtaBja88iteuniconterietdi- J^ Saphiram 8uffurato8mentito8qaemortitradidit(i4(;/.
8pergi(4),et illiue iniquam arguere eententiam.La- pide autem statim comminuto in particnlas icume- rabiles, conterriti fuere qui aderant : borrore autem plena8 judex,reYocavit qoidem priorem,alteram au- tem Juetam 799 tulit Bententiam. Et bio quoque 8uumDominume8timitatu8,quicurovelieto8tendere seBnasponte ao lubentem 8ubirepa88ionem,etraci]e si volui88etpunii88et8celeratoB,non eie intulit sup- plicium,8ed ilcum inanimam verbo arefacien8,8uam ostenditvirtutem (Jfot/A. xxx). Hanc ipse quoqne imitans clementiam, non puniitinjustum judicem, sed icta lapidis iilum docuit juslitiam.
Cambis rebus essat in8igni8,et omnibasamabilis, et in oreomniumver8aretur,trahiturad munus pon-
v).Etenim bic quoque similiier, ejus qui veritatem eratfuratus,et mendaoioeratu8U8,ab8tulitanimam. Sedillequidemcum furtum oognovi88et(revelaverat enimgratia Spiritus) intulit 8upplieium;hic autem actus argumentum nesciens^obtulit quidem preces stitit autem vitse cursum ei qui simuIaverat.El divi- nus quidem Apostolue mortuosacalamitateminime eripuit ; salutaris enim prsdicationis initia tnetu opus babebant.Hicautem cum esset refertus gratia apostolica, et puniit ad tempus, et podnam mox re- misit.Hoc enim opus babebat eo qui esset lucrifao- rus eos qui offenderant.
Sed enim et es8eteundumadalia,et8untillabre- viter exponenda. Postquam enim Aria8,in unigeni-
ti6cato9,et sua patria prnflcitur.Gura illam autem B lumet sanctissimum Spiritum maledicti blasphe-
montanam vivendi mutasset rationem, et civilem vita oonsoetudinem non ex sui animi cepisset sen- tentia^neqoe oibum matavit, nec vestom ; sed ioca quidemerant matata^vita autem institutio nullam aoeipiebat mutationem.Gre8cebant vero labores, et erantlonge majores prioribus. Jejunio enim, et cu- bili hami strato, et sacco quo induebatur, accesse- rantetiam omnino curseorum qui indigebaat;ut de viduiSyinquam, esset 8ollicitus,et provideret orpha- niSyet eo8 qoi injuriam faciebantargueret,et iis qui- basGebatinJariaJustum afferret auxilium. Et quid opo8 estomnia recensere apod eos qui norunt qua- nam illis competant quibancsusceperecarationem? Insigniter aotem ille tales amplectebatur Iabores,ut
mieque pater et opifex, in eum qui ipsum fecerat linguam movens, implevit iEgyptum tumultu et perturbatione, Gonstantinus autem (6) imperator maximos, gregis nostri Zorobabei (illius enim instar universam piorum captivitatem reduxit ab exsilio, et divina templa humi disjecta in altum erexit et excitavit) ; postquam ergo is omnes eccle- siarum preesides illo tempore congregavit Nictts, venit cum aliis magnus quoque Jacobus, pro veris deceriaturus decretis, ut vir fortis et pi-inceps totius pbalangis. Romanorum enim imperio tuno parebat Nieibis. Poetquam autem fuit dimissus sacer ille conventus^et unusquisque in suam est reversas, rediit hic quoqae tanquam vir fortis vio-
quiovinmdominuminsigniteretcuperetettimeret. C toria potitus, exsulians propter trophsea pietatis.
Quo antem virtutis opes colligebat majores, eo majore sanctissimi Spirilus fruebaiurgratia;ctcum aliqoando eiin vioam quemdam aut oppidum iter e59et(neque enim locum satis teneo) ad eum aoce- dont qoidam pauperes.unum quempiam ex eis qui com eis versabantur.tanquam mortuum proponen- tes, et qu« ad illum sepeliendom eraot necessaria BoppiiceB ab eo postalaotes. lUe aotem conoesdit qoidem rogantibus, Deo autem preces obtulit tan- qoam pro moKoo (5),rogan8 ut ei remitteret qus in vita peccaverat,et eum in oborum Justorumdigna- retor admittere. Hao autem cum dicerentur, ejus qui tuncmortemsimolabat evolavitanima,8uppedi- tataBuntaotemcorpori tegomenta.Postquam autem
Gum autem aliquantum processisset tempori8,im- perator quidemille magnuBetadmirabilis excessite vita cumcoronispietatis; illius autemfllii fuerehs- redes imperii orbis terrs. Tunc rex Persarum, cui nomen erat Sapores, contemptis filiis, ut quorum potentia non esset patri squali8,bellum movit ad- verBUBNisibim magnisetequitumetpeditumcopiis. Duxit autem elephanto8quoqueqoamplorimo8,etad uriyemobBidendamdivisoexercitUyeamcircumsedit, et macbinas exstruxit.et turres sdificavityVallosque flgens, et quod intereosintercedit, ramiBtanquam cratibus contextis, obstraensjussitmilitibusutag- gerem exstruerent, et turres contra turres excita- renLDeinde illic sagittarioB ooIIocan8,et in eos qui
paromprooeBsisBethomoadmirabiliBjubebanteum q 800 erant euper muroB telajubens mitterOy alios
qoijacebat sorgere ii quiactumcompoBuerant.Post- qoam aotem videront eomnon exaudire,et quod si- molabator id verom evasisse, et in veram faciem motatam e88eper8onam,ad magnom quidem adeunt Jacobum,8oppliciteraotem ob8ecrante8,etad pedee cjos provoloti,et actus quem temere agendum bus- eeperantydicentescausam fuisse paopertatem, roga- bant ot eissaum mitteretdelictum,eteiquijacebat ablatam restitoeretanimam.Domini itaque imitaas dementiam, etpreces exaadiit,eto8tendit miracu- lum,ut qui vitam precibus ablatam, per preces ja- eenti restitoerit. Hoc aotem mihi qutdem videtur simile magni Petri miraoulo, qui Ananiam et
Jussit inferius foderemurosque Bubruere.Postquam autem omnia illi erant irrita et inania,ut qus viri divini dissolverentur preoibus; postremocum fluvii prsterfluenti8,multitudine hominum fretus,fluxum prohibuisset,ex8tructiBque muris^et adretinendum comparaiisimpedimentisfluviiplurimumcollegisset id totumsimulimmisitin moBnia,eo usustanquam aliqua vebementissima machina.Ea vero aqus in- sultum non tulerunt, sed impetu conoussa in illa partefunditus corruerunt.Illi vero magnum clamo- rcm 8U8tulerunt,utpote quod urbs jam esset capto facilis; habitantium enim civiummagnum murum ignorabant : distulere tamen irrumpere, cum vide-
19
DK VlTIS PAtKUM LlBlSR IX.
20
rentnoQ posse urbem adiri propter aquas.Gum ergo A bitabant, suiautcm dcFensoris uc principis corpus
procul recessissent, utpote quodlaboreisessetceB- saturuBy quiescebant ip8i,el equos curabant^qui au- tem urbem babitabant,ex aaimo conversi eranl ad 8upplicationes,magnumJacobumbabentesiQterces- sorem. Qui autem aetate adhuc vigebant, omnes quam roaxima potcranl contentione rursus aedifica- bant(7),nec pulcbritudinis nec concinns compagis ulliim curam gcrentcs,8ed omniatcmerccomponen- tes, etlapides etlateres, etquidquid portabat quili- bot:unaque nocte opus tantum processit^et in tan- tam crevitallitudinem,ut et satisessetadarcendum cursum equorum, et bominum ascensum absque Bcalis. Tudc omnes ab hotilineDei petunt supplices, ut et in muris 8eo8tendat,ettela exsecrationumja-
fcrebant,apgrequidemferentesetdolentesquodtrans- miprarcnl^canentesaulem cclebrantesque virtutem fortissimi victoris. Si ille cnim vixisset, ii minimc venissentin polestatem barbarorum. Haec cum dc viro divino reconsucrim, ad aliam transibo narra- tionem, rogans ut consequar cjus bencdictioncm.
CAPUT II
JULIANUS SABAS (10).
Julianu8,quem cognomineSabam honorantcs no- rainabant incolae, nse<j6uxr,v autem, id est seneni, Grd?ca vucc hoc nomen Bignificat, in regione quo; olim quidemParthorum»nunc autcmnominaturOs- roenorum,nxitad exercitationcm monasticam tugu- rium.Ea autem patet ad Occidentem quidem usquc
culetur in hostes. Is vero exoratus ascendil, et eo- B ad ripam fluvii,e8l,autem ei nomen Euphrates : ad
rum plurima millia comtemplatus, a Deo Bupplex petiit,ut in eos immittere nubem cyniphum et cu- licum [8].Et is quidem dixit,Deus vero immisit, ab eo tanquam aMoyseexoratus^etviriquidemdivinis telis vulnerabantur,equi autem ac elephanti ruptis vinculis fugiebant,huc et illuc dispersi, ut qui non possent illos ferre acuIeos.Cum itaque vidissetrex impiuB, et machinas nulli sibi fuisse usui,et aquae irruptioncm fuisse inutilem (murus cnim qui corruc- rat, rursus fuerat ffidiflcatus) et omnem exercilum et affligi laboribus, et male se habere sub dio, et vexari a plaga immiesa divinitus : vidisset autem
divinumquoquehominemsupermurosambulantem et conjecisset ipsum imperatorem ei prtieesseopcri
Orientem autem eolem, babet limitem Romani im- perii. AssyriaenimexcipitPersas cum Persici regni Bit flnis occidentalis, quamqui postea sunt secuti, nominarunt .\diabenem. In hac gente multae quidem 8unt urbes magnae et populosa) ; regionisautcm plu- rimum quidem habitatur, plurimum autcm est ct inhabitabile et desertum. Ad cxtrema hujus solitu- dinis cum hic vir divinus pcrvenissct, el antrum non manu factum,neque beneac pulchre efl^ossum invenissct, sed 801 quod possct exiguum aliquod tegumentum praebereiisqui adipsum confugiebanl, locum lubenter habitavit, auroet argento fulgenti- bus regiis, id cxistimans esse magniflcentius. In eo autemdegebat,inhcbdomada semelcibum capicns:
(sibi enim visus erat etpurpuraindutus,etredimi- C cibus autem erat panis bordeaceus, isque furfura-
tU8diademate),indignatusquideme8tineo8quieum decepissent, et ut bellum moverttt pcrsuasissent, et dixissent non adesse imperatorem,etcum eos dam- nasBct capitis, ^dimisit exercitum, ct in suam regiam rediit quam citissime. Ha3c in hoc quoque Ezechia Deus fecit miracula, non illis minora, scd etiam majura, ut mihi quidem vldetur. Quod enim cum corruisset muruB, urbs non captafuerit,quod- nam potest esse eo majus miraculum? Ego autem prffiter boc iltud quoque valde admiror, quod cum uteretur exsecrationibus, non petiit ut fulgura et fuhnina e coslo mitterentur, ut fecit magnusElias, quando ad ipsumuterque quinquagenariusvenisset cum Buis quinquaginta. Audiverat enim Dominum
ceus; obsonium aulem, salcs ; potus autcm suavis- Bimu8,per ee nativumaqusfluentum ; idquenon sa- tietate dimensum.sed usu demissi prius sibidenni- tum.Erantautem ei deliciffi opiparumque et lautis- simum cpulum,Davidicorum hymnorum dccanlutio, ct assiduacuni Dcoconvcrsatio.Et cum eis fruere- tur insatiabiliter,corum nunquam voluit capcrc sa- tietatcm ; sed sempcr quidem implebatur, semper autem clamabat^QuamduIcia gutturi mco cloquia tualsupcrmel et favum ori me» (Pja/.cxviiil. Uur- sus enim audivit beatum David dicentcm : Judicia Domini vera, justiflcata in idipsum, dcsidcrabilia super aurum et lapidem pretiosum mu(tum,ct dul- ciora supermel etfavum (P5q/.xviii). Rursus audi-
aperte dixibse Jacobo etJoanni qui boo ipsum co- D vit eum dicentemiDelcctarc in Domino,et dabil tibi
nabantur facere : Nescitis cujus spiritus sitis {Luc. IX). Et ideo non petiit ut terra eis dehisceret, neo rogavit ut phalanxigne consumeretur ; sedutani- malculis illis sauciaretur ; et cum Dei cognovisset virtutem,tandemmutataediBceretpietatemetveru[c Deicuitum.Tantam habuithic bomn divinus apud Deum fiduciam, tantama superis gratiam est con- seoutuB.Cum in his perpetuo ver8aretur,et in rebus divinisquotidie cresceret,cum maximagloria hanc vitam deposuit (0), et cx bis locis migravit. Cum autem prsteriisset aliquantum tempori8,et hoc up- pidum, ab eo qui tunc imperabat, regnu Persarum esBettraditum,exierunt quidem omnesqui in eo ba-
petitiones cordis tui(As<i/. xxxvi). El rursus, L(cte- tur cor quserenlium Dominum [Psal. civ). Et : Loi- tifica cormeum,uttimeut nomen tuum.Et :Gustule etvidetequam beniguo estDominus (Psal. xxxiii). Et: Sitivit anima nica ad Deum fortcm vivum [PsaL XLi). Et : Adbaesit anima mea post te. Et ejus qui hffic dixit,amorem in se transtulit. Huc enim do causa magnus quoque David hsec cancns docuit,ut multossocioset in Dco amundo rivales conbtituerct. Ncque vero spe falsus cst; sed et hunc virum divi- num,etalio8 innumerabiles divinoamuresauciavit. Hic enim tanto amoris igne fuit inccnsus,utinebria- rctur dcsideriu, et nihil vidcrct ex terrenis :solum
21
PHILOTHBUS, siVB THBOPfllLES.
oo
autem dilectum et noctu Bomniaret, et interdiu vi- j^ Deinde operis facta commatatione, alterum quidem
sione apprehenderet. Hanosummam ejus phlloeo- pbiam cum multi didicissent.alii quidem qui propius habilabant, alii veroqui remotius.Allataenim fama pcrcurrebat in omnes parle8,accurrebant supplican- tcs ut essent paiaa&tre parlicipe8,et ei tanquam exer- citdtationis magistro et paedotribjB parentes, vive- rent in posterum. Non solum enim aves venantur canentes, et ad se eas evocantes, quae sunt ejusdem peneri8,et subjectis laqueis implicantes) sed etiam homineBvenantureosqui suntejusdem natur£,alii quidemad exitium,alii vero ad salutcm.Sic congi*e- gati quidem cito fuere decem, deiode duplo et triplo plures. Eos autem cum tot e8sent,accipiebat illud •Qtrum;a seneeaim didicerant negligere curam cor-
8urgentemcanere,alterumverohumiprocombentcm adorare,et id a mane usque ad crepusculum assidue faoiebant. Ante oocasum autem solis, in antro pau- lulum quiescentes, hi quidem bino, illi vero illinc, omnes vero undequaque in antrum conveniebant, et hymnos vesperlinos simul Domino ofTerebant. HO% Solebat autom ipse quoque senox unum ali- quem ex insignioribus assumere socium offioii.
Sequebatur autem eum fequentius vir quidam gonere quidem Persa.forma autem corporismagnus et admirabiIis,forma vero corporis magis admirubi- lem possidcbat animum. Erat aulem ei nomen Ja- cobus(H), qui etiam post illius mortem in omni quidem virtute resplenduit. Tuit autem insignisot
poris/vescebaDturautemipsiquoquesimiliteralque j^ illustris, non iis solisqueillicerant, sed etiamiis
pasdotriba, hordeaceo pane sale eondito. Aliqno au- temposttempore, et aJera sponte nascentia colli- gentes, deinde dolia implentes^ et muriea quantum satis eratmiscentes.idbabebantobsonium qui opus habebant curatione.His autem oleribushumida ha- bitacula jsunt maxime infoBla ; solent enim sua na- tura eis ingenerare situm et putrefactionem : cum hoic ergo obsonio id accedisset (erat enim antrum undiquaque valde bumidum},8upplicarunt seni so- dales, ut sibi parvam aliquam domunculam licerct exstruere, qufle sufiiceretobsonii vasisaooipiendis. Illeautemprimoquidem postulatum minimeadmit- tebat : tandem autem persuasus (a magno enim Paulo didiceratnonquffirerequaesua8unt[I6'or.xni], sed aliquid concedere et se aocommodare humili-
quas erant in Syria philosophias gymnasiis seu mo- nasleriis, in quibus etiam viiam finiit, cum vixis- setj ut fertur, oentum et quatuor annos. Is cum esset magoo seni ad solitudinem viie comes, se- quebatur eminus. Non sinebat enim magister eum propius accedere, ne oocasio disserendi ex eo su- meretur; sermo autem abstraberet mentem a Dei contemplationc. Sequens autem, in via vidit dra- conem maximum ; deinde eum contemplatus, non est quidem ausus progredi cum saspe autem eum prffi metu voluisset decliuare, rursus oonfirmavit animum. Deinde cum inclinatus accepisset lapi- demet eum projecisset, vidit draconem in eodem statu maneotem non posse se omnino movere.Gum autem eum intellexisset essemortuum, existimavit
bos), deditqoidem domunculie brevem quamdam ^ esse opus senia moriem belluae. Confccto auteui
et exiguam meD8uram,abiit autem procul ab antro, Boiitas oblaturus Deo supplicationes. Solitiisenim erai8aepequidemquinquagintastadia,nonnuiiquam autem etiam bis lotidem in deserium proficisceos, et se ab omnihumana oonsuetudine separans, etad seipsum rediens, per se cum Deo congredi ao jcon- ver9ari, et divinam illam et ineffabilem speculari pulchritudinem. Hoc olium eum sumpsissent, qui ui ab illo cura eorum gereretur, digni erant babiti^ csui quidem Justa symmetria respondontem, sed majorem quam Jussi fuerani) exstruxere domun- culam. Decimo autem die^ veluti quidem Moyses revenuB a monte, et ab ea ques verbis explioari ne- quit coDtempIatione^ curo vidissei majus factum
ilinere, et bymnorum completo officio, postquani venit tompuB quielis, et sedens senex, ei quoque juseitut corpus quieti parumper traderet primum (luidem sedcbat tacitus : cum autem eenex sermo- nem quemdam leniler subridens aggressus est, ro- gavit Jacobus ui ci aperiref id quod ignorabat. Cum is autem permisissel rogare, Vidi, inquit, in via maximum draoonem jacentem, et primum qui* dem iimui, illum vivcreexistimans, postquam au- tem oum aspexi inortuum, Bccurus iter sum in- gressus. Dio mihi, inquii, o pater, quis eum intor- fecii ? Tu enim praecedebas, nullus auiem alius hac prffiteriit. Senoxautem : Cc86a,inquii,de iis curios^ percontari, qu» iis qui eciscitaniur non possunt ul-
quam voiebat aedificium, Vereor, inquit> o viri,ne D I^iu alferreuiilitatem. Verum nihilo scecius insta-
dum terreoadiiatamus habitacula, minuamus cos- lestia : atqui haec quidem suot ad tempus, et quas nobis parumper convenient, codlestia autem sunt Kterna, et qum Dullum posBUDt finem capere» Bt hmc quidem dixit chorum doCens ea quas sunt per- fectiora; tolerafit tamen cum vocem audiisset apos- iolicam : Nod quaero qood mihi esi utile, eed quod multis, ol serveDtur (1 Cor, x). Illosquoque docuit, intusquidem communem Deo ofTerre hyr.nodiam, pnsl auroram autem duos simul exire in soliiudi- nem : et iinum quidem flexis genibus ofTerreeam que DDmiBo debetur adorationem, alterum vero etantem Davidicos psalmos canere quindceim.
bai Jacobus admirabilis, verum soire desiderans. Senex autem diu quidem tentans celare, non ferens autem amioum diutius angerc: Ego, inquii, iibi di- cain, si id scire dosideras : prosci^io autom, ut me vivo nullus alius hoc a te resciscat quod dicenduni esi; hsc eniui sunt oeianda, quas ad arrogantiam et fasium saepe excitant; sed si ego hino excessero, et abejusmodi animi perturbationibusfueroliberatus, non velo quominus dicas ei narree vim divinao gra- tiae. Scias ergo inquit magnus Julianus, quod nia iter ingredientem illa invasit belluausque aperuit meoupiensdevoraro; egoauiemJeaum appellans^et digito trophaeuTi crucis osiendens, omncm «|uideni
23
DB VITIS PATRUM LIBBR IX.
24
excuBsi timorem : exteiDplo autem vidi humi ceci- A. formam vitae mona8tice,moDa8ticam autem et c\vi-
dissse belluam; et oommuni laudato Servatore, perrexi ulterius. Sio (inita narratione, ad antrum est profectus.
Aliquando autem adolescens, nobili quidem loco natnSfSed mollitereducatu8,majoremautem osten- denspromplitudinem etanimi alaoritatemquam vi- res ferre poasent, supplex petiit a eene ut eeeet illi vi» comes eunti in aolitudinem, non ejua quidem qnam umnes obibant quotidie, sed longissime, et qua sffipe erat octo et decem diebus peregrinandum. Is autem erat celeberrimus ille Asterius. Gum au- tem divinuB senex probiberet juvenem, et aridam aquaquecarentem diceretesse solitudinemyinstabat adolescens obsecrans ut hoc ei donum concederet.
lem eimul temperavit virtutem; et iDius quidem suraensexactam perfectionem, hujus aulem oecono- miam ao dispensationem, in unum coegit ea quae erant inter se disjuncta.
Sedhujus virlutis et venator et exercitator fuit ille ABterius^quimagniillipssenistantosemperteneba- tur amore, ut sflepe quidem bis in anno, sspe etiam ter ad eum proficisceretur. Veniens autem solebat carioas alTerre sodalibusy onerans tria vel quatuor Jumenta. Duos autem medimnos colligens (13), ut qui seni toto anno sufQcerent, id onus suis impone- bat humeris, se magistri Jumentum et vocans et prestans. Portabat autem id onus, non decem vel viginti stadiis, sed septem dierum iter conflciens.
Victus autem precibus ceseit senex, ille vero seque- g Gum eum autem aliquando vidisset senex ferentem
batur, primo quidem alacriter. Cum autem primus et secundus et tertius dies preteriisset, et a radiis Bolis exureretur (eratenim estaSyVigente autem ses- tate est utique flamma solis ardentior), siti perpe- tuo laborabat. Et primum quidem eum morbum aperire pudebat,memoria reputans ea que sibi pre- dictafuerant a magistro. Tandem autem victus et plane omnino deflciens, oravit senem ut sui misere- retur. Is autem cum que ei predixerat revocasset in memoriam Jussit eum reverti. Gum autem dice- ret adolescens nec se scireviam que ducitad an- trum, nec si sciret, ire posse, cum sint vires siti consumple^misertus homo divinus casus adolescen- tis,et ignoscens imbecillitati corporis,genibus|flexi8 oravit Dominum, et calidis lacrymis solum irriga- vit,et viam salutis petiit adoiescenti.Qui autem facit voluntatem eorum qui ipsumtiment, eteorumex- audit orationem, stillas lacrymarum que pulverem atligerant efTecit fontem aquarum, et sic fluento re- plctum adolescentem jussit abire protinus.Fonsau- tem mansit usque in hodiernum diem Mosaice di- vini senis orationi ferens testimonium. Quomodo enim ille olim, cum sterilem illam petram virga percussisset, effecit ut prodceret exundanles aquas fluvialile9,ut satiaret multa illa hominum milliasiti confecta; ita hic cum arenam illam aridissimam ir- rigasset lacrymis, fecit ut fontana emanarent fluen- ta ; non ut multarum myriadum, sed ut unius ado- lescentis aflferret siti remedium. A divina enim gra- tia anima illuminatus,aperte previditfuturam ado-
bumeris sarcinam oaricarum egre ferens, dixit hec non sibi esse exhibendHalimenta; non esse enim Justum ut ille quidem tantum subiret laborem, ipse vero delicate ejns fk*ueretur sudoribus. Cum is au- tem Jurasset se non esse onus a suis humeris depo- sitnrum, nisi assensus essetsenex, se allati cibi fu- turum participem : Faciam, inquit senex, quod ju- betur, modo tu quamprimum deponas canistrum. Nam in hoc quoque imitabatur primum apostolo- rum, cui cum voluisset Dominus lavare ejus pedes, prius quidem negavit, aperte afflrmans id non esse futurum(/oafi.xiii). Postquam autem audivitfore ut abrnmpereturaDomini communione nisi hoc con- cederet, oravit ut preter pedes, manus quoqueet ca- putlavaret.ItaetiamegregiusJoannesJussustingere Servatorem, prius quidem et suam confessus est servitutem, etostendit Dominum.Postea autem Jus- sum est exsecutus, non se aspere geren8,sed parens Domino.Itaeliamhicquoquevirdivinusgravabatur quidem alio laborante ipse frui alimento; sed post- quam vidit ardentissimam clientis animi alacrita- tem, preposuitsue voluntati illiusministerium.
Forte autem aliquis exiis quiex aliorum reprehen- iione magnam capiunt voluptatem, et ea que sunt honesta solum didicerunt irridere,dixerit hancnar- rationem non essedignam que commemoretur.Ego autem aliis hujus viri miraculis hoo quoque adjeci, non solum magnorum virorum volens ineum pieta- tem ostendere, sed etiam morum cjus suavitatem et moderationem declarare, existimans conducibiie.
lescentis perfectionem. Is enimmultis post tempo- ^ Nam cum tantaesset et tali virtute, ne levissimo
ribus SOS a divina provocatus gratia, ut alios quo- que multos ad eamdem exerceret gratiam, in locis que sunt circa Gendarum [ALy Giarum] (est au- tem is vicusmaximussub Antiochia) palestram flxit monasticam, et multos quidem etiam alios ad se traxit athletas philosophie.
Traxit antem magnum quoque Acacium (12), in- signem inquam illum et fama clarum,'qui fuit quidem egregius in vita monastica, emisit autem splendidos virtutis radios, ut qui sit dignus habi- tus qui fleret pontifex, ct Berrhoeam pascendam est sortitus. Gum quinquaginta autem et octo annis ei fuisset oura gregis credita, non reliqnit quidem
quidem honore seipsum dignum esse censebat, sed eum repellebat utquiad se nequaquam pertineret; rursus autem eum sustinebat, ut qui oos qui facie- bantafflceret beneflcio.
Auftigiens autem (nam utquiomnibus evasisset manifestus, ad se trahebat per famam eorum que sunt bona et honesta amatores) venit in montem Si« neum cum paucis ex paulo faroiliaribus : non oppi« dum ingrediens, non vicum, sed iter perinviam ini- eos solitudinem.Ferebat autem humeris alimentum quoque neces8arium,panem inquam etsalem, iage- nametcyathumiigneum, et spongiam fune alliga- tam;ut si quando aquam invenissentprofundiorem,
25
PHILOTHBUS, BiVB THBOPHILBS.
2d
exhaurirent quidem spoDgia» expressam autem in A venienteSySacros illic coetus celebrabant; nuno au-
cyatbumebiberent.Guiritaqueitermultorumdierum cooreci8sent,ad montemoptatum perveniunt;etcum suumDominumadorassentyiliiclongumtempusper- petuo transegeruntyloci solitudinem et anims quie- tem maximamexistimantes voluptatem. Gumautem in illa petra eub qua latons Moyses, prophctarum princeps,dignu8 est habitus qui Deum videret sicut viden poterat, ecclesiam exstruxisset, et divinam aram con8ecra88et,que etiam mansit usque in ho- diemum diem^in suam reversus est palestram.
Cnm autem ejus, cui erat quidem idem quod ipsi nomen, sed impii imperatoris minas intellexisset (piosenimsefunditusperditurumminatusyprofectus erat in Persas, et qui eadem quae ipse sentiebant,
tem ripam fluminis faciebant oratorium, aliquando autem bellicum gymnasium, quod situm est ante portam Septentrionalem. Noo permittebaot enim qui bellum gerebant, in uno loco pios consistere. Jactarant autem alumni mendacii; et rumorem in illa civitate sparserant, quod magnus, hic inquam senex, eorum qu® ipsi tenebant religionis dogma- tum amplectereturcomrounionem. Hocpios maxime angebaty ne fama rudiores et simpliciores decipiensy eos hsreticorum implicaret laqueis.
Sed divini et beati viri, Flavianus et Diodorus, qui digni erant habiti ut essent 8acriOci,et praeessent piorum populo, et Apbraates ^, cuj us per se vitam vo- bis si Deus concesserit, adjiciam, persuadent magno
abominandumillnmreditnminhiantesexspeotabant) g illiAcacio,cuju8fecimu8 roentionem,utvi»accipe-
tancDeoorationemmagnostudioetvehementidesi- derio offerens, et eamdem ad decimum usque diem extendens,audivitvocemdicentem(14),exsecrandnm illam et fetidum porcum de medio esse sublatum. Sed oeque aceepto iine orationis, confeetim flniit orationem.sed mutavitpetitionemin hymni decanta- tionem,gratiasagen8Servatorisuorum,olementique et potenti hosti alienorum. Longissimo enim tempore fuit clemens et lenis in impium; sed cum ejus lenitas ct patientia sceleratum ad majorem exercuisset ra- biem,opportune intnlit supplicium.Cum autem im- plesset orationem,S04 et ad suos esset conversus, planum fuit eum esse leto et tranquillo animo ; animi euim alacritas vultum ostendebat hilarem.
ret comitem suum quidem magistrum, sanoti autem senis discipulom, insignem illum Asterium, curre- ret autem ad communem pietatis splendorem, et evangelios dootrine sustentaculum, et persuaderet ut relinqueret quidem illam in solitudine versandi rationem, veniret autem ut ferret auxilium tot mili- tibus que fraude icteribant, et rore 8ui adventus flammam exstingueret irianam. Gucurrit divinus Acacius, et sumpto, ut jussus erat, magno Aste- rio (16), accessit ad maximum lumen ecclesis; et cum eum salutasset, Dic mihi, inquit, o pater, qna- nam de causa totum hunc laborem tam lubenter toleras? Cum is autcm respondisset : Et corpore, et anima,vitaque,et omnibus qus ad vitam pertinent,
Cum autem qui cum eo versabantur novum admi- p est mibi Dei cultus pretiosor; conor autem, quoad
reti essent spectaculum (nam cum semper tristi as pectu videretur, tunc visus est sobridere), et cum causam rogassent letitise, Presens tempus, inquit, o fratreSyCSt gaudii;ces8avit enim impius,ut est vox Isain {Isa. xxiv), et audacium inceptorum meritas dedit pcenas ; et qui tyrannidem exerouit in Deum qui fecit et servavit, ab ejus qui illius parebat im- perio dextera Jure est oesus. Ideo Istor cum vi- deam Ecclesias que ab eo sunt oppugnate exsul- tantes, et cemam sceleratum ab iis quo9 colebat dcmonibus nihil auxilii oonsecutum. Hujus ergo impii cedis talem haboit prescientiam.
Com aotem Valens (15), qui post illum accepit habenas Romani imperii,reIictaveritateevangelico- rom dogmatam,errori8 Arii accepisset imposturam, tunc exortaest roijor prooella advenus Ecclesiam ; cum gubematores qoidem undique expellerentur, pRcdoaes autem quidam et hostes in eorum looum eufQeerentar. Neautem totam illam in presentia re- censeam tragGBdiam,alia nunc pretermittam, nnius ■uiem solammodo faciam mentionem,quod aperte ostenditdiviniSpiritusgratiaminhocseneflorentem. Ab Antiochena quidem ecclesia ejectus erat magnus lleletius, que aDeo universorampasccndaeicredita foeret : a divinis autem templis ejecti fuerant cum populoqaieratejusdemcumeissententie,quicunqae in clerum cooptati,Trinitatis divinam unam colebant essentiam.Et nuuc quidero in aliquem specum montis
^ De Apbraate, infra, c. 8.
ejus a me fieri potcst, illi a sorde nudum ofTerre roinisterium, et ei perpetuo placere; Ostendam tibi, inquit Acacius, rationem per quam ei plus quam nunc servies; idque dicam, non sola utens ratioci- natione, sed ut qui ab ejus doctrina didicerim. Gum enim Petrum aliquando rogasset an eum plus quam alii amaret, et didicisset id quod sciebat vel ante Petri vocem,Tu enim, inquit, nosti, Domine, quod amo te {Joan. xxi); ostendit ei quidnam agens eum magis coleret. 8i enim, inquit, amas me, pasce oves meas,et pasce agnos meos. Hoo quoque tibi,o Pater, est faciendum; periculum enim estne ovesa lupis inlereant; ea» autem valde amat, qui a te valde amatur. Estautem proprium aroantium illa facere, que cum flunt, eis qui amantur grata sunt. Et alio- ^ qui non parvum est pericnlum, mnltorumque et roagnorum illorum sudoram detrimentum, si pati potueris negligere, taoitus preterire, veritatem qui- dero graviter oppugnari, eos autem qui ei adherent captari ; ad eos autem venandos esse escam tui no- minis appellationem.Teenim habere socium sue impietatis gloriantur et jactant presides Arii abomi- nationis. Hoc cum prirouro audiisset senex,quietem quidemjubensvalereadtempus,nequecivitatisstre- pilus, quod eis non esset assuetus, refugiens.accur- ritAnilochiam.Gum autem duorumvel trium die- rum iter confecisset in solitudine, noctu venit in quoddaropredium:quedamautemdivesmuIiercula
27
DB VITI8 PATRUM UBKR IX.
28
cum sacrum illumchorum audissetvenire^concurrit A ut perciperet eorum benedictionem ; et ad eorum pedes provoluta, rogabat ut sua domus esset eorum diversorium.Goncessit senex, idquecum plusquam quadraginta annis ^tali fuisset spectaculo separa- tu8. Cum autem admirabilis illa mulier esset in sa- cris illis viris ministrando occupata, puer septem annos natus, cujus solius erat mater,quffi hospitali- tatemSarffieatflemuIata.essetaulemvesperumSOS et tenebra3, cecidit in puteum. Cum autem ex eo, ut est consentaneum, exortus esset tumultus, ma- terautem sensissetyjubetquidem omnesquiescere; puteo autem operculo imposito, instabat ministe- rio. Mensa autem viris divinis apposita, divinus se- nex jussit vocari puerum mulieris, et accipere be- nedictionem. Cum autem admirabilis mulier dice- g ret eum male habere, perstitit jubere ut is ducere- tur. Postquam autem ei quod acoidisset signifloavit mulier, mensam quidem relinquit senex, accurrens autem ad puteum, cum auferri quidem operculum, afferri autem lucem jussisset,videt puerum seden- tem super aquse superficiem, et aquam manu pue- riliter pulsantem, et qui reputatus fuerat interitus, eum ludum putantem; et cum quosdam funes al- ligassent et eos demidissent, puerum extraxerunt; et statim accurrit puer ad pedes senis, dicens se eum vidisse in aquis ipsum ferentem, et ne mer- geretur prohibentem. Hanc hospitalitalis merce- dem recepit mulier a bealo scne.
Et ut alia praetermittam quae facia sunt in itinere, venerunt quidem Antiochiam ; omnes autem undi- ^ que concurrebant, Dei hominem videre cupientes, et ^ morbi sui medicinam unusquisqueacciperedeside- rans : habitabat autem in speluncis quae erant in la- tere montis ; ubi divinum quoque apostoium Pauium et habitasse dicunt et latuisse. Sed statim ut scirent omnes eum esse hominem^ eum iovadit febris vehe- mentissima. Cum autem videret magnus Acacius, multitudinem eorum qui simul erant congregati, et eam que acciderat aegre ferret aegritudinem (existimabat enim fore ut ii qui convenerant per- turbarentur, si viri morbum rescicerent, a cujus manu se inventuros sperabant medicinam) : Noli angi animo, inquit senex; si est enim necessaria sanitas, eam statim dabit Dominus. Statim ergo post haec verba ad preoes conversus^ et ut solebat, et genua et frontem solo admovens, rogavit ut as- D sequeretur sanitatem, si ex ea reditura sit aliqua utiiitas ad eos qui convenerant. Nondum flnierat preces, et repente multus sudor profluens exstinxit flammam febris.
Gum illic autem liberaeset multos a morbis omnis generis, profectus est ad conventum piorum.Trans- eunteautem eo per portas regis, mendicus quidam qui clunibus utebatur pro pedibus, et per terram trahebatur,cum manumextendi6set,etejuspailium tetigisset, Ode quidem morbum exegit exiiiens au- tem ostendit se aeque currere atque ante morbum, idem faciens quod claudus quem Petrus et Joannes suscitarunt {Act, iii). Hoo cum factum esset, con-
fluxit totus popuiuB civitatis : eratque bellicum gym- nasium pieuum iis qui concurrebant. Pudore autem afficiebantur calumniatores et mendacii artifices, laeto autem et tranquillo animo crant alumni veri- tatis. Ex hinc in domos suas trahebant lumen veriia- tis» ii qui opus habebant ut curarentur. Vir autem quidam cui fuerat maximus mandatus magistratus, ejusque fldei commissus erat clavus Orientis, ad eum misit rogans ut ad se veniret, et a morbo ur- gente liberaret. Ille vero accessit nihil cunclatus, ct communi Domino fusis precibus verbo eolvit a^gri- tudinem, et jussit ut Deo ageret gratias.
Cum haec et talia fecisset, statuit deinceps revcrti ad suse exercitationis monasticse tugurium.Gum per Gyrum [AL, Gyrrhum, vel GyrrhumJ autem iter fa- ceret (distat autem ha^c civitas duorum dierum iti- nere ab Antiochia), divertit quidem in aedem prae- clari martyris Dionysii : qui illio autem vero Dei cultui et rectae religioni prserant, convenientcs supplicaruntut sibi opem ferretexitium prsevisum exspectantibus. Dicebant enim Asterium qui in 8ophistica(17)et falsa disserendi arte fuerat edu- catus, et se in hsereticorum ecclesiam injecerat, et episcopale munus erat assecutus, falsum acriter defendere, et improbo uti artificio adversus verita- tem; et veremur, inquiebant, ne facundia veluti quadam esca falsum contegens, et nexus syliogis- morum tanquam quaedam retia extendens, capiat multos ex simplicioribus: ea enim de causa fuit ab adversariis accersitus. Senex autem : Estote, inquit, bono animo, et Deo nobiscum supplicate, orationem et oorporis afflictionem precibus adjun- gentes. His Deum sic roganiibus, uno die ante diem festum ac celebrem, quo verba erat facturus faUi defonsor et hostis veritatis, is divinitus immissam accepit plagam, et cum uno tantum die asgrotasset, excessit e vivis, illam, ut est probabile, vocem au- diens : Stulte, hac nocte repetunt a le animam tuam (Luc, xii) ; quse autem parasli retia et laqueos, iis tu implicaberis, et non alii. Ha^c Balaam quo- que acciderunt, qui ipse quoque adversus Dei po- puium accersitus, cum impia quaedam Balaac ad- versus ipsum consuluisset, ejus dedit pcenas, ut qui ab Israelitica dextera fuerit caesus (Num, xxvi) Igi- tur hic quoque cum in Dei populum quasdam cal- lidas excogitasset sententias, per Deum populi vita fuit privatus. Hanc autem salutem Cyrus est con- secuta per hujus orationem.
Ilaec autem quae narravi, mihi divinum caput, i)lc magnus tradidit Acacius, qui puichre sciebat omnia qua^ ab ipso facta fuerant. Cum crgo illinc esset pro- fectus, et ad suos sodales reversus, et una cum eis non parvo tempore esset versalus, ad vitam aenii et molestiae expertem valde prompte et alacriter 806 transiit, ut qui in mortali natura meditatus esset impatibilitatem, exspectaret autem corporis imnior- taiitatem. Ego autem hic de eo sistens orationem, transibo ad alium : rogans sanctosqui in hanc in- f!rediuntur narrationem, per suam intercessionem mihi supernam conciliare benevolentiam.
20
PHILOtHBtJS, siVB fHBOPHILBS.
30
CAPUT III.
MARCIANUS (18).
Ilium autem tcmpore celebratum Marcianum^quo- roodo pro rei dignitate admirabimur {Theodor., lib. IV HisL^t cap. 26)?Num videlicet eum simul coDJun- gentes cum Elia, et Joanne, et similibus, qui circu- mibant in ovinis et caprinis pellibus, egeiites, ai- Oicti, vexati, quibus dignus non erat mundus {Ileb. XI), errantes in solitudinibus, et montibus, et spe- luncis, et foraminibus terrae ?
Is cnim olim patriam quidem habuitCyrum,cujus prms quoque meminimus;postb£c autem solitudi- iiem:hacautcmetilla relicta, nunc habet coDlum. Et illa quidem eum genuit, baic vero aJuit, et victo- rem elTecity ccelum aulem accepit ut coronatum,
A pulcherrimus, hoc parvo cibo aiebat. Cum autem praeteriiset aliquantum tempori8,duos admisit con- tubernales, Eusiebium * qui sacrl illius tugurii fuit hflBres, et Agapetum (19), qui has leges angelicas transtulit Apameam. Est enim quidam viciis ma- ximuset populosissimus, est autem ei nomen Ni- certe. In eo ergo construit duo maxima philoso- phiae gymnasia, quorum unum quidem est ab ejus nomine denominatum, alterum vero ab admirabili Simeone, qui quiquingintaannorum spatio refulsit in haec philosophia. In his in bodiernum usque dlem degunt plus quam quadraginti viri, virtutis athlclae, etaraatorcs religionis verique Dei cultus, et quisuis coelum coemuntlaboribus. Hujus autem reipublicae legislatores fuere Agapetus^tSimones,
conlempta claritate generis. Ducebat enim genus a h qui leges accepere a magno Marciano.Ab his autem
«••• m m J • T*11* • t% 1.^ ^^ I " ll.!. A »1 »...
patriciis et a splendore regio. In illis enim florebat corporis specie et magnitudine accepta ab opiflce naturae, ct animo ingenii solertia ornato. In Deum autem et ea quae ad eum pertinent, totum amorem transtu]it;et omnibusvalere jussis, solitudinis oc- cupat umbilicum, et parva cxstructa domuncula, qua* ne ejus quidem corporis justa respondebat pro- portiooc cumeamquodam alio parva scptocircum- sedisset, inclusus eratassidue,separatus quidcm ab omni humana consuetudinc, disserens autem cum Domino universorum, etdulcem illam^^ctcrm^xau- diens. Divina enim versans eloquia, .^e Jivind votc fruiputabat.Oransautem et supplicationesofferens,' ipse loquebatur cum Domino;eldOay ^eraper^antis frueretur deliciis, eum nunquariic^piWalaitibtris.' Audivit enim divinum Spiritum per magnum IJavid psallcntcm : Qui mcditatur in iege Domini die ac nocte, erit tanquamlignum quod plantatum est se- cusdecursus aquarum, quod fructum sum dabit in tempore suo; ct folium ejus non defluet (P5a/.i}.Hos fructusdesiderans, jucundissum hunc laborem am- plectebatur;et orationem quidem psalmodia psal- modiam autem excipicbat oratio, et utraque rursus divinorum eloquiorum lcctio. Cibus autemei erat solus panis, isquecertapracbebaturmensura.Ea au- tem erat mensura, ut ncc puero quidem nuper abiactatosatisesset.Aiuntenimpanislibraminqua- tuor partcs divisam,quatuordiebus fuisse distribu- tam, ct unicuiquo diei attributam fuisse partem unam. Statuerat enim vcspcre comedere quotidie.
plurima quae plantata sunt cxercitatorum virtutis habitacula, quae quidem iisdem legibus reguntur et institutiis, diflcile est enumerare. Caeterum horum omnium plaAtator fuit illcdivinus; qui enim pul- cherrimum semen praebuit, is Jurc vocari possit auctor bonorum quae nascuntur.
Primumergo,utdixi,8oIusvoIuntariumiIlum te- nebut carcerem ; deinde cum hos duos admisissct, non habitabant illi eadem domo; nequc enim ei soli sufflciebat domuncula, utqu^ essetvalde par- va, et quae ipsi et stanti et recumbenti multum ar- ferrei laijpvU-Hei^ue enim stans, rectus stare potc- rat, cuiii t6rcU2'<ca caput et coUum tangeret; neque recubans poterat pedes extendere, cumdomus non haberdt lt)ngUudrn%}i)i aequalem longitudini corpo- ris. Cum ergc-eiu.pacQiisissetaliamexstruere, Jus- sit in ea degere : per se autem hymnos dicere et orare, et divina lcgere eloquia. Cum autem opor- teret esse plures hujus utilitatis participes, alio habitaculo ejus jussu procul exstructo, jussit eos qui vellent in illo degere. Eorum autem dux erat Eusebius, qui magni Marciani S07 transmittebat doctrinam. Divinus autem ille Agapetus, ut opoi:- tuit institutus, et exercitatus, et in bao arte athle- tica optime cruditus, reversus est, ut dixi, et se- minavit semina quae a divina ilU anima accope- rat. Evasit autem adeo clarus et illustris, ut pon- tiflcali sedcdfgnus sit habitus, et ei mandata sit pastoralis curatio, el ejus fldei crcdita fuerit cura patriK*.Eusebius autem ille admirabili9,congregati
nunquam autein satiari; sed sempsr quidem esu- ^ gregis pracfectus, et curam magistri susccperat, et
rire,semper vero sitire; corpori autem ca exbibere qucc ad vivendum sufflciunt. Diccbat enim quod qui post multorum dierum inediam capit cibum, in diebus quidem inediae offlcia dominicaexspqui- tur imbecillius.Quo autem die rursuscapit cibum, ptura, ut est consentancum, exhibcus, ventrem onerat : is autem gravatus tardiorcm reddit ani- mam ad vigilandum. Dicebatigituressemelius ve- fci quidem quotidie, nunquam autem cxspcctare batietatem. Verum enim jejunium est perpotua iodigentia. Hanc legem perpetuo fcrebat vir ille divious, et cum corpus haberct maiimum, et om- oium sui temporis hominum esset et maximus et
solud dignus habebatur qui cum in temporevcnti- tarct, et eum rogaret nunquid vcllet. Cum autem vellet noclu videre quid ageret, aubuscst ad fenes- tram (erat autem ea brevis admodum) accedere;ct cum seinclinansrespexisset,videtlumen,nonex]u- cerna neque quod esset manu factum, sed a Deo datum, ct quod supcrna gratia praeceptoris sui ca- put circumfulgcbat, et divinorum eloquiorum Scri- ptur.c ostcndebat intelligentiam ; tcRebatenim li- bruin,et divinasvuluntatis sacrosanctum inquirebat thesaurum. Hoc cum esset contemplatusadmirabi- lis Euscbius,ingenti timore horroreque cst afTcctus, 1 De Eusebio, infra, cap. 4.
31
DE YITIS PATRUIf UBBB IX.
32
et Dei miniBtri difTdsam edoctus est gratiaro,et Dei A pf® setulerat, ffgre ferens homoDei, utpote quod
in 8U0S servos didicit benevolenliam.
Aliquando autemcum in vestibulo magnus oraret Marcianus, draoo quidam qui reptaverat supra pa- rietem versum ad Orientem, desuper e muro des- pezit, simul et bians, et horribiliter intuens, et se invasurum significans. Procul autem stans Euse- bius^etillud horrendum spectaculum pertimescens, et id magistrum ignorare suspicans, illi ostendit clamans, et ut fugeret rogans. Ule autem cumeum reprehendisset, et timorem expellere jussisset (nam eum quoque esse ezitiale vitium), digito quidem crucis prius ezpressit figuram, ore autem insuffla- vity et veteres ostendit inimicitias. Ille autem spi- ritu oris, tanquam igne aliquo, ezsiccatus et veluti
preter consuetudinom fuisset ejus adventus, Jussit vera dicere.Ille autem timens et contremiscens.cum non posset eum latere qui plenus erat Dei gralia, dixit etquisesset qui suplicabat, et eum morbi do- cuit tragGediam,et ostendit lecythum. Is autem suc- cesuit quidem ut est consentaneum, quod nollet vir- tutem ostendere. Minatustamen quod si hec rursus auderet, et ab illa privabitur consuetudine, et ei au- fereturministerium(erat autem maximajactuia iis qui qusstum sciebant) remisil, jubens reddere ei qui dedcrat. Et Marcianus quidem haec jubebat :
dasmon autemquiaberat iterquatuor dierum, ejus qui exigebat vociferabatur virtutem,et Marcianus Berrhcese functus estorflciojudicis,quibusdam licto-
exsectusy instar exustsstipule in multas partes est n ribus usus adversus demonem, et illum sceleratum
dissolutus. Vide ergo num imitatQs est Dominum ut servus benevolusPDominus enim,cumaliquandofu- reret mare in cymbaic discipulorum^ eos autem vi- disset anxios et perturbatos, non prius maris seda- vit tempestatem quam,inorepando discipulos, com- pescuit eorum incredulitatem {Maith. viii). Iline doctus hic vir admirabilis primum expulittimorem discipuli, deinde sio belluam affecit supplicio.Talia magni Marciani fuit et sapientia, et miraculorum effectio, in Deum fiducia. Sed tamen cum tanta gratiadignus esset habitus^ et magna poseet facere
expellens, et pueliam mundam reddens ab illa vexa- tione. Hocautem exacte scivit pater puell«; et enim revertenti cum pauca stadia abesset ab urbe, SOS occurritquidam servus adominain agrum missus. Is cum vidisset dominum miraculi facti attulit nun- tium, quatuor ante diebus dicens factam essemira- culum. Diebus ergo supputatis, et tempore recte examinato, didicit illud fuisse in quo senex attulit lecythum. Mihi autem venit in mentem cogitare quid non fecisset ille vir magnus, si voluisset facere miracula. 8i enim etiam cum studeret celare quam
miracula,8tudebattamen celarevirtj]^e}B*,pr4d&h»4* ^ccepqrii^ vjttutem tantum ostendit splendorem ; virtutis suspectas babens maohfA&8*;:Vi7p^ti»: •^uo^ifcminifaculumfecissetsi voluisset?8icautem enim vitium subterseminans, iaoore collectos fru- spiritalem qi^qaqe suam sapientiam non ostendebat ctus conatur eripere. Et cum.sibj detvnc veJUt^e-wToonoS^IW^igQ c)im postremopostdiem festum sa- lare gratiam,invitusadfaciend^yjB^i^^^l^fa2ipla, • Ivtanrftptfssfomslet dominice resurrectionis, per-
cum ejus recte factorum juVar resplendesceret, et qu» occultabatur virtutem aperiret.
Quinetiam aliquando contigit ut tale quid fieret : Virquidam honesteloco natus, et cui militares ma- gistratus sepe fuerant mandati, ex Berrhoea Syrie urbe proficiscensy cum ejus filia diu debaccharetur, et a malo demone vexata insaniret, venit in solitu- dinem, cum esset quidem magni Marciani familia- ris,8peraret aulem propter priorem consuetudinem eum convenire et rogare : spe autem falsus cum non liceretei Dei videre servum,rogat quemdamse- uem, cui illo tempore divini illius viri commissum fuerat ministerium, ut parvum lecythum oleo ple- num acciperet^ et ad ostium domuncule poneret.
misissetiis qui volebant ad se ingredi, illo certe temporeomnes studebanteumvidere.Atquead eum aliquando congregati primi veniebant pontifices, Flavianus ille magnus, cujus fidei erat credita pas- cenda Antiochia : et divinus Acacius, oujus prius quoque meminimus,et Eusebius Ghalcidensis epi- 8Copu8, et Isidorus cui tunc erat commissa Cyrus gubernanda, qui erant virtute insignes. Una autem cum iliis eratetiam Theodotus,qui tenebat habenas Hierapolitanorum ecclesiie,claru8 monastica exerci- tationeetmansuetudine.Brant autem nonnulli quo- queex magistratibus, incensi ardore fidei. Omniiius ergo cum silentio sedentibus, et sacram illamvn- cem exspectantibusjpse quoquo diu tacens sedebat.
SenexautemsepequidemseidfacturuminficiatuSf ^ lingua quidem otiosus, auribus autem promptus.
sepe autem rursus rogatus, victus est a precibus. Gum autem strepitum magnussensissetMarcianus. rogavit quisnam esset, et quonam opus habens ve- niret. Is autem veram quidem oelabat causam, si- mulabatautem se venisseutsciretnumjuberetali- quid ; et hocdicens, dimissusest. Cum autem sub auroram rursus pater puelle rogasset ut sibi red- deretur lecythus, iile timens quidem, ivit tamen cum quam maximo potuit silentio, et porrecta manu, et accepto lecytho cupiebat latere. Is autem rursus rogavit, quidnam volens veniret. Postquam autem eamdem dixit causam quam etiam vespere
Tunc aliquis ex iis qui sedebant, qui erat ei fami- liaris propter curam anime, et alioqui auctoritate etdignitate claru8,0mnes, inquit, o Pater, divini hi Patres, sitientes expectant suavissima tue doctri- nefluenta;omne8ergopre8entesimperlias utilitate, nec olaudas rivos tue beneficentie. Ille autem cum valdeingemuis8et,Deu8 inquit,universorum quoti- die loquitur per creaturas, etper divinas Scripturas disserit et moneteaqusoportet, etinducit eaque suntutilia; terretque minis et adhortalur promis- sis: etex his nullam capimusutilitatem. Quemad- modum ergo loquens profuerit Marcianus, qui tan-
33
PHILOTHEUS, siVB THB0PHILB8.
94
Um ntiliUtem amiititcom aliis, oommoduumnon \ batvirtutis qnoqne partium difr6rentiam,et quam-
vult ex eis capere ? Hino factum est ut multi quidem sermonea moverentor a Patribus, quos ineerere Damtioni duxi supervacanenm. Cum aulem sur- rexissent et orasBent, et ad conferendum sacerdotii ordinemvellent eimanuB imponereyrursus eimanus admovere sunt veriti ; et bic quidem illi, iile vero huic jubebat ; cum omnea autem id simul recusas- sent, redieruntSed enim volo hisquoquealiam ad- dere narrationem, qua cognosci poteritdivinaejus pmdentia.
Aviine (20)quidam, primus in 8olitudine,gratia monastic® exercitationis fixerat tagurium. Id autem magis quam hoc vergit ad 8eptentrionemy et ali- quantumBitumad 0rientem,8pecUt ventumAparc-
nam cuinam cedere opportet, et cuinam in Umpore
danda sit victoria?Po88nm anUm aliu d quoque narra- re,quo ejuscognoscatur indivinis perfectio. Ad eum enim ex patriavenit 8oror cumfllio,qui ei vir eratet urbisCyrifacileprincepSyeaque ei usuierantabunde
afferens.Is autem sororemquidem videre non est pas* 8UM,9orori8aatemadmi8it(llium;eratenimidtompu8 definitumquo eum licebatconvenire.GumauUm euqi rogarent acciperet que allata fuerant. Per quotyin- quity monasteria transiistis, et qusnam ex his eis ipsis impertiistis ?Gum is autem dixisset se nulli de- di8se:Abite,inquit,cumiisqusattuli8ti8.No8,inqnit, nulio horum egemus, necsi egeremus acciperemus; naturalis enimcognationi8,non autem divinaepieUtis
tiamqniest proximusSubsolano.IsmagnoMarciano B ct servitii curam gerenUs, banc exercelisin nosbe-
eratetUmporeetlaboreantiquior,virauUmphilo80- phu8,et in viU dura et aspera educatus. Is cum de viri virtnUqu» nbique celebrabatur andiisset, ratus tale Bpeclacnlum esse silentio et quiete utilius, ac- cnrrit sindena Tidere eum quem desiderabat. Gum auUm qjus adventum magous sivisset Marcianus, ostio aperU eum ad se admisit. Admirabili autem praBcepit Ensebioy nt et legumen coqueretet olus, 8i baberet. Postquam vero mntuum inUr se collo* quendi explessent desiderinm, et alUr alUrius vir- tnUm didicl88ent;none simnlperegeruntofQcium; venit anUm Eusebins mensam ferens, et panem af- ferena. Maguos auUmMarcianusdivinodixitAvito: Adesdnmomnium mibi amicissime, et buijns menss
neficentiam. 8i enim non bonoraretis solam generis nece88itudinem,non eaque attuli8tis,nobi8 solis im- pertiiseetis. H»c dicens, flliumsororis dimisitcum Borore, jubens ut nihil acciperetur ex iis quc attule- rant. Ita erat extra naturam,et incoBlestem migra- rat vivendi rationem. Quodnam enim aliod afTerri poUst exemplum apertius, quoi Deo esset dignus, convenienUrip8insDeovoci?Qui non relinquitenimy inquit, patrem et matrem, et fratres et sororesy et uxorem et filio8,non est me dignu8(Afa//A. x). Si an- tem qui non relinquit est indignns ; qui relinquit, et tam accuraU exactaq ue uritu r perfectione,claru m est eum iuisse dignissimum. Ego praeUr baec admiror quoque ejus in divinis decretis summam perfectio-
8imn8 simni participes. Ule vero.Nescio, inquit, me (j nem. Abborrebat enim ArU (52) insaniam, qu» a po-
nnqnam cibum snmpsisse anU vesperam, saepe au- Umdnos ettres dies simnl maneo jeJnnus.Magnus anUm Marcianus,Meaergo,inquit,cauMi hodiemu- tetnr consnetudo (21) ; nam cum sin corpore imbe- cillo, non possnm exspecUre vesperam. Postqnam anUm b«c dicens, non persuasit admirabili Avito, ingemniase dicituret dixisse : At ego, inquit, animo angor etvalde crucior, quod tantum laborem cepe- ris ntvimm aliqnemlaboriosnm videreset pbiloso- phum,8pe anUm falsus, cauponemvideris aliquem profuse et delicate viventem. Cum ei his auUmmo- lestiaessetalleotasAvitnSfet dixissetse mallevesci camibns qnam h«c audire, dixit magnus Marcia- nu8 : Nos quoque, o amice, eamdam quamtu vitam
UsUUimperaUris accendebatur illoUmpore. Abo- minabatur etiamamentiam Apollinaris. Fortileran- tem et strenne decertabat adversuseos qui cumSa- belliosentiebantjtresquehypostasesseu personas in
unam cogebant. Valde quoqne aversabatureos qui nominanaturBuchit®,qui in babitumonasticolabo- rant morboManichaeorum. Eratautem ideo fervens ejuszeluspro decrelisecclesiasticis, ut etiam adver» 8U8 virum admirandumetdivtnumjusUm pugnam
susceperit.EratAbraamesquidam senexin illasoli- tudine,vircani8quidem pilis, sed magis cana pru- dentia,omnivirtuUclaru8,elubere8 8emper profun- denslacrymascompnnclionis. Isin principioaqua-
persequimur, et amplectimnr eadem vivendi ratic n d»°J/°<i"<^ '^•"«^Pl^^^^^*^ Pascha peragere
nem,etquieti labore8pr«ferimus,jiyuniummagi8 ^ austinuerat(23):ignoran8quidem,ute8tveri8imile, expetimus qnam cibum, enmqne nocU advenUnU ^"» ^«^ Nic«» aPatribusconslituU fuerant,anti-
capimns ; sed scimns chariUiem essejejunio prae- BUntiorem.GhariUtis enimopus alegedivina pra- cipitnry jejnninm auUm est poUstatisnostr» et ar- biirii. OporUt auUm existimare divinas leges esse nostris longe prsstantiores. Haec cum inUr se invi- cem dissemissent, et param cibi snmpsissent, et Deum laodavistent, et ires dies simul versati es- sent, rarens snnt separati, videnUsse invicem spi- riiu.Qnisergonon admiretnr,huju8viri sapieniiam, a qna gniieraatne, sciebat quidem tempus Jejunii, •ciebatantem SM etiamfraterns chariiatis ; soie-
quffi auUmservire malensconsuetudini.MultianUm alii laborabant eo Umpore eadem quoque ignoratio- ne. Sed magnusMarcianus multisquidem sspe ver- bis u8us,conatu8 est senem Abraamen(iU enim enm appellabant qui in ea babitabant regionejut cumEc- clesia conseniiret traducere.Gum eum auUm vidis- set non parere, aperte destitit cum ipsocommnni- care. 8ed procedente tempore, ille quoquevir divi- nu8 abjecta macnla, in festo celebrando amplexus consensum Ecclesiff, vere psallens ceoinit : Beati immaculatiinviaqniambulant in lege Domioi(Pia/.
35
D^ V|TIS PATRUM LIBSB IX.
36
cxviii). Hoc autem afifectum est a magni Marciani A tetrumodorem emitteret,Volebatautcm hoc genero doctrina.
£i multiquidcm ubiquesdincabant oratoria : in Cyroquidem.ejuBBororiefiliusAlypiua/Zenobiaau-
tem quffidam in Ghalcide, qus et genere erat claru, et insignis virtuto,et magnas habebat divitias.Alii quoque nonpauci hocfacicbant,victoria parla illu- strem iUumathleiamraperecontendentes.Hoc cum nosset homoDei,rogatadrairabilem illumEusebium, omni terrore plenum illi offcrens jusjurandum, ut corpus in iilo loco dcponcret, ct nemo sepulcrum dignosceret praeterduos quisimul habitobant fami- liarioreSydonec praeleriissot magnus annorum numc- rus. Hoc autem jusjurandum implevithomo illead- mirabilis . Postquam enim insignis illius victoris ve-
alimenti hebetare suicorporis appetitiones, etefn- cere ut feloremutrimentiflaccesccretvoluptas.Cum autom pcr se sicdegcret, siquis exfamiliaribus ai eum accederel,simpiiciteret citra discrimenvcscc- baturiisquapapponcbantur.Tantamautemdivinilus gratiam acceperat, ut mulicr quxdamAntiochcna, cuique et genus et opesingcntes iacicbant spiritus ; ad eum accurrerit, et ei supplicarit utopcm fcrret fili;e quse vexabatur adoemonc: lusoumis cnim,in- quicbat, vidiqucmdamjubentemuthucaccurrerem^ etprecibuspra3sidismonasleriisalutemniia?procura- rem. Dicebat ergo is qui responsadabat,non solcre praesidemloquicnramulieribus Cumauteminstarel mulier, lacrymans ct ejulans,etgravitervociferans
nit fmis, et chorus ani^elorum sacramillamet divi- fi egressus quidem estprffifectus monasterii ; dicebat
' " » !• _?_i»._«_ 1»
nam animam ad coDlcstcs traQstulit mansioncs,non priusejussignificavit obitum, doneccumduobuscx familiaribus facta fossa, et corpore deposito, com- planavit terrae supcrficiem ; et quinquaginta annis vel pluribus elapsis, cum inumerabiles conourisscnt etcorpusscrulatiessentjignoturamansitsepulcrum.
Poslquam autemunumquodquo ex prccdictis orato- rii8,unumquidemapostolorum,aUerumveromarty- pum accepitreliquiaSjSecuredeinccpsillius tabcrna- culi et doctrinaB haeredes, cum duobus ante «nnis arcam contruxis?entlapideara,inca posuerunt pre- tiosi oorporis rcliquias,cum unus ostcndissetsepul- crum; isenimsolus eupererat ex ilHs tribus. Gum illius autemfuisset virtutis af^mulatorEusebius admi. rabilis, longo tempore corpus perpetuo affligebat. p Nam cumcentumetvigintiferrilibras corporibabe- ret impositaSfSibiquoqueimposoit aliasMiviniAga- peti quinquRginta, adjecitautera magni quoque Mar- ciani alias octoginta ; habebatautem oratorium,Ia- cumquGmdaminquonullaaquaremanserat.Tribus autem annis perpetuis hoc modo vitam transcgit. Ad haec autemdicendasumdigressus^cumvellem ostendere, quotet quantarum rerumrecteetexvir- tutegestarum auctor etprocuratorMIO fueritMar- cianus. Hujus autem philosophiae fructum quoque percepit admirandu8iIIeBasiliu8,quimuUi8 postea temporibuB,apud 8euleucobelum(est autem urbsSy- riaa) monasticum exstruxit habitaculum, et clarus quidem fuitinmuUi8generibu8virtutum,insigniter
autem mulier nonesse ipsum;fuisse autem alium sibi ostensum subrubicundum, qui pustuias quas- dam habebat in genis. Ubi autem cognoverunt eum qui quaerebatur,erat autem istertius monastcrii,non priraus,eum persuasura adduxerunt ad muliercm: protinus nutem illa quidem agnovU faciem,malus aulem daemon vociferans reliquit puellam.H^cprcc- clara fecerunt facinora magni Marciani discipulo- rum discipuli, tales ubique plantasplanlavit plan- tator optimus. Ego autem huic narrationi rursus flnem imponens, rogo et quaeso ut per horum om- Diumintercessionemdivinum consequar auxilium.
CAPjJT IV.
EUSEQIUS (24).
Quales quidepa Deo obtulerit fructi}^ desertum 8terile, neoipepulchroe et maturos, et ei qui piantar vit gratoB, et iis qui sapiunt hominibus charos et maxime6xpetendp9,08tcDdimu8inii8qu£ jam scri- ptffi 9unt narrationibuB. Ne quis autem existimcjt virtutem esse loco circumecriptam, etsolam soli- tudioem asse aptam ad tales fcrendoa rcdditus, agc transeamus deinc^pe oratione ad terram quae habir tatur, et osUsndamus ad parandam philosophiam eam mini^e esse impedimeDto.
Est DUD altus^qui Antiochiae quidem eitus estad Orientem|Berrha2«eautemadOccidentem,omne8 au- teinmontespropc8ito8 8uperat,in8ummoautcmca- cumine imitatur figuram cono£idem,ab altitudinc autem accepit dominationem ; xopj'^T|V enimjd cst
autem clarus in ea quas Deo longe est gratiBsima q verticem, eum solentappellare accolae.Olim ejusin
possessione charitatis, otin divinoopere hoepitali* tatis. Quam multos autom hic quoque Deoexibuerit operarios, citra pudorem, ut apostolice dicam,ver- bom tractantes veritatis, quisfacileenumeraverit? Nam ut aUos in praesentia praetermittam ; quisunt quidemlaudedigni;nimi8autemprolixamreddereDt narrationem, hujus uniusetsoUus meminero.Fuit quidam quiad eumYentitabat,eumautemappena- bant Sabinum,qui corpus consumpsitlaboribusiD- numeralibuB.Nequecnim panis, oequeobsonii fuit altcujus parliceps : oibusautem erat ei farina aqua madefacta. Gonsueveratautemis tolum unius men- sis miscere nutrimentum, ut situm contraheret^et
Bummoverticeerattemplum daemonum, quodapud vicinos iD magno erat honore csubtusautcm adMc- ridiem patet campus, siouf pra: se ferens fjguram, quiutriDquecoercclurulaisnonadmodumaltis.Pcr- tinent autem eaeusque ad viamquaequitatur,qua3 utrinqae e Meridle ad Septentrionem sectae sunt, semitas excipientes, In eo autem sunt constructae vUlae et magnas et parvae, contineDtes iis qui sunt utrinque moDtibus.Propteripsas autem excelsi mon- tis oras, est quidam vicus maximus et populo fre- quentisBimuB ; vocabuloautem regionis eum vocant Teledam (25) : in superiQriaptemparteJatcrismon- tis estqviidam saltus non adp2Qdwii4icc2ivi8,sed qui
PHILOTHEUS 8IVE THBOPHILBS.
38
modiceinclinaturjSpectansadillumcainpumetvt-D- tum austrum. In eo philosopbie gymnasiumexstru- xit quidam Ammianus, vir qui cum multis quideni aliis virtutibus esset clarus, tum summa modestia superabat alios. Hoc autem satis estargumenti. Eto- nim cum ad doctrinam, non solum suis sodalibus, sed vei bis lotidem aliis posse.t sufTicere, saepe ad magnum accurrebat Eusebium,rogans et supplicans ul is esse vellct adjutor, psedotriba ct maglstcr cjus paljTstrs quam lundaverat : aberat autem vii^inti quinque stadiis, in quodam vaideparvo habitaculo, ct quod nec fenestras quidem habcbat, inclusus. Eum autem ad hanc virtutcm deduxerat M^rcianus, ejus quidcm patruus, fidelis autem Doi servus. Surficit enim hoc dicere, cum etiam magnuo) Moyscm hoc cognominc hoDorarit Dominus. Ilic Mftruiaaus cum vJivinum gustasset amorem, noluit polps frui bonis, sed multos etiam Tccit alips iq i^iRpre Sf 1 socios.
Venatuse0tauten)etmagpum Gu^^bipmi etejus fra- trem qui in vita vere qupque erat frater. Non cxisti- mavit enim rationi csse cgnsatdQeum qt eos quidem qui ad eum nihil ^ttinebat vpqaretur ad virlutem, fratrcs autem non itidpni. II Q3 crgo ambos cum in parva inclusisset dompncul^, eps evangelicam vilaa doccbat rationen). Sed frntrem qqidem morbus inva- densillumcursuminterrupit; xqgrbummorsautem est consecuta; nam cum p^ucis dicbus vi:(J8spt post- quam illinc estegressus, vit« finem accepit. Perman- 8itautea)roa{[qu9)2uset)iu9tototemporevit8Bpatrui, neque cum illo loqucDS, peque Iqcem intuens, sed perpetuo inclusus.-et ppstiliius mortem hanovitam est ^o^plexusi donec «dQ^irf^biiis ille Amp^ianus ^i multisdeiiniloprecibus pQrflUaait,DiceniiQ mihi,ad illum dicebat, o optime, cuinam placere existimans, laboriosambancsordidamqueetsqualidam vitames persecutus ? Gura autem, ut par est, is utique dixis- set : Deo qui est virtutis legislator et magister :
Oaoniam ergo eum ama8,inquItAmmianu8,egotibi modum ostendam per quem et amorem magis accen< des, et ei quem amas servies. Nam quod omnis tua cura et industria in telpsum convertatur^non efTugiet^ ut sentio, crimen nimii in te ipsum amoris. Lexeoim di vinajubet proximum amare ut teipqum {Hom, xiii). multos autem opum sumere participes, boc est pro- prium veri muneris charitatis. Uanc autem divinus Paulos appellavit legis pleniludincm(Ga/a/. v). Rur- sus q noque cIamat:Tota iex et prophete iu boc sermo- neinsummamrediguntur,nempe,Diligesproximum tuumsicutteipsum.PorroautemDominusquoquein sacrisEvangeliis Petro,quiconfc8SUs esteum amare plus aliis praecepit pascere oves suas {Joan, xxi). Eosautemqni hoc non feceruntreprehendens, cla- mat per prohetam:0 pastores, non seipsos pastores pascunt, noD oves [Ezech. xxxiv)? Et ideo magnum quoque Eliam qui banc vltam persequebatur, Jussit ▼ersari in medio impiorum ; et secundum Eliam, tantoporecelebratum Joannem, qui amplectebantur solitudinem transmisit ad ripas Jordanisillic bapti- zare Jnbena et praedicare. Queniam ergo tu quoquc
J^ es Dei qui te fccit ardcns amator ; multos quoque tecum aliosefficeamatores ; hocenim estvaldegra- tumcommuniDomino.ProptereaEzechieleinquoque appelUvitspeculatorem et peccatoribus jussit testi- ficari {Ezecli. iii), ct Jonam jussit currere Ninivem, ctnolcntem transmisit in vinculis (yoncl?i).Gumhaec dicerct elsimilia,divinumvirummansuefecit,etvo- luntario illo efTosso carccre, eduxit et abduxit, et suorum sodalium ei curam tradidit.Ego autem nescio utrumplusadmirer,hujusncmoderationem,anilliu8 obedicntiam, et quod ab eo sit persuasus. Is enim fugiebat principatum, et magis volcbat essc ex iis quiparebantyUtqui praefectursc formidaret pcricQ- lum;ct inagnus Euscbius aversabatur quidem cum pluribusconvcrsationcm,cesHittamcn,ctcaptusreti- ^ buscbaritatis, suscepit curam grcgis, et duxit cho- ^ rum,non multis verbis opus habens addocendum; sufriciebatenimvel8olu8aspectus,utveI]pngetardi8- simum celercm efdceret ad cursum virtutis. Dicunt autcmquividerunt,cumscmperhabuissegravcmvul- tum, et qui poterat timorem afTerre spectantibus.
Gibum autcm ipscquidepacapiebatterlioetquarto quoqpo die, iis autepi qui eecum habitabant, jube- bat vesci alternis diebus. Praecipiebat autem cuiq Deoassiduecolloqui(2G),etnulIumtempusrelinquere vacuum abhacoperatione,sedcommuniter quidem prsfinita exsequi ofGcia : partcs autem diei quaa in- tercedunt,unumquemqu6per8e,veisub aliquaum- brft i^rboris, vel propter petram aliqunm» vel ubi? cunque quiesccret aiiquis, vel stantem humi jacen- tem, rogarc Dominum, et petere salutem* Ita auteffi ^ upapaquaipqueexpartibuscorporisedocuitvirtutem, ut illa faceret (}uae sqla permittit ratio. Ut autem hoc redd^o) manifestum omnibus, mentioncm fa- ciam unius $\jus ndrrationis.
SedebatsuperquaqQdampatramipseetAnimianua illa f^dmirabiljs, et divinoruni evangaliorum histo- riamalterquidemlegebat,alterveroeorumqueerant obscuriora axpUcabat Bentantiam. Cum autem qui- dam agricols in subjecto campo terram colerent, ad hanc contemplationem magnus tractus est Eu- sebius. Cam autem divinus Amianus legisset locuni evangelicum, sciscitaretur autem interpreta- tionem, jussit magnusEusebius ut repeteretlectio- ncm. Cum is autem dixisset : lis qui arant forte de- lectatus, minimc exaudisti, ut est verisimile : suis ^ deinceps oculis Icgem tulit ut neque campum ilium unquam contcmplaretur, neque ccelesti pulchrita- dinc et cbori astrorum aspectu fruerentur; sed an- gu8tissimautenssemita,cujusmcnsuramaiuntfuis- se unius palmi rerento ad oratorium, extra eam dein- ceps cgredi non est passus. Dicunt autem eum plus quam quadragiota annis vixisse post hanc legem. Ut autem cum animi eui bcntcntia, ad hsec quoque eum traheret aliqua necessitas, cum lumbos zona ierrea alliga8set,et gr&vissimum coUare collo impo- 8ui88et,aliquo alio ferro coDJUDxit zonam collari qui eratcolloimpo8itu8,uthocmodoincIinatus,conare-
tur SIS assidue in terram dcspiccre. Has ipse de se
30
DB VITiS PATBUM UBBR IX.
40
exegit poBnas quod illos esset contemplatus agri- A oolas.Hoc autem et muUi quidem alii roedocuerunt ex iis qui illum noverunt, res ejus optime scive- runt;narravitautem8enex quoquemagnusAcacius, cujuspriusquoque meminimus in aliis narrationi- bus; dixitautem se eum quoque aliquando interro- gasEe cumeum sic vidi8setincurvatum,quamnam oapiecs utiiitatem, neque coelum patiatur aspicere, nequecampum illum subjectum contemplari,neque ex angusta illa viaegredi ; eum autem dixisse sehaec moliri adversus maligni daemonis machinationes : Nam ne,inquit,de magnis bellum gerat,conansau- ferre temperantiam et justitiam, et iram armans, et cupiditatem accendens, et ut fastu efferar et super- bia intumescam efBciens, et quecunque adversus meam machinatur animam, conor hostem ad hffc g parva traducere : in quibus etiam si vicerit, non magnumaffert detrimentum ; ot si victus fuerit,eva- dit magis ridiculus, ut qui ne in parvis quidem pos- sit evadere superior. Quoniam ergo novi hoc bellum minus periculo8um,nonvaldeenim feriturqui inhis damni aliquid accepit. Quod enim damnum est vel viderecampum,velincoBlum ooulos attollere,ad hoc megenuspugnsetranstuli^in hocenim me nec ferire potest nec perimere : non sunt enim haec jacula le- thifera, ut qu» illis ferreis oareant aculeis. Haec se audivisse dixit magnus Acacius, ejusque se admira- tum essesapientiamvirtutemque bellicam et expe- rientiam. Quamobrem hoc quoque narrabat eisqui talia discere cupiebant, ut et admirabileet dignum quod mandetur memoriae. p
H«c ejus gloria cum in partes omnes undique per« vaderet,ad se attraxit omnes virtutis amatores.Ve- nerunt autem divinissimi quoque[Lofi^ addii : Ja- cobus Persa et Agrippa successores] Juliani senis, 0i]Ju8priusper8ecuti8umu8narrationem,quioptimi gregis erant prsfecti. Postquam enim vir ille divinus, fine vitse accepto migravit ad vitam supernam, ad magnum accurrerunt Eusebium, melius esse rati recte regi quam regere et praeesse.
Jacobi autero, cujus prius quoque jam memini, cum summatim ejusostendivirtutem, nuncquoque evidens argumentum ostendam summae ejus philo* Bopbi». Postquam ille divinus bino excedens Euse- biusjussit eum prsesse gregi, et recusans curatio- nem, non persuasit cupientibus eum haac curam ^ suscipere, abiit ad alium gregem, malens paaoi ^ quam pascere ; et cum plurimo iempore supervi- xisset, hanc vitam sic finiit.
Suscipit itaque illam praefecturam Agrippa^vir qui et multis aliis omatus erat bonis, praecipue autem puritate anim» : per quam et divinae pulchritudinis Tisionem assidue apprehenden8,et illius amoris igne accensuSiirrigabatgenas perpetuislacrymis.Cum is autem longo tempore electum illum et divinum gre* gem recte pavisset, deinde e vita excessisset, Davi- desilledivinu8,cu|Ju8a8peotu mihiquoque frui con- tigity snscepit prefecturam : vir qui reveray ex divi- ni Apostoli sententia, mortificaverat membra qun
sunt 8uperterram(Co/ow.iii).Tantum cnim fructum cceperat ex doctrina magni Eusebii, ut quadraginla quinque annos egeritin illo monasterio, absque ira autem et excandescentia toio hoc tempore vixerit. Neque enim post susceptam praefecturam vidit eum aliquis superatumabhacanimiperturbatione, idquo cum,ut est verisimile^essent innumerabiliaqu» co* gerent.Centum enim et quinquaginta viri pasceban- tur ab illius dexterarallqui quidem summa et excel- lenti virtute, et eam quae est in cobIo vivendi ratio- nem imitantes ; alii vero qui pennas tunc primum produoebant,etterram transilire et supervolare do- cebantur. Et tamen cum tot essent qui divina doce- bantur, et aliquid, ut est verisimile, delinquerent (neque enim facile fieri potest ut qui modo ventitat rccte se gerat in omnibus), mansit immobilis vir ille divinns tanquam incorporeus, nulla eum occa- sione ad iramexcitante. Hoc enim non solum aocepi ex auditione, sed etiam ex experientia. Nam cum aliquando desiderassem videre illum gregem ,accessi habens etiam alios socioH peregrinationis, qui eam- dem quam ego vitam amplectebantur. Toto ergo tem- porehebdomads apud illumvirumdivinumdegen- tes, vidimnsejus vultum nuUam accipere mutatio- nem,nequenuncquidemhilaritatedifirundinuncvero tristitia contrahi. Oculos quoque similiter, non ali- quando quidem truccB ao torvos, nunovero laetos ; sed in eodem semper honesti decorique tenore per- manere. Hi autem BufBciunt ae arguendum animi tranquillitatem. 8ed versimile est existimaturum quempiam eum talem esse visum, quod nuUa eum moveretcausa; quamobrem necessehabeoejusmodi qnid narrare quod accidit, cum nos illic essemus.
Scderat apud nos vir ille divinus de philosopbia agitans rationes, et quaerens id quod est summum evangclicae vitae institutionis. Cum autem interces- sissent ejusmodi sermones, Publius quidam genere quidemRomanu8,moribu8 autem ipse quoque admi- rand U8,et sacerdotii honore praedituSyOt illius praefe- cturae secundas partes obtinens, S1S ad no8 venit adversus divinum Davidem vociferan8,et commune daronumillamnominanslenitatem^etomnibusper- niciemafferre dicensejus mansuetudinem; etamen- tiam, non modesliam.summamillamvocans philo- Bophiam. llle autem habens animam veluti adaman- tinam, aocepiebat quidem rationes, non pungebatur autemab iis quae suanatura solent pungere; vultum itaque non mutavit, neque sermonem institutum di« misit, sed cum leni voce et verbis serenitatem animae 8igniflcantibu8,illum senemdimisit^rogans eum ut eorum quae velletcuram gereret.Egoautemcumhi8 qui ad nos venerunt loquor, ut vides^existimans ne- ccssarium esse hoc ofBoium. Quomodo ostenderit quie melius animi lenitatem ? Eum enim cui illa cre- dita erat praefectum, talem accepisse contumeliam ab eo qui tenebat secundas partes, praesentibus maxime hospitibus, et maledictum audientibus, et nullam irae subiisse tempestatem etpertubationem, quamnon magnietexcelBianimi virtutemsuperatet
41
PHILOTHEUS, aiYE TflROPHlLBS.
42
fortitQdinem PAodtvinusqaidemApostoluBOonside- A praBsit, totum huDO laborem fert promptoet alacri
ranshumaDsnaturaB imbecillitatem,eam quamfert legem natura metiens, Irasoimini, inquit, et nolite peccare {PsaL iv); ssl nanocoidat superiracundiam vestram [Ephes iv). Nam cum ir&i quidem motus no8setes8enaturas,nonno8triarbitrii, noluit legeea deceroere, qusessent laboriosa,et forteetiamejus- modi ut fieriDon possent ; sedmotui natur® et irae lempestatimensurampraefinit diem; jubensrationi ut eam compescat, et tanquam freno reprimat, et non concedatprogredi ultraiterminos. Virautem hic divinuB ullra Iege8qu«latsesuntdecertavit,et8epta transiiiit ; non usque ad vesperamirs utmoveretur conceden8,8ed Docutmoveatur quidemomnlDO per- mitteDS.Talem fructum accepit isex magDiEusebii
auimo, se iisquiejusparentimperioprsbensexem- plar philosophi». Talesvictoria insignes decertato- res,divinusEu8ebiu8,horumcertaminumpr»dotriba ct exercitator, exhibuit Domino ; et cum alios quo- que plurimos tales fecisset,eostransmisit dootores ad aliaspalflBStras, quilotumiilumsacrummontem divinis his pratis et suavem emittentibus odorem implevere. Nam cum ad Orientem ab initio fuisset il- liusexercitationis monasticas tuguriumylicet videre ejusphilosophi89fetu8adOccidentemetMeridiem,ve- lutiquasdamBtellascircalunamchoros ducentes ;et alios quidem Grsca, alios vero ejus in qua habi- tant regionis voce, laudantes creatorem.Sed enim id aggredior quod fieri non potest, cupiens omnia
consoetudine. Vidi multosquoquealiosinillotugu- «^ persequi quas a divina illa anima recte gestafuere
rio, qui hujas philosophis amatores fuere et 8Bmu- latores : alios quidem in flore corporisy alios vero etiam in profunda senectute. Nam cum plus quam nonagintaannis vixi88enthomines,laborio8am vitam noluerunt relinquere, sed insignes fuere obeuntes labores juventutis,noi)tu quidem et interdiu Deum Iaudante8,et8acrailla officia peragentes, postduos autem dies vilibus illis cibis vescentes.
Ut alios autem prstermittam qui non sunt qui- dem digai qui sileaDtur, sed vel maxime laudentur et celebreatur ; sed ue sit prolixior quam par sit narratio, iudivino isto locofuit quidam,eum autem abbatem ^ nominant,quiex Ismaelitide quidem ra- dicc germinavit, non fuit autem ejectus a domo Abrahs,utisa quogenus duxerat^sedpaternsehse-
Huic ergo Darratioai fiais est impoDeDdu8,et ad aljam ooDverteada estoratio, etrursusestaddenda qu» illiac capitur utilita8,cum borum magaorum virorum beDedictioDia rogaverimus ut simus par-
ticipes.
CAPUT V.
PUBLIDS (28).
914 Eodem iempore fuit quidam Publius, et propter formamspectatudigDus.etaDima prseditus quae formae coaveaiebat, vel potius eam osteDdeDS corpore magis admirabilem.Is exseDatorioquidem ordiae duceas origiaem, aatus autem ex civitate apud quam Xerxes ille, cujus ubique est fama tam celebris, iaGrsciam bellumgereDs, etvoleaa exer- citu fluvium Euphratem traDsmittere,Davium cod-
reditatisfuitcumlsaac particeps, vel potius ipsum C gregata multitudine, iisdem inter se coiijuDctis et
rapnitregDumcGBlorum.IsmoDastics hujus exerci- tatioais protiaus attigit iastitutioaem apud quem- damqui tuDchabitabatsolitudiaem.quieos optime exercebat : erat autem ei uomen Moro8a8(27).Post hsc autem ille quoque aliis prseesse desistens, ud hunccumabbate[Abban,t;f/Amman] venitgregem; necparvovixit tempore,sedcum prfieclare deoertas- set^etinsignisevasisset^excessitex hac vita.Hicau- temillicquidemfuitcontinuostrigintaetocloannos; ita autem desiderabat laborare,ut qui modoiaborare cepisset ; nam in hodiernum usque diem pedes nun- quam texit calceis.Cnm est autem frigus, in umbra sedens, in aestu socem suscipit, et tanquamauram Zephjri, qu« ex eo procedit flammam excipit. Toto
hoc modo super fluvium ponte coostructo, locum Zeugma, id est coDJuacturam appellavit,*et civita- tem ex re deaomiaavit. Ex ea ortus, et extali go- Dcre procreatus, altumlocumoccupat, qui distabat ab urbe noo plus quam trigiota stadUs. Id eo cum quamdam parvam extruxisset domuDOulam,omDia quidemvendiditqu(capatreacceperat ; domum,iD- quam,etpo8se8siooes,et greges.et vestes, vasaque argentea et aeaea, et si quid erat cum his aliud.Et cumex legediviaacadivisissetiisquibusoportebat, et se ab omai cura terrena liberasset,illam unam curam suscepit pro omnibus, nempe ut ei aerviret qui eum vocavcrat ;eamquo animoperpetuoversa- bat, noctu diuqueconsideransetperscrutansquem-
autem hoc tempore aquam potare non passus est, j) admodum eam augeret. EadecausaeilaborcreBce-
non illacomedens qufle iis exhibentur quia ad noa bi bendum se exercent (solentenim ii uti cibis humi- dioribus), sed iis utens cibis quibus alii. Verum pauca comedens et quae modicas ei vires afferunt, existimat usumaqusBupervacaneum.Gravi autem ferro lumbos succintus, raro quidem sedet, noctu autem, et majori parte diei vel stans vel flecteosgc- Dua offertDomiao officium precatioois; usuautem accubitos se omaiao privavit,aemo eoim iohodier- numusquediemeumviditcubantem.QuinetiHmcum est chori renuntiatuscoryphaeus, et ei contingit ut
* Longos legit Abban, vel Amman, ut sit proprium nomen. PATaoL. LXXIY.
bat quotidie, ampliorque et intensior evadebat in dies, eratque dulcis et voluptate plenus, et procul expelleassatietatem.Nemoeaim eum uaquam vidit quiescentem vel minima parte diei, sed psalmodiam quidem oratio, orationem vero p8aImodia,utrumque autem excipiebat divinorum eloquiorum lectio.Dein- decurahospitumvenientium.deindefiebataliquidex operibus necessariis. In his vits iter ingrediens, et iisquiimitarivolebantexemplar virtutispropositns, veluti quadam avis canora, multos sui generis in hscretia eoegitBalutaria.Csterumab initio quidem
43
DB V1TI8 PATRUM UBBB IX.
44
nullum habere passus est qui seoum habitaret :8ed A quod haec talia mutare vehementer contendit : nec
parvaa domunculas forihus vicinas sed ificans, unu m-
quemque ex iia qui conveniebant juhebatpcrBe de-
gere : domunculas sa^pe invisens et perscrutans,
nunquidprster usum hab^antrepositum.Aiunt au
tem eum quoque accedentem ad trutinam, panis
men8uramdiIigenterperpendis8e;etsiquandoinve-
nisset plus quam esset deGnitum , segre tulisee, et eos
qui hoc faciebant belluones appellasse. Jubebat eni m
nequecomedente8,neque bibentes ezspectare satie-
tatem; sed tantum capere quantum satis esset ad
tuendam vitam corporis : si quando autem vidisset
etiam farinam opertam furf ure, eos qui hoc fecissent
impetebat maledictis, ut qui &ybaritici8 frueren-
tur deliciis. Porro autem nocta quoque ez improviso
veniens ad ostium uniuscujusque, si aliquem qui-
ii qui iJlius successere curationi, ut ex limitibus ab eo positis aliquid evcrlerent, in animum 815 in- duxere; idquecum nonduo veltre8,sedplures bano Busceperintprdefecturam. Cum primum enim ilie certamen implesseti et ex bac vita excessisset, et inillamomnimoIestiavacuamcommigrasset^Theo- tecnus quidem Gfflecae lingus,Apotboniu8 veroSy* rs, praefecturam accepere, qui utrique illius virtu- tis fuerunt qusedam animataestatuae et imagines. Nequo enim iis qui simul conveniebant, neque iis qui extrinsecus adveniebant concesserunt mortis illius uUum habere sensum, ut qui illiusvitae ins- tituti seipsos expressa oslenderenl simulacra. Sed divinus quidem Tbeotecnus cum non diu vixissel, tradidit Tbeodotoprsefecturam :Apbthonius autem
^ — ^ — , -j_- . g, ...j, — w—w .«..^^
dem invenisset vigilantem etDeum laudantem, re- " gregis curam gerens, et jam latis legibus regen?.
cedebattacitus ; si quem autem sensisset dormien- tem, manu quidem pulsabat ostium, lingua autem in eum qui jacebat invehebatur, et qui corpus plus quam opporteret curaret.
Hinc ejus laborem cum considerassentaliqui qui erantejusdemlBinimietsenteDtiae, ad eumretulerunt ut omnibus unumaedificaret babitaculum.Eosenim quinuncsuntdispersiexactiusetaccuratiusdixerunt OBse victuros, eumque fore liberum a magna parte soIlicitudinis.Probavitconsiliumvirsapientissimus, et cum omnes simul coegisset, et parvas illas di- ruisset domunculaSyiis autemquierantcongregati, unam «edificasset, rogavit ut simul viverent, ct se invicem incitarent : ethic quidem illius imitaretur
permansit diutissime.Hic autem Theodotus ex Ar- meniaoriundus,cumexercitationis monasticse illum vidisset ordinem, primum quidem eratin numero eorum qui magnoparebantgubernanti Theotecno: postquam autem, utdixi, ille quidem excessit, ipse vero accepit prsefecturam, eam tot bonis exornavit, ut famasua priores propemod um obscurarit.Sic enim eum divinuni affecit desiderium, eumquetot et ta- libus consauciavit jaculis, ut noctu et interdiu ef- funderet lacrymas compunctionis. Erat autem spi- rilali tanta plenus gratia, ut eo quidera precante, silerent quidem omnes qui aderant, solum aatem illasacraverbaaudirentjillam auditionem planedu- centesbonam precationem, Quis euimfuisset adeo
manguetudinem.illeveromansuetudinemhujuBzelo ^ adamantinus.utillisverbis tam sincereetgermane
temperaret, et alius communicans vigilias, acciperet jejunii disciplinam. Sicenim,inquit, a nobis invi- cem id quoddeestsumentes.perfectissimamefficie- musvirtutem.QuomodoeniminforiscivitatumaliuB quidem vendit panes, alius vero olera ; alius habet vestes venales, aiius est opifex calceorum ; a seau- teminvicem id quoopusbabentcomparante8,vitam agunt jucundiorem ; qui dat enim vestem, pro ea accipit calceos : qui autememit olus,venditpanem: ita nos oportet invicem permutare virtutis partes pretiosissimas. Gum qui erant ejusdem linguse sic exercerentur et decertarent et Grseca voce Deum laudarent.hujus vitasinstituti eos quoque cepit amor quilinguautebanturilliusregionis ;et concurrentes
prolatis, non demulceretur anima, illiusque duri- tiem ernoliiretetinobedientiam, et ad Deo servien- dum traduceret 7Cum sic opesaugeret quotidie, et sacros ostenderel thesauros talibus bonis plenos, postquam viginti quinque annis gregem pavisset, adjectus est ad patres 8uo8,ut divina dicit Scriptu- rae (Gen, xv), in bona eductus senectute, traditis habenis Theotecno, qui erat quidem genere fratris filius, frater autem moribus.
Jam vero divinus quoque Aphthomus, cum plus quam quadragenta annis choro praefuisset, sedem accepit pontificalem : necciliciummutaBsmonasti- cum,nectunicamcontextam ex pellibus caprarum; iisdem quoque cibis vescebatur, quibus antequam
aliqui,8uppIicaruntutipsiquoque in eorumgregem D fieret antistes. Quin etiam quamvis hanc accepisset
admitterentur, et essent ejus sacrsedoctrinae parti- cipes. Concessit autem quod postulahant, legisme- mor dominicflequamsanctis tulit apostolis, dicens: Buntesdocere omnes gentes (Afa^^/k.xxviii). Et cum juxta illud habitaculum (nedificassetalterum.eos jus- 8itillicdegere,divinoquodam templo constructo,in quod jussit et bos et illos convenire, incipiente die et desinente : utvespertinos et roatutinos bymnos ^ Deo simul oCrerrent,in duas quidem divisi partes,et singull Buavoce utente8,ex successioneautemcan- ticum emittentes. Permansit autem in hodiernum usque diem formaejus instituti, etneque tcmpus.
curationem,nihilo8eciuscuramgerebatilIiusgregis, illicmultosdieeversans^etnunc quidemcomponens eorumlitesqui interse depugnabant, nunc veroeis consulensqui erantaliquaafTectiinjuria :aliquando autem sodalibus divioamporrigensadmonitionem. Faciebat autem unumquodque horum, vel contu- bernalium interim pannos consuens, vel lentem expurgans, vel frumentum abluens, vel aliquid tractans ex iis quae sunt hujusmodi.Gum sic autem et pontificatum ornasset, et virtutem auxisset, ad divinum portum pervenit cum suis oneribus.
Et quid opueest dicerede Theotecno,etquiillum
45
PHILOTHBUSi 8IVE THEOPHILBS.
46
Becntos eet Gregorio, qnorum ille quidem a juven- X tate omDegenus virtutiscollegit, et cum msgorum suorumexcessitgloria^hicveroadhucinhocliernum diem laborat in profunda senectute, perinde ac si esset in florenti setate. PerstiUt enimfitis fructum perpetuo re€usaDs,et necacctoquidem veluvis pas- 818 vescens, non lacte neque recenti nec concreto. Sic enim vivere magnus constituit Publius: olei au- tem asum agnoscentes in tempore Pentecostes,rur- susrecusantejusesseparticipes.Hflecdidicideroagno Publio,qus partim quidem auditaaccepi,partimvero ab ipsis ejus quos vidi discipulis, in quibusagnovi pripceptorem, et per alhletas didici psdotribam. Iniquum igitur esse arbitratus, ethominis mundi, tantam utilitatem mandare silentio,iisqui ignora- bant proposui narrationem, utet ipsi utilitatem hinc p accipianlprocurans,etmemorishincmihiquaestum parans. Audivi enim Dominum dicentem : Quicunque mecontitebiturcoramhominlbus, ergoquoque eum confilebor coram Patre meo qui est in coelis {Matth), x); et plane scioqood sieorummemoriam feceroin hominibusjfuturum sit ut iiquoque mei meminerint apud Deum universorum.
CAPUT VI.
STMONES PRISGU8 (26).
Simeonem autemsemen siquisdeindustria-prae-
tcrmiseril {Thedor., lib iv Hist., c. 26), et illius
pbilosophis memoriam mandarit obiivioni, injurias
etinvidiaemerito accusari poterit, utqui nequevelit
landare etque suntlaude digna, nec iis qui volunt
iavari eaproponat qus Bunt maxime expetenda.Ego n
aotem oon ne accuser metuens, sed laudibus eum
proKqui cupiens, narrabo ejus vitae institutum.
Iseaim longissimo tempore perpetuo vitam am- plexos et solitariam, et in parva quadam spelunca ▼itam agens, nullahumanafruebatur anima, solus enim vivere statuerat ; sed cum Deo universorum loqaebatur assidue, herbas autem esculentas sibi ptrabat cibum,ea in reejushaborconsumebatur.A iQperisautem tam copiosadonatuserat gratia,utvel fonissimis et audacissimis imperaret bestiis. Idque ooQ solis piis, sed etiam incredulis Judeeis evasit nunifeatam.Nam cuin propter aliquod eorum nego- tiom peregreproficisceretur ad aliquodSIOcastel- lom qaod sitam eratextraeam qu» a nostri imperii bomiQibo8habitaturregionem,ortusautemes8etim- l>er vebemens et ingruisset tempestas.a viuquidem ^ tberrarunt, nt qui anteriora videre non po8sent:er- rabantautem per solitudinem, nec vicum, nec an- tram,iiec viatorem aliquem inveuientes. Gumautem in medio continenle non secus undis jactarentur, quam ii qui navigant in mediis 9uctibu8,divini Si- meonisantrumvelatiquemdam portum,animadver- tere eordidumque et squalidum hominem aspexere, ti qaemdam exiguum ex pelle caprina contextum paDnom habentem super humeros.IUeautem simul ac vidit,eo8 salutavit (erat enim afTabilis^et eos ro- givit causamadfentus. Postquam autem narrarunt qaod evenerat,et rogaruntuteos doceret viam quas
duoit ad oastellum,Man^te,iDquit,statim vobisdabo duces quiostendent viam quamdesideratis.Atqueii» quidem tunc parebant et quiescebant. Ipsis autem sedentibuSyVencreduo leones, non torve et ferociter intuenteSySed veluti cuidam domino blandientes,et servitutem significantes. Illis annuens Jussit ut ho- spites ducerent,et ad viam a qua aberrarant reduce- rent.Nemoautemexistimetfabulosamessenarratio- nem,cum communes veritatis hostes habeatferentes veritatitestimoniumppsienimconsecutibeneficium, hoc perpetuocecinerunt ; hocque mihi hic magnus narravit Jacobus, dicens se affuisse, cumhocbeato Maroni narrarent miraculum. Qui ergo non credit Judaeis deChristianorum miraculis ferentibus testi- monium, quomodo non merito vocabitur Judeeisin fldelior? siquidem illi, etiamsi in non sint infesto animo, vincuntur tamen,et cedunt radiis veritatis: hi autem cum existimentur benevoli, et fidei socii neinimicisquidemcreduntvirtutemgratiaetestanti- bus. Gum autem vir ille divinus talibus miraculis evasisset insignis, et multos attraxisset ex vicinis barbaris (illam autem habitant soiitudinem qui de Ismaele generis auctore gloriantur), quietis amans, necessehabuitspeluncamrelinquere.Etcummultum viae confecisset.pervenitad montem qui Amanusdi- cilur ; idquequod olim eratrefertumiosania multo- rum deorum cultus, muUis iisque omnis generisex- coluit miraculis, pietatemque acveram religionem qu(B nunc in eo exercetur plantavit.
6ed omniaquidem narrarevalde esset laboriosum, et fortasse id a roe praestari minime posset. Gum itaque unius mentionem fecero, etveluti quamdam formam characteremque apostolici etpropheticimi- raculi adjecero, relinquam deincepd cogitandum le- ctbribus cujusnam gratiae virtutem acceperit.
^stas erat, et messis, et ferebanturmanipuli Ia areas. Vir autem quidam, qui non erat euis ju- stus contentis [Fleg. Justis contentus] laboribus, sed aliena concupiscebat, proximi quidem ali- quot sustulerat manipulos, per haec autem cona- batur suum augere cumulum : sed statim in ejus furtum divina lata est sententia ; cecidit fulmen,ct exusta est area. Miser autem ille ad Dei hominem accessit, qui nonprocul avicofixorattabernaculum; et quae sibi quidem acciderat,narrabatcalamitatem, furtumautemcelareconabatur.Postquamautemvera dicerejussu8,estfurtumconfessus(coegitenimca8us vel seipsum accusare) Jussit vir ille divinus ut cor- rigendoinjuriam faceretutliberareturapcena. Nam 8itu,inquit,i)los solverismanipulo8,extinguoluri11e ignis immissus divinitus; licebat ergo videreillum quidem currentem, et spicas furto surreptas ei cui facta fuerat injuria ofTerentem.pyram auteEuabsque aqua exstinctam, divini senis oratione et interces- sione. Hoc non incolas solum implevit terrore,8ed etiamtotamcivitatom,Antiocbiaminquam(eratenim in ejus ditione hoc praedium) coegit illuc currerc,et unumquidem petereut liberareturarabiedaemonia- ca alium vero ut quiesceret febris, alium autem at
47
DB YITIS PATBUIf UBBR IX.
alicujuB ex eis quae eum cruoiabant consequeretur remedium. Ilie vero, iis qui iababitabant, gratis fluenta abunde suppeditabat.
Sed rursusamansquietis,ad montemSinaBumvo-
luit pervenire.Gum autem id scivissent multi viri op-
timi,et qui eamdem persequebantur philosophiam,
simul accurrerunt cupientes esse socii ejus peregri-
nationis. Cum autem iter multorum dierum confe-
cissentfpostquam in Sodomiticam venerunt solitudi-
uem, vident eminus viri manusquae ez profundo in
altum ezpandebantur.Et primum quidem existima-
bant esse f raudem dsmonis ; cum autem majore
animistudioiprecatiessent, et eadem vidissent^pro-
fecti sunt ad illumlocum, et vident quidemparvam
fos8am,qualem solent vulposfacere, cum qum sub-
eant lustra machinantur;nuUum autem illi videbant
illic apparere. Nam cumsensissestpedumstrepitus
qui manushabebatextensas, se intra cavernamoc-
cultaverat. Diu autem raoratus senex, valde rogavit,
utse illi ostenderet si bumanamhabeat naturam,el
non sitimpostoraliquisdsmon, qui se in bas formas
verteret. Etenim nos quoque, inquit, persequentes
vitam monasticffi exercitalionis, et quietem amantes,
erramus S17 perhancsolitudinemy inmonteSina
cupientes adorare Deum universorum, in quo cum
Moysi servo suo apparuisset, dedit legum tabulas;
non quod existimemus Deum esse loco circumscri-
ptum ; a-jdimus enim eum diccntom: Goelum et ter-
ram ego impieo, inquit Dominos {Jerem, xiiii) ; et
quod contineat terrae ambitum, eteosqui in ea ha-
bitant tanquam locustas:sed quoniam ii qui ardenter
amant, non solum eos qui amantur desiderant^scd
etiam illis loca grala sunt etjucunda, in quibus ii
fuere prassentes, et in quibus versati sunt. Hsc et
similia oum diceret senex, ex caverna se ostendit
homo qui in ea delitesccbat. Erat autcm aspectu qui-
dem agrestis, coma squalida, faciecorrugata, exsic-
catis et plane exsanguibus omnibus membriscorpo-
ris.Eratautem sordidis quibusdampannis indutus,
exconsutis palmarum germinibus. Gumautem sa-
lutasset,et pacis verbum dedisselyrogavitquinam es-
sent^et unde venirent,etquo abirent.IUe autem et ad
rogatum respondit, et vicissim rogavitundenam've-
nisset, et cur hano vitam delegisset. Idero, inquit,
me quoque CQeperat desidorium eo eundi quo vos
nunc itis : hujus autem vit» socium assumpseram
quemdam meum familiarem, et qui erat ejusdem
animi et sententi»,et cui erat idem qui mihi scopus
et institutum.Adegeramus autem nosinvicemjure-
jurando, ne morte quidem nostram sejungerecon-
suetudinem. Accidit^ergo ut isquideni in peregrina-
tionevilaefinemhicacciperet.Bgoautem jurejurando
astrictus, et fossam feci ut potui,et corpus tradidi
sepulturae : propter hoc vero monimentum efTosso
mihi alterosepulcrOjVilas finem hicexspecto, et Do-
minoconsuetumofleroofflcium.Vescorautemdacty-
liSy quos ad me afferre ab eo qui curam gerit jussus
estquidam frater. Haec cum sic dicerenturyleo pro-
oul apparuit.Gum autemiiquierant cum seneanimi
\ angore et metu cecidis8ent,sentiens is qui caverna, surrexit, ct leoni annuit, ut tt aliam partem.Is autem statim paruit, ot trum afferens dactylorum. Deinde rursui sibi fuisset permissum,et procul a viris d obdormiit.Cum ergo dactylos divisisseto eorum precibus et psalmodias commun post finem matutiniofficii salutasset, ei novitate spectaculi stupefactos.
Si quis autem non habet fidem iis quas i recordetur vitas insignis Elias, et corvon terii,qui manequidem panem, vespere aa nem perpetuo afTerebant; universorum eni est facile ut suis provideatur,omnem vian Sic Jonam in ventre ceti trium dierum <
g spatio conservavit, et effecit utleonesig nielemobstupuerint,etutignisinanimu8< tanquam ratione praeditus, et eos quidena intus illuminaret, eos autem qui erant fo Sed enim rem facio supervacaneam, qii bandam Dei potentiam argumenta afTera
Postquam ergo pervenil in montem qai rabat aiuntsenem illumadmirabilem, in quoMoyses dignus esthabitusqui Deum dit autem ut videri potuit ab humananati flexisse,etnonprius surrexisscquam voce audiverit^quae illi signifibabat Domini beni Quoniam autemtota vertente hebdomadt tuofuerat inclinatus. et ne minimum qi sumpserat,jussit vox quae ad eum factaei
r merel quaeerantapposita,etprompto et al comederet. Cum autem manum extcndii mala invenisset, et ea comedisset, ut ja dederat, et ei plenae restitutiB sunt virea ut par erat animo eos qui cum eo versabt tavit. Laetus ergo et hilaris reversus eai vocem divinam exaudierat, et rursuscoa bum a Deo datum.
Reversus autem,duo philosophio) cxstr nasia: unum quidem in vertice montis, dl dixtmus;alterum autem infra, propter ips teris monlis.Cum in utroque autem athlet congregasset, horum et illorum exercita paedotriba. Et adversarii docens insultuat thetae promittens benevolentiam,et bono i
^ autem degenori et pusilloessejubens,e^ dem moderatione,in hostem autem aniai; dine utipraecipiens,haecdecens, sicviveol raculafaciens,etsplendoremomnisgenerii laboriosae hujus vitaefinem cepit,et mign quae et senii, ,'et molestiae expers, relii quae exstingui nonpotest,et memoria qua perpetuum. Hujus benedictionem, cumia setsuperstes,beata,atque adeo ter beattil est consecuta, et saepe mihi multa de eo Ego autem nunc oro ut quam dare po consequar intercessionem ; et scio .me 0 rum : omnino enim dabit petitionem, i mini benignitatem.
49
PHILOTHBUB, siyb THBOPHILBS.
50
CAPUT VII.
PALLADIUS (30).
Qai autem multorum sermone celebratus est Pal- ladius {Theodor,, lih, vi Hx$t, cap. 26), et tempore ei fait SIS squalis, et moribus similis, notusque et familiaris.Ad se enim,ut aiunt,invicem ventitantes, exse invicem capiebantutilitatem, se mutuo pro- Tocantes,et ad zelum Dei incitantes.Inclusus autem erat in quadam domuncula,qu8eeratpropinquavico maximo et populo longe fequentissimo : est autem ei nomen lemme [Long. Imme]. Ac de maxima qui- dem yiri a cibo abstinentia seu Jejunio et inedia, vi- giiiaque, et oratione perpetua, dicere existimo esse sapervacaneum.Inhisenimidemtraxitjugumquod beatua 8imeon. Miraculum autem quod in hodier-
A ratomon, virtutis autem splendores in omnem par- tem emisit. Quam clara autem fuerit ejus vita, tes- tanturqua^post ejusmortemduntmiracula.Exejus sepulcro in hodiernum usque diem scaturiunt omnis genens morborum curationes.Hujus autem sunt lo- cupletes testes, qui eas abunde illincper fidem hau- riunt.Mihi autem quoque detur consequi auxilium, qui eorum memoria linguam sanctiOcavi.
CAPUT VIII.
APHRAATES (32).
Quod una sit omnium hominum natura, et philo- sophari sit facile volentibas, sive sint Qrieci, sive barbari,ex multisquoque aliis scire est in promptu : ad hoc autem aperte ostendendum sufflcit vel solus Apbraates {Theodor,, lib,ivHisl.j cap.2A). Is enim
num Dsque diem decantatur, ab illius autem voce n inPersis,quisuntinju3tissimi,etnatuseteducatu8,
et manu factum est, existimavi si narrarem factu- mm me opers pretium.
In praedicto vico iit celeberrimus conventus, qui iindiqae attrahit mercatores,et majoremmultitudi- nem quamqus possit numerari. In eo quidam mer- cator,ii8 queattuleratvenditis,et auro coacto,noctu Yolebat recedere. Quidam autem homicida, qui au- rum illic collectum aspexerat, oestro quodam et fu- rorepercitus, somnum quidem aciliisdepulit, ob- servabat autem quando vir illo esset profecturus. Post galli auiem cantum,illequidemabibatsecurus: hic autem prs7eniens,eum quetndam locum aptum iosidiis occupasset, repente adortu9,eum et percus- sitetcaedem fecit.Exsecrandoautem facinoriimpium qnoque aliud factum adjicit; nam cum aurum cepis-
et ortus ex talibus parentibus, et in eorum legibus institutus, ad tantam pervenit virtutem ut eos qui expiis nati fuerant, etpiam doctrinam ab ineunte ffitate acceperant, obscuraverit. Primum enim con- tempto genere (erat autem id clarum et illustre) ac- currit adDominum adorandum,majores suos imita- tur magos,dcinde sui generis hominum impietatem abominatus,'sude praetulit alienam regionem .Et cum venissetEdcssam (est autem civitas maximaetpo- pulo fequentissima, et qatc pietate insigniter exor* natur), cum extraejusambitus invenisset domun- oulam,et seinea inclusisset, suse curam gerebat animae, veluti quidam optimus agricola, vitiorum spinas exscindens radicitus, et divinam expurgans segetem, et maturos Evangelii fructus offerens Oo-
set, mortuumillud corpusprojecitad ostium Palla- ^ mino. Illinc vonit Antiochiam,quffi ab haeretica pro-
dii.Cum autem dies venissct, et fama pervasisset,et totas hominum conventus de eo quod factum erat pmssiro loqueretur, concurrerunt omnes, et elTracto OBtio, caedis facls pmnam exigere volebant a divino Palladio : unus autem ex iis qui boc faciebant, erat 19 qui sna manu caedem fecerat. Gum ergo vir divi- nascircomsidereturatantamultitudino, ccelum in- taens,et mente ccslum superans,supplicavitDomino ntcalumniae mendaciumrefelleret,etveritatem quae latebat ostenderet. Cum sic orassct, et jacentis ma- nnm prebendisset, Dic, inquit, o adolcscens, quis bano tibi plagam intulerit : ostende quis hoc exse- cnndam facinus admiserit, et libera innocentem ab hacimproba calumnia.Sermonem autem sermo qui-
cella graviter circumsidebatur, ubi cum ante civi- tatem in quoddam philosophio^ gymnasium diver- tisset, et Graecae linguas pauca verba didicisset, ad divinos quidem sermones audiendos traxit plurimos : ulens autom lingua barbarie commista, fetus proferebat ingenii et intelligentiae, ex gratia divini Spiritus accipiens baec fluenta. Quis enim ex iis qui suam jactant eloquentiam, et supercilia conlrahcntes clatc loquuntur et roagnifice, et pro- pter syllogismorum laqueos juvcnilitcr exsultant, incrudita illa et barbara voce fuit unquam supe- rior? RatiocinationibusS19 enim raliocinationes, et divinis eloquiis philosophorum vincebat ratio- nes, cum magno Paulo olamans, etsi imperitus ser-
demestconsecutus.Dexteraautem homoetiam se- D mone, non tamen scientia (II Cor. xi). Hoc autem
dens, circumspiciebat quidem eos qui acccdebant, digito autem ostendebat homicidam (31). Glarnor snblatuB est ab omnibus, et miraculum stupenti- bas, et caJumniam quae fuerat intentata defleQti- bas. Cnm aatem illum sceleratum exuissent, et gtadium invenerunl adhuc cruentum sanguine, et aurum illud quod caedis causam dcderat. Diviuus autem Palladius cum prius fuissct admirabilis, hinc merito evasit longe admirabilior. Suniciebut enim miraculum ad viri ostendendam apud Deum flduciam.
Exeodem autem ordine fuit etium Abraamcs ad- inirabili8,qui flediflcavit quidem id quod vocaturPa-
modo perpeluo ex Apostoli sententia deprimebat rationcs, et omnem altitudioem quae extollitur ad- versus Dei cognitionem, et captivabat omnem in- telligontiam ad Christi obedienliam (II Cor. x). Li- cebat autem videre concurrentes eos qui gerebant magistratus, ct qui erant rclati in aliquos militias numcros, cosquc qui manu sibi viclum compara- bant; et ut seuici dicam, et privatos et milites, et doctos, et litterarum rudes, et pauperes, etdivites : et alios quidem silentio accipientes ea quao ofTere- bantur, alios vero rogantes et sciscitantes, et ora- tioni prxbentes occasionera. Cum autem tantum laborcni capcret, non passus est unquam ullum
51
DB VITIS PATRUM LIBBR IX.
52
accipere qoi secum habitaret ; quineiiam malebat 8uam ipeiusopcramquam ofQcium et minislerium quodsibiofTerebatur ab aliis.Cumque ejus congres- siones et collocutiones flerent ad portam atrii, ipse eam aperiebal ingredicntibus, et abeuntesdeduce- bat ac dimittebat. Nibil autem unquam omnino accepit ab aiiquo, non panem, non obsonium, non vestem, sed unus solusei notus pane/n suppedita- bat. Gum autem usque ad profundum processisset senium, post occasum solis vescebatur oleribus.
Aiunt autem Antbemium, qui postea fuitet pras- fectus et consul^cum electus legatus profeotus est ad Persas, ad eum attulisse tunicam apud Persas con- textam, el dixisse . Gum scirem unicuique suaai dulcem esse patriam, el qui iilicnascuntur fructus esse jucundissimos, hanc ex patria adte attuli tuni- cam, rogoque ut lu eamaccipias, ergo vero sim taae benedictionis particeps. Is autem eam quidem pri- mum jussitponi in subsellio ; deinde cum multi fuis- aent interjectijsermones, dixitse angianimo,utpote quod sit in duas partes divisa cogitatio ; illo au- tem rogante causam : Semper, inquit, constituiba- bere unum solum qui mecum babitaret; mihique ipsihanclegemimposui,ut mihi omnino denegetur duorum simui habitatio. Gum ergo unus mecum Jam sedecim annis habitasset, et esset mihi cordi, aocessit quidam meus contribulis, voiens mecum habitare, et rogans ut hoc sibi liceat. Hoc mihi mentem distrahit, duos enim simui habere non pa- tiar.Gontribulem enim amplector ut conlribuiem : priorem autem, ut qui mibi cordi fueril, expellere, et grave et iniquum existimo. Ille vero : Merito, inquit, o Pater, neque enim fas est ut eum qui ti- bi plurimotempore inserviit amandes,tanquam non aptum ; eum autem cujus morum nondum fecisti periculum,propter8olam admittas patriam. Ad heec divinus Aphraates : Non accipiam ergo, inquit, o vir admirande, hanc tunicam ; duas habere non patiar. Estenim mea quidem sentcntia jucundior, tua vero melior ea quae mitii tanto tempore inser- vit. Gum callido ergo commento sic elussisset An- thomium, et ingenii solcrtiae exhit)uisset miracu- lum, pcrauasit ut uemo dciuceps cum co ageret de illa tunica. Ego autem hacc retuli, vulens duo si- mul osteudere : et quod ab uno solo acceperit quod curando corpori satis erat, et quod tanta ejus fue- rit sapientia, ut eCTecerit ut qui rogabat ut accipe- ret, sententiam tulerit eum non dcberc accipere. Sed bis etquaa sunt hujusmodi relictis, narrabo majora.
GumJulianusDeo infesiusin barbarorum regione poBnasdedissetimpietaiis.resquidem fuerc parum- per tranquiliiores alumnis pietaiis, cum Jovinianus accepissetclavum RomaDiimperii : postquam autem hic quoque, cum parvo tempore regoasset, accopit finem vits, Valens autemaccepitprincipatum,pro- cellsettempestatesrursusmurenosirumagitabant. gravisque fluctusexcitabatur,etund(e maximssca- pham undiqueimpetebant.Erficiebat autem gra?ic«
\ rem tempestatem solitudo gubernatorum.Eos enim imperator, qui in solam veram religionem suam exercebat audaciam, coegit habitare in exsilio. Et cum tantaessetususiniquitate,impietatis eum non capiebat satietas, seddispergebat acdissipabaicoB- tum piorum omnium, instar ferae immanis gregem contendens discerpere. Eade causa eos non solum expulit ab omni ecciesia, sed etiam ex latere mon- tis, et ex ripa fluvii^ et ex beliico gymnasio. IIsc enim loca perpetuo mutabant, utin quosobitersai- viret armatamanus. Et Scythas quidem, et alii bar- bari, totam Thraciam aDanubio usque adProponii- demsecure populabantur : ille autemeorumauditio- nem, ne arreciis quidem, ut dicitur, auribus, po« terat accipere; sed ineosquierantejusdemgeneris.
n et ejus ditionis, pietateque ac religioneclari,armi8 utebatur. Divinus autem populo illorum malorum deflebat imporiunitatem, Davidicum iiiud canens cantioum: Super flumina Babylonis illic sedimus; et flevimus, dum nos recordaremur tui,Sion {PsaL cxxxvi]. Reliqua auiem cantici eis non coovenie- bant. Aphraates enim, et Flavianus, et Diodorus, non permiseruntut suspendereniur in salicibusin* sirumenta docirinas ; nec (MO passi sunt dicere : Quomodo cantabimus caniioum Domini ia terra aliena [PsaL cxxxvi) ? Sed et in montibus, et ia campiSy etin urbe, etin suburbanis, et insedibus, et in foris, canticum Domini assidue canebant. A Davide enim didicerant,Domini esi terra,et pleni- tudo ejus, orbis terra9,et omnes qui habitant in eo (PsaL xxiii). Rursus autem audierani eumdem Pro-
^ phetam clamantem : Benedicita Domino, omnia opera ejus, inomniloco dominationisejus(Pja/.cii). Audiverunt autem divinum quoque Paulum prsci- pientem orare viros in omni loco, tollentes manus sanclas absque ira et disceptationibus(/ Tim. ii). Porro autem ipse quoque Dominusloquens cum 8a- mariianahocpraedixit aperiius : Amen enim,inquit, dicotibi mulier,venit hora, et nunc est,quandone- que in loco hoc, neque Jerosolymis, sed in omni loco adorabunt Patrem (Joan,\). Ha3C cumdidicis- sent, et in domo, et in foro, et, ut aposiolice di- cam, publice ei per domosperpetuotesiincabantur (Avt. xx) ; ct vclutiquidam prsestantissimi imperato- res, suos quidemarmabant,adver8ariosauiemcon- fodicbant.Atque magnum quidem Flavianum, ei di-
D vinum Theodorum, qui tunc sub alio pascebant, et secunda cathedra digni eranthabiti, haec facere quas dixi, et admirandamquidem est, etlaude dignum: sed tamen bicc faciebant, cum essent elecii exerci- tusimperatores,ctsubjectilegibu8imperatoriis.Sa* pieniissimus auiem Aphraaies sua sponte ad heec prosiluitcertamina ;in quietecnimeducatus,etcum ejus institutum esset per se vivere,et exira teli ja- ctum sederei, utdicitur, cum vidisset bclli vebe- meotiam, non illi placuit quod esset securus, sed quieicm jubens valere ad iempus,piorum phalangis fuitinpugnaprinceps, fericnsquidemetvitaoi ser- monc et miraculis,ipse autcm nunquampercussus
53
PHILOTHBUS, BIVB THBOPHILBS.
54
QuineliaiDCUinimperatoromni exparteBtuliuseum A Sparsa est autem fama pertotaro civitatem» quales
aliqoando vidisBetezeuntemingymnasium bellicum (contigerat enim ut tunc illic coDgregarentur qui erant rite venerands Trinitatis socii), ostendit au' tem quis eum ad ripam fluvii ambulantem spectanti imperatori, rogavit eum quonam tenderet. Gum is aotem dixisset se ire deprecatum proterrarumorbe et pro imperio, rursus respondit imperator : Et qua- oam de causa vitam profiteDS monasticam, secure per fornm ingrederis (33), silentio et quiete relicta? nie autem (solebatenim Dominumimitans, parabo. iice ratiocinari) : Dic mihi, iuquit, imperator, si es- aem virgo absconsa in tbalamo, vidissem autem aliquem in domum patris ignem injicientem, quid mibiconsuluissesfacere.videntiflammamardeDtem
infelix ille luerit pcBuas coDtumelise quae affecit Aphraatem, omnesque Deum Aphraatis perpetuia celebrabantlaudibus. Hoc, etsi instarentadversarii, obstitit quo minus homo Mt Dei mitteretur in exsilium. Imperator enim perterritua, eos quidem qui h6B0 suadebant aversabatur, virum autem re- verebatur.
Porroautem aliundequoqueejusvirtutem didicit. Equus quidam bono genere uatus, et portare appri- me doctus, erat imperatori charissimus : morbus quidamquieiaccideratmale habebat imperatorem, retiDcbatur autem humidorum excrementorum ex- cretio; ad eum curandum accersebantur qui in hac ar- tefuerantexercitati.Cumeaautemessetetiammorbo
et domum quaa comburitur, intusne sedere, et do- jj inferior,imperatorquidemmolestiaafficiebatur; la-
mom quae crematurdespioere?Sed sicego quoque fuissemcoosumptaabiocendio.Sinautemdioisopo- iere properare, aquam ferre, et susquedeque cur- rere, flammanque exstioguere ; oe me repreheodas, 0 imperator, siid ipsum facio. Quod eoim tu coosu- lueris virgioi qus est in thalamo, hoo ego cogor fa- cere qui vitam sum professus mooasticam. Quod si tumerepreheodisqui quietem reliquerim,teip8um repreheode qui haocflammam io domum divioam iigeceris; et ooo me, qui cooor exstioguere. Quod eoimoporteatopemferredomui paterosequaeuritur, ipsequoquecoofiteberis.Quodautcm Deus sitmagis TPrus et germaous Paterquam iiquisuotio terra, est cuivis apertum, etiam qui rebus diviois ooo est omoioo ioitiatus. Nibil ergo absurdum facimus, o
meotabatur autemiscuiequorumcurafueratcredita Gum essetautempiuset fidefirmus,iomeridieveoit uoacumequoadmagDiAphraatishabitaculumetcum morbum dixisset, etfidem suamsigoificasset^oravit ut solveret morbum suis precibus. Ille autem oihil cunctalus, sed statim Deum precatus, jussit aquam hauriri ex puteo ; et cum ei salutaris crucis sigoum imposuissot, jussit eam ad equum afferre : is autem bibit plusquam coosueverat. Deiode cum oleum di- vioa io vocatiooe im plessetbeoedictiooe equi veotrem iouogit, et maousoootrectatioDe statim morbusest sublatus. Lffitus ergo homo equo accepto, cucurrit adstabuIum.VeFpereautem^solebateoimeotemporo veoire ad stabulum imperator) veoit et ioterrogavit quomodoequussehaberet.Isautemcumetsaoumes-
iiDperator, oeque cmpto oostro et iostituto cootra- C Besigoificasset^etequum valeotem, etexsultaotem,
rium, si vers religioois alumoos coogregamus et pascimus, et eis herbam di vioaoi exhibemus. Ilis di- ctis, imperator quidem tacite asseotiebatur, coosi- deraos juHtam defeosiooem.
UoQs autem ex iia qui oec viri censeotur oec mu- lieres, sed posse uoquam patres fieri eis est adem- ptom, et hac de causaceoseotur beoc velle impera- tnri, et ei loqui coofideoter, is ex loco superiore divioum virum coovicio est iosectatus, et mortem mJDitatus ; sed ooo ita diu post poeoas luitsuae au< dariap. Nam cum vcUet impcrator corpus lavaro io baloeo, accessitquidem misertaoquamsoliumvisu- ras an beoe esset temperatum, meote autem captus, iDsiluitin8olium,quodaquamcalidammiDimetem- peratam contioebat ; et cum oullus adesset iotus D [soIuB eoim iogressus fuerat, visurus ao esset para- tum} remaositcoctus et resolutus. Cum autem tem- pus ioterim tereretur, mittit imperator alium qui eum vocaret : cnmisautem oemioem io illa domo inveoisset, id reouotiat imperatori.Cum deiodeau- tem plures accurrisseot, omoia perscrutaotes solia, et ad illud taodem veoisseot, eum jaceotetn etvita privatum aspiciuol.Excitatoautem tumultu, etom- nibusdeflentibus, alii quidem aquamillamculidam exbaaseront, aiii vero corpus miserrimum extule- mnt. Hioc factum estut inetus iovaderet imperatu- rem et omnes qui armabantur adversus pietatem.
hinnientemque, etcollum superbeerigentemeduxis- set, rogavit eum causam sanitatis. Ubi autem diu cuDctatus(verebatureoimosteDderemedicum8cieD8 eum qui rogabat esse ci iofeosum), taodem verum coactus est dicere, et docuit modum curatioois. Ob- slupuitquidemimperator, etcoDfessusesteumesse virumadmirabilem, DectameoapriorodestititiDsa- oia, sed perrexit furere adversus Uoigcoitum, dooec a barbarico fuit igne coosumptus, oe sepultura qui- dem qua famuli vel meodici, digoatus. Divious au- tem Apraates et io illa tenipestate snam csteodit virtuicm, etreddita trnDquillitate fecitquoquecoo- similiter. Porro autem alia quoque miracula fecit ioDumerabiliaquorum uoiusvelduorum memioero.
Mulier quaedam geoere oobilis, simul cum viro io- temperaotelraheosjugummatrimooii, veoitadbea- tumillum hoinioem,defleosproprium calamitatem. Dicebateoim,maritumcoocubiDaecaptumcoDSuetu- dioe, magicis quibusdam praestigiis fuisse iocaota- tum, et odio habere ipsam legitimo matrimooiocoo- juDctam.Haecautcm dicebatmulierstaos proforibus atrii; sic eoim solcbat coUoqui eum femioa, nullam enim uoquam admisit iotra fores. Tuoc ergo mulie- ris misertus ejulaotis, oratiooe iocaotatioois abolet operatiooem : el cum olei guttura ab ipsa allatum iovocatioDediviDasaDClifica8set,jus8ituteouogere-
tur. H«c praecepta cum implesset mulier, coojugis
55
DB VrnS PATEUM LIBEB IX.
56
amorem in se Iranstnlit, et persuaBit nt pro illegi- A sequi potuerit vel semina ab eo dejecta, vel collectos
timo legitimum cubile eligeret.
Jam vero dicunt etiam qnod cum lucusl» aliquan- do regionemropenle invasisscnt, et instar ignis om- nia consumerent, 8egete8,arbores, prata et nemora, venit ad eum quidam vir pius, rogans ut opem fer- ret unum quidam agrum habenti, ex eo autem et se et uxorem et filios et familiam alenti, et aquo eiiam imperatoriaexigereturcollatio. Isergorursusdomi- nicam imitans benignitatemjussitad se afferricon- gium aquae. Postquam autem aqufle congium attulit is qui orabat, ei quidem manum imposuit; Deum autemestprecatuSyUtfluentum impleret divinavir- tate,deindefinitaoratione,jussitut inprediilimiti- busaquaaspergeretur. Qai eam attulerat, tecit ut jus-
manipulos? Quis est adeo magnaetexcelsa mente prffiditus, ut possitperfecteintuerifacuhateset co- pias collectas ex prfficlaramercatura? Scio rerumil- lius gestarum vestrum pelagus, etideovereor acce- dere ad narrandam bistoriam, ne obruatur oratio. Quamobrem ambulabopropter littus, et qusein con* tinentege8ta8unt,antemareadmiraboretenarrabo, profundum autem relinquam ei, qui, ut divina dicit Scriptura,scrutatur profunda, et occulta cognos- cit (/ Cor,- 11 ; Dan. ii).
Hic ergo primo tempore certavit in Galatia ; illinc videndi gratia venit in Palsstinam, ut cum vidisset loca qu8e susceperunt salutares passiones, in hia Deum qui servavit adoraret ; nonutquilococircum-
8U8 fuerat, idque fuitillis agrisprovallosacrosancto n scribatur (sciebat enim ejus naturam non posse cir-
et inexpugnabili; nam usque ad illos fines reptantes et circumvolantes loouslffl instar exercilus, rursus retrocesserunt, benedictionem impositam extimes- centes, et veluti quodam freno suiTocat®, et ultra progredi probibitae.
Et quid opus est dicere omnia qusB facta sunt a beatailla anima? hec enim satis sunt ad osten- dendum splendorem gratie quae in eo habitabat.
Eum ego vidi,et8anctaillius dextere percepi be- nedictionem, cum essem quidem adbuc adolescens matriautem meadjunxissem comitemad illum pro- fectionis. Et cum pro morc quidem januam aperuis- set, illam et suo sermone dignatus est el benedictio- ne: meautemintromissumimpertiit opibus depre- cationis. Ea nunc quoque fruar, ut qui crcdam eum
cumscribi), scd utpasceretoculosspectaculoeorum quaedesideraDtur;nec8olaanimsvisquaconteropla' tur, absquo visu, spiritalialimento perfldem fruere* tur. lis enim qui amore aliquem prosequuntur est 8 natura insitum ut non ex eolo ejus aspectu capianl voluptatem, sed et domum et vestes et calceos con- tcmp1enturcummagnaletitia.Taliin sponsum amo- rcpreditasponsaquedesiderabatinCanticocantico- rum, clamabat,dicens: Sicutmalum inlignis silve, ita patruelis meus in medio filiorum. In umbra ejuf desideravi et8cdi,etfructus ejus dnlcisin gutturc meo (CantAi). Nihil ergo absurdum et alienum fecil hic homo divinus, qui in sponsum quidem eumdem aecepitamorem,iisdemautemverbisususestquibu{ sponsa : Vulneratus sum ego, clamabat, ab amon
vivere, etuna cumangelischoros docere, etmajori C (Can^iv^.Cumautemdcsiderassetcontemplarisponsi
quam olim apud Deum uti fiducia. Eam enim tunc mctiebatur corpos mortale, ne occasio arrogantie evaderet, si fuisset major quam par esset fiducia. Nunc autem deposito onere animi perturbationum ut athleta victoria potitus, fiducia et libera loquen- di facultatc utitur apud agonothetam. Qua de cau- sa oro qnoque ut ejus consequar interccssionem.
CAPUT IX.
PBTRUS (34 j.
De Gallis quidem audimus qui sunt in Europa ad Occidentem (Theodor.f lib. iv //ts^, cap. 26). Scimus autem M% eos quoque qui sunt in Asia ab illis ori* undi qui sedes fixerunt propter Pontum Euxinum. Ex iis germinavit beatus Petrus, atque adeo terquc
quamdamvelutiumbram^abiitvisuruslocaexquibui scaturierunt fontes omnibus hominibus salutares.
Gum crgo que desiderabat ei frui licuisset, profe ctusquidcmcstAntiocbiam : cumautemvidissct ci vitatis pietatem ac religionem, externam regionenr patriesue pretulit, cives existimans non cronlribu les cognatos, sed eos qui erant ejusdem cum ipso sen tentie^ et in fide socii, et trabebant idem jugum pie tatis ac rcligionis.Cum illicautemmorariplacuisset non extendit tabernaculum, nonfixil tugurium, noi excitavit domunculam, sed totum tempus transegi in alieno sepulcro. In eoautem eratprojectum quod< dam superius tabulatum, cui conjuncte acale eoi excipiebant qui volcbant ascendere. In eo permansi
quaterque beatus. Septem autcm annis, ut aiunt, D inclusus longissimo tempore, aqua quidem utem
postquam natus est, a parentibus educatusconsum- psittotam reliquam vitam in philosophioscertami- nibus. Diciturautem obiisse, cum vixisset nonagin- ta et novem annos.
Eum ergo qui nonaginta ct duos annos decertavit et noolu diuquesemper victor cvasit quis pro digni- tate laudavit? Quenamautem lingua sufi^ccerit ad ejus narrandas ros preclaro ct ex virtute gestas, in pueritia et adolescentia, in virili et in in^Tavcsccntc etate, etin extremasenectute?Quis illum sudorem menBua fuerit ? Quis luctas que in tanto tempore fa- cte Bunt enumeraverit? Quenam autem oratio con-
calida, solo autem pane vesccos, idque non quoli- die, sed uno quidem manensjejunus, postridie an< tem ea sumens.
Gum autcm quidam insanicns, et furore percitus ct maligni demonis plenus opcrationo, ad eum ve< nisset, eum quidcm mundavit, deprccatus, et ab illc diabolica furore liberavit. Gum vero nollet abire, sec obsecrasset ut pro illa curatione ci suum impertirei ministcrium, eum admisit utsecum habitaret. Eun ego etnovi, ct memini miraculi, et vidi morceden curationis, et audivi sermonem quem de me habuO' runt. Diccbat enim Danielus (erat enim hoc illi no
57
PHILOTHBnS, Bivi THS0PHILB8.
58
inen)mcquoquepr«clarimmi8terii hujus futurum A Petriretifuitimplicata(pi8cabaturenimhio!quoque
aocium.Vir antem iile divinus non est asseDBUsut hoc fleret, parantum meorum in me amorem conei- derans;sspe autem me genibus impositum uvaaluit etpane. NamcuJimaterfeciRsetpericulumspiritalis eJQ8 gratis, jussit mc semel inhebdomada decerpere illiusbenedictionem.Ejus autem babuitnotitiam hac de causa : Morbus qui ei in alterum ox oculis incu- buerat,vi8U8 est medicina3 8uperareicientiam;nihil enim erat aut8oriptumave(eribus,autinventum ab iis qui faere po8teriu8,quod non morbo fuerit adhi- bitum.Postquam autem omnia probavit,et ostendit nullam afferre utilitalem,venit quaodam ei familiaris qo« divinum virum 08tendebat,et ab eo factum do- cebat miraculuro. Dicebat enim uxorem ejus qui eo
simili ter atque is qui idem quod ipse nomen habebat), pedesquetangenSjOt vociferans obsecravitutcararet oculum.Is aotem dicebat,se quidem eBsehominem, etcamdem haberequam ipsanaturam;seautem pec- catorummagnamgcstarcsarcinam,etideoprivatum esseeaqufleadDeumhabeturfiducia.Cumautemma- ter fleret et oraret,et diccretso non esseeumrelictu- ram,nisisanitatemassoqucretur,dizitDeumes8eho« rum curatorom,petitiones autemsemperdareiisqui credunt.Dabitergo,inquit,nuncquoque nonmihido- nans gratiam, sed tuam fidem contemplans.Si eam ergo habessincerametveram, puraraqueetab orani liberam dubitatione, jubens et medicos valereet medicamenta,aDeodatumsumehocmedicamentum
tempore tenebat clavum Orientis administrationis q Uacc cum dizisset^manum imposuit oculo,et8aluta-
(eratautemiB Pergamenus) cum eain hunc morbum incidi88et,eumip8amcura8Becumdeprecationee88et usus et crucis Bignaculo. Audivit mater, et ad divi- namstatimaccurritbominem: habcbatautem inau- re8,catena8,ettorque8yeta]iaaureaquffi8ibiinduerat et vcstem variam ex sericis MZ fllis contextam : nondum enim virtatemgu8taratperfectiorem;flore- bat autem tempore [Leg,, hBms]yei mundum mulie- brem gestabat utadolescentnla. Gum divinumergo caput baeo aspexisset^nimii ornatus amoris primum morbum coravit, ubub vorbis talibus: Dic mibi,in- quit, filia (utar enim ojus voce, et non mutabo vcr- bum sancts illius linguffi), si quis pictor in artc bene exercitatus, aliquam pinxisset imagincro, ut
ris crucis signo facto,morbum expulit.Illincdomum reversa,cum et medicamentumablui8set,etomnem extrinsecusinductum abjocisset ornatum,exlegibu8 a medico latis vitam instituebat: neque variaveste induta,nequoaureis moniiibus exornata,idque oum csset state adhuc admodum juvenis; nata enim erat vigesimum tertium annum,necdum mater facta fue- rat; cum enim septom alios annos vixisset,me pe- perit qui fui eJusprimusetsolusfotus.Tantum fru- ctumcopitexmagniPetridoctrina,etduplicemacce* pitcurationem;otcumcorporiquaBrcrotmedicinam, bonam quoquo anime sibi paravit habitudinem.Talia dicendoille operabatur,et tam potenseratprecando. Cum eaautem aliquandoadduxissetobsonatorem
pr«cipitlexarti8,eteam proposuisset videre volen- p famulum,qui a malo dffimonevexabatur,rogavit ut
4 •%- • X A ^ 1 * • I • A —^ • ^^ • * • l ■ ^% • 4
tibu8,veniret autem aliquis aliu8,artem non sciens perfecte etaccurate,temereque et incon8ulte,utsibi Tidetur,vellet contra pingere; deinde illam artiOcio- sam reprehendens picturam, superciliis quidem et ciliis lineas adderet longiore8,faciem autem efficeret albiorem,et genis rubrum adderet colorem;non tibi videturprior ille pictor Jure8uccensuru8,quodetars ejus probro esset et contumelia afTecta, et eorum qQibasopasnoneratadditamcntumamanu indocta accepisset? Ergo universorum quoque, inquit,opi- ficemy et nostrs naturs eflictorem et pictorem juro irasci eredite, quod illam qus verbis explicari non poteat,naturam et sapientiam accusetisinscitifle.Non eaim rabrum etalbum et nigrum colorem vobisin- funderetis, si non existimaretis essevobis opus hac
ei suumnon negaretauxilium.Gumprecatusautem essetvir divinus, jussit dffimoni ut dicerct causam curhaberetpotestatem inDeicreaturam.Ille autem, tanquam homicidaaliquis vel murorum perfossorao latro stans ante Judicem, et jussus dicere quas fecit, sic omnia est persecutus, ut qui prster consueludi- nem cogeretur vera dicerc; et dixit Heliopoli sgro- tasse quidemservi dominum;dominaraautem con- jugi, utpote 2ngrotanti, asscdisso ; ancillis autem dominoedomusin quamanebantnarrassovitam mo- nachorumquiphilosophabantur Antiocbia3,ot quan- tasvires habeant ad?ersusdasmoncs; ethas quidem, utpote puellas, ludo delectatas,d/cmoniacas ct insa- nas egisse; illum ipsum autcm famulum monastica vesteex caprina pellc confecta indutum,illas mona-
tdditione. His autem oorpus egere arbitrante8,im- ^ stice adjurasse. Cum ha>c, inquit,fierent, ego stans
b^citlitatisdamnatiscreaiorem.Sciendumestautem eum habere potestatom su» voluntati Justa symme- tria respondentem. Omniaenim, ut ait David,qu» volnit Dominus fecit (Pja/.cziii,cxxxiv).^ju8 autem quod est omnibus utilo futurum curam gererjs, Don dat ea qus damnum afTerunt. Nolite ergo Dei corrumpere imaginem, nequo tentelis ea addcre quas sapienternon dedit, neque hanc adulterinam excogitata pulchritudinem, qux vcl pudicis aflert eiiliumy videntibus insiJians.Haec audivit prfcstan- tissima et omni ez parte optima femina, ot statim
' Al., avia, Eiiatimo in Grnoo eBse iiTjTpotiiiTcop.
pro foribus, superbaque illa ct gloriosa quae de mo- naobis dicebantur non rcrcns,volui facercpcriculum de illaquam illos haberejuvenilitcr Jactubant po- testate. Ea de causa rclictis ancillisin hunc me intrusi, volens scirc qucmadmodum expellerer a monachis. Nunc autcm, inquit, didici, ncc ulla alia egeo expericntia, mox autem tc Jubcnte cxeo. Uaec dicens, aufugit, fuitqueliberatus famulus.
Jam vcro alium quoquo rusticum cum matri quidem meaj mater, meaveromatcrteraSadduxis- set, rogabal adversarium vitii ut ei opem ferret. Is
59
DB YITIS PATBUIf UB£R IX.
60
autom rursus rogavit, et undeDain esset, et a quo- nam accepieset poteBtatem in Deicreaturam.Utau- tem S94 silena ille non dedit responsum, oravit Petrus flexis genibus, Oeumque estprecatus, utex- secrandoilli daemoni suorum famulorum ostenderet potentiam. Deinde rursus surrexit; ille aulem rursus resistenSy tacebat:ethfl9C facta^untusque adhoram Donam. Postquam autem majore studio et magis vehementem Domino obtulit orationem, surgens dixit scelerato diemoni : Non tibi imperat Petrus, sed Petri Deus: responde ergo, ut qui ab iliius co- gaiis potentia. Reveritus est, etsi sit impudens, perniciosus demon, sancti lenitatem ac moderatio- nem; et magna usus voce, clamavit,quod in monto quidem Amano versaretur.Gum eum autem vidissem inquity in via, ex aliquo fonte aquam haurientem et bibentem, contendi hoc mihi sumere habitaculum. Sed egredere, inqait bomo Dei, eo qui pro orbe terrarum est cruciGxus,hoc tibi imperante.Audivit ilio, et fugit,et afurorelibermaterterffi redditusest agricola. Gum alia autem hujusmodi innumerabilia possim debeata illanarrareaDima,plurimaprffiter- mittam^pertimescens vulgiimbecillitalem; adseip- 80S enim respicientes,fldem non habent divinorum virorum miraculis. Gum unum autem vel duo nar- ravero, transibo ad alium athletam.
Eratquidam virlibidinosus,qui superioribustem- poribus Aierat dux militis. Puella autera qusdam innupta, sed nubilis, quaBejussuberat dominio^re- licta matre et suisjugit in quoddam gynaeceum,in quo erat cmtus athletarum. Decertantenim feminse quoque similiter atqueviri,etdescenduntin stadium virtutis. Cum hujus fugam didicisset dux militiae, matrem flagriscecidit, et vinxit,nec eam prius eroi- 8itevinculis,quam religiosarum mulierum ostendit habitaculum. Sua itaque usus rabie, illinc rapuit puellamy et domum reduxit; et speravit infelix se suam expleturum libidinem. Sedqui magnis et malis tentationibus de Sara uxoreAbrahstentavit Pharaonem, et pudicam mulierem conservavit in- t ictam; et qui Sodomitas percussit crecitate,qui eos q.ii erant incorporei aggressi fuerant,tanquam ho- spites, insectari contumeIiis,is cum hujusvivendi virtutem porcuiisset ca»citate, effeoit ut praeda eva- deret e manibus: et ipsequidemingressusfueratin thalamum,i!la autem quas intu8Custodiebatur,mox exiit et evanuit exoculis,et ad maxime expetendum pervenit habitaculum .Sic cum didicisset stolidus se non esse eam superaturum quae Deum sponsum ele- gisset, coactus est quiescere, eam qus capta fuerat, et divina potestate evaserat,non amplius requirens. H«c tempore procedente in gravem morbum incide- ral; morbus autem erat cancer,cum mamilla autem inflatadolorquoquecrescebat.Sed magnumvocabat Petrum, cum doloresset vehementissimus;etdice- bat, sacra illa voce in aures suas immissa, tolum illum sopiridolorem,etnutlumexhincsonsum sen- tire molestias. Ea de causa eum accersens,frequen- tius accipiebal consoIalionem.Dlcebat enim toto illo
A tempore illius prassentiae dolores omnino recedere. Sed illam quidam, cum sic decertasset, laudibus victoriam significantibus ex hac vita excedentem est prosecutus.
Rursus autem matrem meam,cum postquam me peperisset, esset in ipsis mortis foribus,a matertera rogatus, veniens eripuit a mortis manibus.Jacebat enim, ut aiunt, medicis quidem desperantibus,fa- miliaribus autem depIorantibus,et finem expectan- tibus, clausis oculis,febre vebementi laborans,nul- lum ex notis agnoscens.Postquam autem venitqui apostolico et sermone digoatus fuerat et gratia,et, Pax tibi, dixit, filia (haec enim oratejus salutatio), dicitur protinus et cilia erexisse,et eum fixis ocalis aspexisse, et benedicliouis fructum renuntiasse.
g Postquam ululavit autem chorus feminarum (animi enim angor et Isetitia simul erant commixta,et causa erant illius vociferationis), praecipit homo divinus ut es omnes sint sociae ejus orationis.Sic enim dice- batetiamTabithamfuissesalutemconsecutam,viduiB quidem deflentibus, magno autem Petro ofTerente Deo iilorum lacrymas(i4c^ ix).Precatae sunt ut jus- sit,et acceperunt utpraedixit.Nam cum finem aoce- pisset oratio, morbus quoque finem cepit:et sudor repente fluxit ex toto corpore, et ignis ille est ex- slinclus,etsanitatissignaapparuerunt.|Talianostri8 quoque temporibus per suos servos benevolos Deus fecit miracula.
llujus quoque vestium superficies operata est si- militer atque divinissimi Pauli. Hoc autem posui,
p non utens aliqua byperbole,sed consentientem ha- bens dicto veritatem. Nam cum propriam zonam divisisset in duas partes (erat autemlataet longa, ex crasso lino contexta) hujusquidem dimidio suos lumbos, altero vero meos cinxit. Hanc cum saepe quidem mihi aegrotanti mater imposuisset,S89pe au- tem patri quoque, morbum exegit. Quinetiam ipsa quoque hoc medicamento saepe usa est ad sani- tatem.Multiautemexnotisquoque cum hoc didicis- sent, assidue ad ferendum a*grotis MS auxiiium hanc zonam accipiebant, et ubique illius gratiae ostendebat operationem.Gum quidam sic eam aoce- pisset, privavit eos qui donaverant,in eos quiipsum bencficioafl^eccrantseingratumostendens.Hocmodo fuimus illo dono nudati.Gum sic resplenduisset,et radiis Antiochiam illustrasset, abductusfuit acer-
^ taminibus, exspectans coronam quae est reposita vi- ctoribus.
Ego autem,cujus,dum adhuc essetsuperstes^per- cepi benedictionem,ea ut nunc quoque fruar preca- tus, finem imponam huic narrationi*
GAPUT X.
THEODOSIUS (35).
Rosus est oppidum Giliciae,adextra ei qui navigat in pontum Gilicium.Hujusad Orientem et Meridicm est mons altus, spatiosus, et umbrosus,alit autem feras in nemoribus. In eo cum quemdam ad mare ver- gentem lucum invenisset magnuset vulgocelebra- tusTheodosius, quadam modica exstructa domun-
^^ PfllLOTHBUS, 81VE THB0PHILB8. 62
colaevangelicumvivendiinstitutumsolusamplecte. A utquinavigabant,etplu8quam millestadiiaabeM^^
batur,viroriundu8quidemAntiochia,in8igni8aulem claritale generis : sed tamenetdomo, etcogQatione, et omnibus aliis relictie, pretiosiesimam, ut evange- licedicam. emit margaritam {Malth. xiii). Ac de ejus quidem a cibo abstinentia, et quomodo humi cuba- rct, ei cilicio indueretur, eupervacaneum est dicere iis quieju» vident dicipuloeet sodales, et ia ciseam- dem cernunt vivendi formam. Haectamen ille insi- gnitcr persequebatur, ut qui seipsum certantibus cxemplar proponeret. His autem adjiciebat ferreum onas collo el lumbis et ambabus manibus. Porro au- tem gestabat quoque comam sordidam, et quae ad ipsosusqucpedespertingebat^et ulteriusetiam pro- grediebatur, et ideo erat lumbis ejus alligata.
Deum Tbeodosii invocarent in periculis, et Tbeo- dosiiappellationesedareottempestatem. Eum auda- ces quoque et immanes hostes sunt revcriti, qui ma- ximam Orientis partem sunt depopulati. Quisenim ex iis qui in nostro babitabili orbe terrarum babitanly non auditione accepit ca qu® illo tempore facta sunt ab iis qui olim quidem Solymi, nunc autem nomi- nantur Isauri? Illitamen qui nec oppido nec vioo pepercerunt et quacunque cspere potuerunt, diri- puerunt et igni mandaverunt, sunt iJlam reveriti philosopbiam;etcumsolummodo panem petiissent, ei ut pro seorarent signiOcassent, illud illssum reii- quere monasterium, idque nonsemel.sed etiambis fecere. Veriti tamen prssides ecclesiarum, ne pe-
^ — j . , — j —
I>eprecatione autem et hymnodia utens assidue B ^"°*® cupiditate illis barbaris a diabolo immissa,
cupiditatem, et iram, arrogantiam, et alias animi beliuas sopiebat. Labores autem semperaugens la. boribua, persequebatuream quoque que manibus Gt
operationeminuncquidemsporteliasquflBvocantur, ei vimineas crates contexens ; nunc autem parva praedia in saltu efficiens (36), et semina dejiciens, et illinc quantum victui satisesHet colligens.Postquam autem procedente temporeejus fama pervasit in om- nem partem, multi maltis ex locis concurrebant, cjos et habitationis, etlaboris, et institutiessesooii cupienles : quos quidem excipiehs, ad eamdem vitam deducebat. Et videre licebat alios quidem vela, alios vero sagumnx pellibus texentes ; alios vero crates vimineas vel spoi-tellas connectentes, aliosvero ter-
captivum abduceretur magnum iliud lumen (erat enim verisimile fore ut magna vis pecunis ad eum rediroendumtransmittereturabomnibusquihabent in honore res divinas), ei persuadent 896 ut se conferret Antiochiam. Jam enim captivos ceperant duospraesidesecclesiarum ; eosquidem omniofficil genere sunt prosecuti ; cam autem quatuordecim millia aureorum pro utrisque accepissent : permi- seruntutredirentquoveHent. Potsquamautem per- venit Antiochiam, habitavit quidem in habitaculo quod invenit situm prope iluvium, omnes autem traxit ad seipsum qui sciunttalia colligere.
Dum autem me trabit impetus orationis, prseter- misinarraremiraculumquodadivinoillivirofactum
ram coleQtes. Et quoniamlocuseratroaritimus, ad r ^^^* ^"^^ multisquidem fortasse videbitur esse in-
IPAnSmililtnnnm nii/i/riiA rfii«k#l«krM M.na...ii-..— i,— t*mAAiV\i\A Af faman i«Amnnnf in V\nAia^nttm iiamiA
transmittendum quoquequadamconstructa navicu la,quaB ponto appellatur,ea utebantur ad ea quae erant inferenda, et exportane opera eorum qui simul habi- tabanl, et importans ea quae erant necessaria. Me- morenim vocis apo8lolic«,quaBdicit: Noctudiuque operantes, ne essemus oneri alicui vestrum (// Thess. in). Et: Manushffimihietiisquierant mecumsup- peditarunt {Act, xx). Et ipse laborabat, et hortaba-
tursuoscontubernaleSjUtcumanimaBlaboribuscor- poris quoquelaboresconjungerent.Estenim absur- dumutiiquidemquialunturinvitasaeculari,6eaffli- gentes ct laborantes alantfiliosetuxores, etpriPtcr- *A et tributaconferant etab eis exigantur vcsligalia, et DeoofTerantprimitias^etmendicorumpro viribus medeantur inopi» :no8autemnon quaBramusex la-
credibile, et tamen remanet in bodiernum usque diem, oratione testificans et ostendens qualem apud Deum gratiam et flduciam est consecutus hio vir admirabilis.
Praeceps quoBdam petraimminet roonasterioquod ipsesdificavit : erat autem primo sicca, et omni hu« more vacua. In ea fecit aqusBductum, qui avertice fertur in monasterium, tanquamqui motumaqua- rum haberet in potestate. Plenus autem flducia in Deum et firmiter credens, ut est verisimile, se Domi- num habere benevolum, et fldem habens in quam nullacadebatdubitaticascenditinsupremampartem ejus qui nunccstaquaeductus, priusquam surrexis- sent sodales ad preces consuetas : et Deum precatus, fretuseo qui facitvoluntatem timentium eum {Psat.
boribus ea quaBsuntnecessariaJdquecum vili qui- ^ cxuv), virga cui innixuserat petram percussit. Ba deni et modico cibo, vili autem veste utamur : sed vero rupta, aqua instar fluminis scaturiit : et mona-
scdeamosquidemcompressismanibus^alienisautem fruamur laboribus. Haco ettalia dicens, hortabatur ad operandum, in temporequidemquaBsuntubique prcscripta divina peragcns officia, id autem quod in- tcrredebat temporis, irapendens operi. Non levem autem curam gerebat hospitum, viris lenitate et mo- rumir.an8uetudineornati8,etinproximumcharitale praBdilisut, els providerent committen8;ipseautem visebatetinspiciebatomnia, persecrutansanexlatis legibuB unusquisque suo fungeretur officio. Hinc
factumestuttaminsignisetcelebrid csset ejus fama,
steriumingrediens poraqu8Bductum,etquantum ad omnem usum sufficitabundesuppeditens, in mare propinquum influit ; et in hodiernum usque diem ostenditur operans Moaaica magni Theodosii gra- tia. Sufficit vel hoc solum ad ostendendam viri hujus erga Deum fiduciam.
Gum autem Antiochias vixisset parvo iempore, migravit ad choros angelorum. Per mediafn autem urbemferebatursacrumcorpuSytanquamaureisqui- busdam coronis, ferctro-illo dccoratum, oumomnes duce8coocurrissent,etquimagnos8u?efideicredit08
63
DB VITIS PATBUM LIBBR IX.
64
gerebant magistratus. De cubili autem erat magna A. li8etdecertatio,cumid omaesauferrecontendereDt, et ex 80 benedictionem et utilitatem percipere cu- perent. Sicelatus, poniturin sde sanctorum mar- tyrum, cumJuIianivictoriainsignisin pletate athle- Ub fuissot et contubernalis, et eodem tecto usus. Idem autem loculus eum excepit, qui illum quoque divinum et beatum Aphraatem.
Gregis autem prefecturamaccepitHelladius ille admirabilis, qui in illisquidem locisperpetuisfuit Bexagintaannis,deindeGiiicum divinituselectusest antistes, oum nequ^ priorem reliquisset philoso- phiam, et illis laboribuspontincatus sudores quoti- die adderet.
Hujue cum beatus quoque Romulus fuisset audi- tor, dux maximi gregis fuit creatus. ^
Permansit autem illius chorus in hodiernum us- que diem, idem eervans vits institutum. Est autem prope mcnasterium vicus, qui Syriace appellatur Maratus.
Ergo autem Gne imposito huic narrationi, rogo at ejus quoque consequar benedictionem.
CAPUT XI.
ROMANUS (37).
Magnus ergo Theodosius ab Antiochia profectus; cum in montibus Rosici8dccertas8et,etAntiochiam reversus esset, sic vitae iinem accepit (Theodor.j lib. IV Hist.f cap. 26). Divinusautem Romanus, Rosiet natus, et primum educatus, AntiochiaQ ostcndit prima virtutis certamina^ cxtra ambitum quidem civitatis ad latus montis fixo tabernaculo, in aliena C autem domuncala eaque parva vivonstoto tempore. Nunquam autem usque ad seneetutem neque igno U8US est, neque lumine lucernaB. Cibus autem ei erat panis et sal ; potusautem fontanum fluentum. Erat autem coma magno Theodosio similis ; vestis autem ferrum quoque similiter.
Abundavit autem hio et morum simplicitate ac manauetudine et moderatione, et ideo emisitsplen- dorem divinae gratice. Supcr quem, inquit^respiciam, nisisuper mitem etquietum,et!trementem eermones wcos (/mw? Lxvi) ? Jam vero rursus quoque dixit suis discipulis : Discite ame,quoni8mmitissumet humilis corde, et invenietis requiem animabus ve- stris (Malth. xi) Et rursus : Beati mites, quoniam ipsi haereditabunt terram {Maith. v). Quinetiam -. Moysislegislatoris erathocvelmaximeinsigne. Erat enim, inquit, Moysesraitissimuspraeter omnes ho- mines qui erant super terram {Num. xii. Hoc de propheta Davide testatus quoquc est sanctissimus Spiritus : Memento enim, inquit, Dominc David, et omnismansuetudinis ejus(Pjrt/. cxxxi). Didicimus etiam de patriarcha Jacob, quod non fictus erat do- mum habitans (Gen. xxv). Has virtules cum instar apis coliegisset ex divinis illis pratis, mel confecit veras philosophiae. Profundebanturautem ejusquo- que in cxternos fluentajucundissima : et iis quiad ipsumveniebant, leniacdulcivoce utens, de amore in fratresy de concordia et pace, multas ofTerebat
admonitiones. Multos autem vel solo aspectu elTecit rerum di vinarum amatores. Quis enim non esset mi« randum in modum admiratus, cum videret eum corpore afflictum, ctquiprolixamgestabat comam, 827 et maximum ferri pondussuo sponte ferebat, et veste ex pilis contexta utebatur, ettantum capie- bat alimenti quantura satis erat ad prohibendum ne fame moreretur?
Magnitudini autem et multitudini laborum aooe- debat quae in eo florebat gratia, quaquidem omnes persuadebantur, ut eum admirarentur et honore afficerent. MuUorum enim sspe morbos exegit dif- flciles, muUisautemsterilibus mulieribus fllios im- petravit. Et cum tantam adivinoSpiritu accepisset potestatem, seipsum appcUabat egenum et mendi- cum. Quotquot itaque ad eum ventitabant, eos ct aspectu ct sermone, toto vitae suae tempore imple- vit utilitate.
Porro autem cum hinc quoque excedsisset, etin angelicum chorumessettranslatus, reliquit memo- riam quae non fuit sepulta simul cum corpore, sed quae viget, floret, et germinat, et qun exstingui non potest, sed semper permanet, et quae sufflcit ad eoa qui volunt adjuvandos. Cum hinc itaque benedic- tionem mihiconciliavero, aliorum quoque athleta- rum res geslas narrabo, ut potero.
CAPUT XII.
ZENO (38).
Zf^nonemadmirabilem non multiquidem cognos- cont ; qui cognoscunt autcm, non possunt admirari pro dignitate (Theodor.Jib.iv Hist.fCap. 26). Isenim cum maximas opes reliquissct in patria (ea autem erat Pontus) magni quidem,ut dicebat, Basilii hausit fluenta, qui erat vicinus, et Cappadocum irrigabat regionem : irrigatione autem dignos fructus reddi- dit. Cum primum enim impcrator Valens fuisset de medio sublatus, militare deposuit cingulum : erat aulem ascriptus in numcrum eorum qui litteras imperatoris ferebant celeriter. Cum autem a regia venisset in quoddam sepulcrum (multa autem sunt in monte) quod est situmprope Antiochiam, solus illic degebat expurgans animam, et ejus contem- plandi facultatem semper cmundans, et divinam contemplationem semper visione apprehendens, et Deiascensusincorde di8pon6ns,etpennas tanquam columbae accipere desiderans et in divinam requiem evolare cupiens (Psal. lxxxiii ; Psal. liv). Ba de causanon habuitlectum, nonlucernam,nonfocum, non ollam, non guttum, non arculam, nonlibrum, non aliquid aliud ; sed erat quidem pannis indu- tus veteribus, crant quoque calcei ejusmodi ut in- digerent vinculis, erat enim divulsum ac discerp- tum solearum coriuui. Ab uno autem ex familiari- bus neccssarium accipiebat alimentum. Id autem eratunuspanis, qui duobussuppeditabaturdiebus; aquam autem procul hturiens, ferebat ipse. Cum quis autem eumaliquandovidissetonusportantemi rogabat ut eum levaret labore. Ille autem primum quidem resistebat ; docens se non possoin animum inducere ut biberet aquam quae esset portata ab
65
PUILOTHBUS, SIVB THBOPHILBS.
66
alio. Po8tquam autem non perfiuasit, dedit urnas : ferebat enim duas ambabus manibus : postquam au- tem fuit inlra portam atrii, cum aquam effudisset et dispersisset, rursus cucurrit ad fontem, reipsa coofirman» quae dixerat.
Porroautem egoquoque, quando eumprimumde- siderans videre (39) ascendi in montem, aspexi eum tenentem urnas manibus. Deinde rogavi eum ubinam esset admirabilis Zenonis babitaculum. Is autem dixit se nullum nossemonacbum qui sic appellare- tor. Bgo autem cum eum ipsum esseconjecissem, secutus som, id conjiciens exejus sermonis modes- tia. Postquam autem ingressus sum ostium vidi to- rumexfenoconstructum,etquamdamaliamstoream ita super lapides stratam, ut qui super illam sede bant, ab ea minime laederenter. Postquam autem de pbilosopbia multa verba fecimus ; ego enim interro- gabam,ip8e vero nobisexplicabat ea qusquaereban- tur : et oportebat deineeps domum reverfi ; ego eum precabar ut daret viaticam benedictionis : ille autem repugnabat, dicenssquumesseutnos preces impleremus, et seipsum quidem privatum, nosautem milites, appellans ; tunc enim sacroslibros legebam Dei populo.Gum nosautem Juventutem et statis im- maturitatem adduceremus (tunc enim primum pau- cam quamdam producebamus lanuginem) etjura- remus nos non esse rursus venturos, si cogeremur hoc facere, vix tandemquidem multis flexuspreci- bus, Deo obtulit quidcm intercessionem ; sed quod id fecissety multis verbis se excusavit, dicens se id fecisseetamoriscausaet obedientie, appropinquan- teaenim audivimus precantem. Quod autem in tam profunda pbilosophia,tanta esset modestia ac mode« ratione vir Benex(quadraginta enim annisperpetuis versatus eratinmonasticaexercitationne),quis satis pro dignitate potuerit admirari? quasnam autem laodes rei magnitudini pares potuerit aflerre ? Cum aotem virtutis tales possideret opes, tanquam qui esaet in extrema inopia, ad Dei ecclesiam die Domi- nico veniebat cum populo, divinos audiens serroones et au**es accommodans doctoribus ; et postquam mensam participasset mysticam, revertebatur tn novum illud habitaculum, non habens clavem, non claustrum, nonSMrelinquenscustodem: eratenim maleficis plane invium et sacrosanctum, ut quod solam illam haberet stoream. Unum autem librum accipiens a familiaribus, eum totum legebat, eteo prias reddito, aliom accipiebat. Sed licet nec claus- trahaberet, neo vectibus uterntur, custodiebatura Buperna gratia;idque peripsamexperientiam aperte didicimuB. Qoando enim Isauri per insidias noctu arcem c«pere, deinde roane usque ad latus mootis faciebant incursione8,muItos quidera viros, et mul- tas mulieres qu» vitam exercebant monasticam, crudeliter confodere : tunc ergo vir divinus, alio- rom cedem intuens, effecit oratione uteorum ca- ligarent ocoli,et per ostium ingredientes, non vi- debmnt aditom : otautemdicebat.testem appellans veritatemi aperte quoqoe tres vidit adolescenteSy
j^ qui totam illam catervam expellebant, Deo mani- festesuam ostendente gratiam.
Qualem ergo vitam «gerit hio vir divinus, et qualemsitdivinitusgratiamas3ecutus,addocendom haec sufQciant. Sed enim necesse est hoo qooque his adjicere. Valde eum angebat et male habebat, quod ejus mansissent facultates, et non ex lege evange- licaet venundatae essent et distribut® : bujus autem causa fuit fratrum aetas immatura. Quoniam enim erant communes et pecuniss et possessiones, ipse quidem nolebat divisionis causa redire in patriam : alii autem verebantur venderepartem suarum facul- tatum, ne emptores moti avaritia, fratres circum- scribentes, illi inurerent ignominiam. Hec apod se animo versans, dio distulit venditionem ; postea ao-
^ tem cum coidam ex notis suis vendidisset omnia, plurima quidem distribuit :interimautem malaqos acciditvaletudo, coegit eum consuitare dereliquis. Accersito itaque antistitecivitatis(isautemerat ma- gnus Alexander, splendorvere religionie, etexem- plar virtutis, exactaet accurala imago philosophis) : Adesdum, inquit,o divinum caput, harum to pe- cuniarum sis mibi optimus ceconomus, eas ex di- vino institutodistribuens, tanquam judici illi ralio- nem redditurus. Alias enim ego manu mea dispensa- vi,etdi8tribui,utmihi visus8umoptime;vellem ao* temreliquaquoque dispensare similiter: sed quo- niamjubeormigrareeihacvita,teegoearamoon8ti- tuo dispensatorem^quies etpontifex,etpontiGcatum legibus reote geris. Pecunias itaque tanquam Dei qusstori tradidit. Ipse autem cum non plus qoam
C annum vixisset (40) postea, tanquam quidam Olym- picus victor recessit a septis, non ab bominibus 80- lum gloriam assecutus, sed etiam ab angelis.
Ego autem cum eum ot pro me ad Dominom in- tercedat, oravero, me ad aliam convertam narratio- nem.
CAPUT XIII.
MAGEOONIUS (41)
Macedonium autem,cognomine Kpi6o(pdtYov, id cst vescentem hordeo |^is enim cibus boc ei cognomeo imposuit), sciunt quidem omnes PhoBu ices el Syri et Cylicesrsciunt autem horura quoque vicini et flniti- mi, qui partim quidem ipsi videre miracula,partim autem ea famam celebrantem audivere.Nequevero sciunt omnes omnia; sed cum alii quidem hoc, alii D vero illud didicerint, quod eciunt merito solum ad- mirantur. Ego autem cum de hoc divino capite aliis sciam perfectius (multa enim ne moverunt ut ad eum irem et frequens apud eum essem), narrabo singula ut potuero. Dunc autem ei ordinem servavi, et post multos, ejus posui narrationem, non quod is aliis fuerit virtute secundus (erat enim vel sum- rois et primis squalis), sed quod cum vixerit lon- gissimo tempore, post illos quorum memini, vitn finem accepit.
Hic ergo habebatpalo^strametstadiumcacumina montium : non in uno loco positus, sed nuno quidem in hoc agen8,nnnc veroinillum transiens. Hoo ao-
67
DB VITIS PATRUM LIBBB IX.
68
tem faciebat, non loca aegre ferens, sed eorum qui j^ ea quam desiderabatviccndi rationd. Sed tuncqui-
ad ipsum convenicbant, el undique concurrebant, eiTugiensmultitudinem. Quadragintaautem etquin- queannisperpetuis vixithocmodo,non utenslaber- naculo, non tugurio ; sed stans in fossa profunda; undeetiamquidameumvocabantGubbam.Id&utem nomen,8i ex lingua Syriaca in Graecamtranferatur, 8ignificatXaxxov,id est lacum. Post id autem tem- poris cum evasisset 8enex,ce8sit rogantibus,et ilxit tugarium.Posteaautemorantibusfamiliaribus, do- munculis quoque non propriis, sed alienis est usus. Viginti quinque autem annisperpetuovitam egitin togurio etdorounculis, utdcindecolligaturcortami- num tempusseptuaginta anni. Cibo autem ususest non pane,necleguminibus, sed purgatohordeo, et
dem vix eum irascentem sedaverunt quidam ex fa- miliaribus. Postquamautem ruitfinitushebdomadfle circulus, et rursus venit dies festi Dominici, rursus eum magnus accersit Flavianus^rogans ut cum eis esset particeps hujus celebritatis ; ille vero ad eos qui venerant : Non sufficiunt, inquit, vobis ea quse facta8unt;sedmerursu8vultiseff]cerepresbyterum? Gum ii autem dicerent fieri non posse ut bis eadem fieret ordinatio, non cessit, nec venit, donec tempus et eju8 familiares eum id docuerunt. Scio quidem fore uthflBcnarratiovideaturmultisnon adeo admiranda: eam autem posui, ut qui eam dignam quae comme- moretur existimem, ut ex qua satis possit conjici et ejus animi simplicitas et animsB puritas. lisautem
aquasolamadefacto.Huncautemcibummatermea quisunthuJu8modi,Dominu8 regnumcoelorum est qu» eifuit familiaris, longissimo temporesuppedi- '^ pollicitus : Amen enim, in
qu»
tavit. Gum aliquando autem ad eam venisset ©gro- tantem, et didicisset eam nollepersuaderi utsume- ret cibum morbo convenieiitem (nam ipea quoque jam exercitationem amplectebatur monasticamjcon- auluitutcederetmedicis.etilludnutrimentumexisti- maret esse medicamentum : non enim deliciarum, sed neceesiUtis gratia 8t0 adhibetur. Nam ego quoque, inquit, qui quadraginta annis, ut scis, hor- deo 80I0 8um usus,cumqunedammihipridiehuju8 diei venisset infirmitas, juasi eum qui mecum ha- bitabat,parum mihi panispetereet afferre.Venitmihi in tnentem, quod si morerer, mortis redderem ra- iionem apud justum judicem,utquifugi88em certa- mina, etdetrectassem labores sorvitutis. Nam cum
quit, dico vobis, nisi con- versi fueritis ut puelli isti, non intrabitis in regnum ccBlorum {Maih. xviii). Quoniam ergo summatimos- tendimus ejus animae formam ac characterem,age ejusquoque ostendamus ex vrtute fiduciam.
Quidam dux militum qui delectabatur venatione, ascenditin montem venaturus. Eum autem seque- bantur et canes et milites, et quascunque sunt apta ad venationem. Postquam autem procul vidit ho- minem, et ab iis qui cum eo erant audiit qoisnam esset, statim ex equo dissiliens, accessit, et allocu- tus est, et rogavit quid faciens hic degeret ; is au- tem contra vicissim interrogavit : Tu autem quid hic venisti factaru8?Gum dux autem dixisset: Ve- naturus. Et ego.inquil meum venor Deum, et eum
pauco ciboposset mors prohiberi, et in hac vitapos- C capere cupio, et contemplari desidero : nec ab hac
sem sic manere, laborans et me afQigens, et opes
quae exhis percipiunturcolligens, mori famequam
vivere in pbilosophia duxi magis expctendum.Ti-
more ergo binc repletus, cum vellem cogitaiionis
obtundere aculeos, et panem petere Jussi, etalla-
tum comedi ; et tibi priecipio no mihi amplius hor-
deum, sed panem prflebeas. Ex illa ergo lingua ab
omni mendacio alienaaudivimus quod quadraginta
annis comederit hordeum. Atque haec qui suffi-
clunt ad conjiciendum quam esset vir in exercita-
tione monastica strenuus, et quam laboriosus.
Integritatem autem et simplicitatem morumper aliadeclarabimus.Postquam enim magnusfuitordi- natus FlaTianus, ut magnum Dei grcgem pasceret.
pulohra cessabo venatione.Hsc cum dux audiisset, et ut oar erat miratus esset, recessit.
Gum autem aliquando civitas a malo aliquo dae- moneincitata baccharetor,et in iroperatoris fureret 8tatua8,venerantquidamexducibusprcstanli88imi quiadversuscivitateminternecionisferebantsenten- tiam.Gum is autem e monte descendisset^ambos ac- cedentes duces in foro retinuit. Illi vero cum quis- nam is esset didicissent, et ex equie desiluerunt, ma- nusque et genua prehenderunt, etei salutem signi- flcarunt. Ille autem Jussit ut dicerent imperatoriquod homo esset, eteamdem haberetnaturam quam ii qui eum afrecerantcontumelia;etcum natura iram roe- tiri oporteat, ira sit usus immoderata, et pro suis
viri autem virtutcm didicit (praedicabaturenim et D imaginibus Dei imagines occidat,et pro aerestatua-
erat in ore omnium), eum quidemabducit a vertice monti8,tanquam in eum adse delata fuisset accusa- lio. Cum autem mysticum esset propositum sacrifi- cium, adducit adaltare, eteumcooptatin numerum Bhcerdotum. Postquam autem fuit sacrum flnitum ofQcium, ethocei signiflcavit aliquis (quod enim fa- ctum fuerat ignorabatomnino) primum quidem in- ce88ebatomnesmaledictisetconviciis;po8teaautera accepto baculo (solebat enim eo innitens ingredi proptersenium) etipsum persequebaturpontificem, etalios quotquot aderant. Existimabat enim ordina- tionem eum esse privaturam et cacumine montis, et
rum, corpora morti tradat ; ac nobis quidem aeneaa efflngere et rursus formare, est in promptu et facile tu autem, etsi sis imperator, non potesoccisa corpora advitamreducere. Etquiddicocorpora?nequeenim pilum unum potes efflngere. Hacc dixit voce usus Sy-
riaca,Iiliautem.interpreteinIinguamGraecamtran8- ferente audientes, et exhorruerunt, et ad imperato- rem transmissurossigQificarunt. Egoautem existimo omnes confessuros hsec verbaesse gratiae divini Spi- ritus. Quomodo enim aliter haec esset locutus, vir quidem expers omnis eruditionis, in agris autem educatus, vitam autem agensincacuminibusmon-
69
PHIL0THBU8, sive THB0PHILB8.
70
tium,omnemaatem omninooircamfereDS simplicita- tem,SSOetqui neo divinis quidem vacaverat elo- quiis ?Cum itaque ejus et spiritualem declaraverim sapientiam et quaR justis convenit fiduciam (justus enim conGdit ut leo [Prov. xxviii]], traQsibo ad mi- racala.
Uxor qufledam cujusdam locupletis nobilis incide- rat]nmorboming1uviei;etaliiquidem eum morbum appellabant operalionem seu vexationem demonis, aliiautemeumexistimabantimbecillitatemcorporis. 8ive aatem hoc, sive illud esset, erat hujusmodi. Dicebant eam comedentem in die trigintagallinas, non posse appetitionem exstioguere satietate, sed adhuc alias appetere. Gum sic ergo in ea consume- rentur facultates, ejus miserti qui ad eam altinebant, divinumillum hominem obsecrant. IUeautem venit qoidem et precatus est : etcum aquffidextcram im- posuisset, et salutareeEformrisset signaculum, etj us- sisset bibere, curavil morbum, et adeo retudit immo- deratam iliam appetitionem,utdeincepsparvaaliqua galline particula quotidieejus alendae usum imple- ret. Hic qoidem morbus hoc modo est curatus.
Cum autem qusdam puella tbalamoadhuc conti« neretur, et repente coepisset vexari a malo dsmone, accurrit pater ad divinum hominem,orans, et voci- ferans, et postulans ut curaretur Glia. Is autem pre- catus, jossit ut dsmon statimabiret apuella. Isau- tem dieebat se eam nonsuasponteesseingressum, sed magicis coactum prsstigiis. Dicebat autem ejus qaoqoenomenqui coegerat,etamorem esse causam incantationis.Sed cumhascaudiisset, non tulit pater ir» impetum, nec exspectavit ut curaretur puella ; tedomniummagistratuumsummumadit,prffisidem 8eilicetquipluribusprffieratgentibu8,accusathomi- nem, etremnarrat. Isautemreus injudiciumaddu- ctaa, rem negabat, et accusationem nominabat ca- lomDiam.Hicantemnonalium citabat teatem quam ipsum daemonem qui minister fuerat incantationis: et orabatjudicem ut curreret ad illum >irumdivi- Dum, et acciperel ejus testimonium. Gum is autem dieeret non esse fas neo justum ul in loco monasticn exercitationia haberetur questio, dixit pater puells se in judicium ductorum Macedonium ; etcurrens persuasit et duxit. Sedensautem extra judicium ju- dex, non fuit judex,sed spectator.Magnusenim Ma- cedonius fongebatur ofGcio judicis, utens ea qus intas habitabat potestate. Et cum juberet dsmoni et ntconsuetummitteret mendacium,cumtota autem veritate reinararrettrag(Bdiam,ilIe amaximaadac- lus necessitate, et virum ostendit qui ei magicis carminibna vim attolerat, etancillamperquam illa potio puells data iuerat. Gum autem alia quoque pararet dicere qus fecerat coactus ab aliis, unius qaidem sdes exureos, alterius vero jamenta inte- rimena, alium vero aliquo alio damno aftlciens, jus- sit homo Dei eum silere, et statim procul recedere a puella et ab urbe. Ille autem tanquam Domini legi parens, fecit quod Jussus erat, et protinus ef- Ingit. Sic cam hmnc vir divinus liberasset a furorei
f^ illum qnoque miserum eripult ab accusatione, et obstitit quominus judex in eum ferret sententiam capitis, non esse fas dicens ut propter ea qus per ipsum sunt convicta, supplicium capitisdecernere- tursed potius perpoBnitentiam ei daretursalus. At- quehaecquidem satis sunt ad ostendendam divina potentiffi copiam quae ei data fuerat, ego tamen alia quoque narrabo.
Mulier quffidam nobili loco nata, et longe ditissima (ea autem vocabatnr Assyria) erat quidem emotas mentis, ex domesticis autem agnoscebat neminem ut cibumautemet potumsumeret,ferrenonpoterat. PlurimoautemtemporeassiduedeJirabat, et hoc alii quidem dicebant esse vexationem et operationem daemonis; roedici autem[dicebantessemorbum cere-
j. bri. Gum omnis ergo arsesset consumpta, et exea nullum dareturauxilium,ejus marilus(erat autem is Abrodianus} vir qui erat ex^magistratibus, et magna dignitate praeditus, ad divinum illud caput accurrens,narravitmorbum conjugis,etoravitnt ea assequeretur curationem. Ccssit vir divinus, etdo- mum quidem venit, et magno ac vehementi studio Deo obtulit orationem. Perfecta autem oratione cum ju8sis8etaquamafferri,et fecisset Gguram salutaris signaculi, jussit illam hibere. Gum autem prohibe- rent roedici, utpote quod aquae frigidae morbus cresceret, expulsa tota illorum caterva, obtulit mulieri potionem. Illa autem simul ac bibit, ad ae rediit, eta morboomnino liberata divinum virum agnovit, et ut dextram acciperet rogavit, oculisque eam imposuit, et ori admovit, et deinceps semper
C fuit mentis compos.
Gum autem illud vitae genus amplecteretur in montibuB, pastor quidam quaerens oves, errantes, venit ad illum locum ubi erat homo Dei (erat au- tem nox profunda, et multa nix descenderat) et vidit, ut ipse dixit, pyram circa ipsum accensam, et quosdam duos candida veste indutos, igni prae- bentes materiam. Animi enim alacritatem afiferens, divino fruebatur auxilio.
Quio etiam doni erat prophetici partioepe. 8S1 Et cum ad eum aliquando vinisset quidam dux, pietate et vera religione claru8(quis autem ignorat virtutem Lupiciani?), dixit se eese de quibusdam sollicitum, qui ab urbe regia per mare ad ipsum ferebant necessaria. Dicebat praeteriisse qainqua-
Y\ ginta dies, ex quo portu solverant, de eis autem nihil audiverant. Ille autem nihil cunctatus : Una, iDquit,navis, amice, periit ; altera autem postridle portum occupabit Seleucioe. Et hoc quidem audivit divinam illam vocem locutam : didicit autem ex- perientia eorum quae dixerat veritatem.
Ut autem alia prstermittam, ea narrabp quae ad nos ipsos pertinent. Gum mater mea una cum palre meo habitasset tredecim annis, ea non fuerat facta mater fiiiorum ; erat enim sterilis, ut quae frnctum ferre a natura prohiberetur. Et ipsa quidem id non valde aegre ferebat ; quae enim erat in rebus divinls erudita, credebat hoc esse utile : magnam autem molestiamaccipiebatpater quod careretfiliis, etcir-
■y* ■
j^ DB VITI8 PATRU&C UBKR IX. 72
cumquaque cursilans, rogabat Dei servos ut a Deo A rit,et quibus usus laboribus divinam attraxerit gra-
ei peteronl filios. Alii ergo poUicebantur se et tiam, baec quoque ad docendum sufficiunt.
Deum deprecaluro8,et jubebant ut esset Dei volun- Air.flnit antem fttiAm in hno mnndo eiui
tate contentus. Hic autem bomo divinus est aperte
professus se unum petiturum ab universi opifice,
et se petilionem acceplurum est poliicitus. Cum tres
itaque anni praeteriissent et promissio finem non ac-
oepisset, rursus accessit pater promissum exigens.
Ille aulem jussit ut ad se mitterelur conjux. Cum
autem venisset mater, dixit ille vir divinus, se et
petiturum, et eam filium acccpturam, et quod opor-
tet eum ei qui dederat dedicari.Cum autem mater
solum rogaret ut anim» salutem acciperet, et ut
liberaretur a gehenna ; Praeter hoc,inquit, liberalis
et munificus Deus tibi dabit filium. lis enim qui
pure et sincere petunt, dupliceslargitur petitiones. g
Illinc reversa est materafTerens promissibenedictio-
nem. Et quartoannoapromissioneconcipit,et gerit
uterum; et accedit ad divinum hominem,benedic-
tionis ostendens manipulos. Quinto autem mense
a conceptiono, fuit periculura abortionis.Iilaautem
rursus misitadnovumsuum Elisajum (vetebatenim
morbus ne ad ipsum veniret) et ei revocavit in me-
moriam quod nolebat fieri mater filiorum, et ejus
promissa udduxit in medium. Ille autem cum pro-
cul vidisset vonientem, et agnovit, et causara signi-
ficavit : noctu cnira et morbum et salutem ei ostende-
ratDominus.Acceptoergobaculo,venit,eiinnitens;
et cum fuissetintra aBdes,et pacis salutem dcdisset ut consueverat. Bono, inquit, sis animo, nec timue- ris : neque enim donum auferet is qui dedit, nisi ^ tupactaconvontatransilieris. Pollicita esautem teei redditurum eum quidatus fuerit,etei consecraturum ad divinum ministerium.Sic autem,inquit mater, ego et opto et volo. Existimo enim vel imperfectissi- mum foetum esse magis expetendum, quam a Deo alienam filii educationem. Cum itaque aquam ac- cepisset et benedixisset : Bibe ergo, inquit vir di- vinus, banc aquam, et senties divinum auxilium. Bibit itaque ut jusserat, et abortionis effugit peri- culm. Hasc sunt nostri Elissei miracula.
Ego ejus benedicticnem et doctrinam saepe perce- pi. Me enim adbortans, so^pe dicebat: Natus es, o fili, cum multislaboribus; multasnoctesDeum hoc solum perpetuo rogavi, ut tui parentes hoc fierent
Accepit autem etiam in hoo mundo ejus obitus dignum honorem laboribus. Omnes enim etciveset externi,etquibuscredita fueratmagnorum magistrs- tuum dispensatio, ferentes illum sacrum lectum su- per bumeros,deportaruntin aedem martyrum victoria insignium; et cum divinis viris Aphraate et Theodo- siOtSanctumilludetDeogratumcorpusdeposuerunt: mansit autem gloriaejusmodi utiexstingui non possit. Nos autem imposito fine narrationi,eum qui pereipi potcHt ex naratione bonum odorem percipimus.
CAPUT XIV.
MiGSYMAS (42).
Scimusquidem alia quoque plurima in urbeAntio- chena resplenduisse plietatis et verae rcligionis lumi- na magnum Severum,et Petrum^gyptium, Euty- chen, et Cyrillum, et Moysem, et Malchum (43), et alios quoque plurimos eadem via esse M% ingres- S08. Sed si res ab omnibus in vita gestas conaremur scribere, totum tempus nobis non suffecerit : maxi- me cum etiam multis permultorum lectio afferat sa- tietatem. Ex iis ergo qui scripti sunt, de eorum quo- quequi suntpraetermissi vitaconjecturamfacientes, prosequantur laudibus et imitentur, et utilitatem percipiant.Ego autem transibo ad prata Cyri,et eo- rum qui in eis fueruntfragrantium speciosorumque florum, quam maxime polero, ostendam pulchri- iudinem.
Fuit quidam Maesymas, in iis quae nos praecesse- runt temporibus, voce quidem Syrus^ et ruri educa- tus, et qui virtutis omne genus ostendit. Cum au- tem claruisset in ea quae esl perse vita, ei cujusdam vici cura fuit credita. Sacrificans autem, et Dei oves pascens, iila et dicebat et faciebat quae lex jussit divina. Aiunt autem eum neqne tunicam, ne- queciiiciumsaepemutasse,sediisquae in eis fiebant rupturis aliquot pannos consuendo, senectuti hoc modo remedium attulisse. Hospitum autem et pau- perum tam alacri animo curamgerebat,utpateface- retportasomnibusqui aderant. Diciturenim habuis- se duo dolia, unum quidem frumenti, alterum vero olei : ex his semper quidem suppeditabat omnibus egentibus; habebat autem ea semper plena bene- dictione quae data est viduae Sarephtanae, et immissa
quod te nato sunt nominati. Yide ergout vitam agas ^ fuerat in haec dolia.lpse cnim Dominus omnes opes
dignam Iaboribus,utquia,antequam nascereris,pro- missis fueris dedicatus. Quae sunt autem Deo dedi- cata, suntomnibus veneranda, etquae vulgo mini- me Bunt contrectanda. Gonvenit ergo ut tu quoque malos animi motus non admittas ; illa autem sola et facias et cogites quae Deum placant virtutis legisla- torem.Hxc mibi perpetuosuadebatvirdivinus;ego autem et eorum quae mihi dixitmemini, et donum divinum sum edoctus. Cum autem non odtendam faciis ea quae mihi suasit, rogo ut per illius preces divinum consequar auxilium,et quod est vitae reli* quum,agam exilliuspraeceptis.Qualis ergo ille fue-
efi^undit in omnes eos qui ipsum invocant, et sicut illius hydriam et guttum jussit scaturire, praebens manipulos seminum hospitalitatis ; ita etiam buic viro admirabili exhibuit suppeditationcm, quas ex aequo respondebat ejus animi alacritati.
Jam vero ad facienda quoque miracula a Deo universorum magnam accepiigratiam. Faciam au- tem mcntionem unius aut duorum miraculorum ; reliqua auiera praetermittam, ut qui properem ve- nire ad alios.
Mulier quaedam et genereet fideornata,fiIiumqui ceciderat in malam valetudinem (erat autem admo-
73
PHILOTHBUS, 8IVE THfiOPHILBS.
74
dumtenera aBtatemultis obtulit medicis.Arteautem A superata, cum et medici desperassent, et puerum esfre moriturum apertedixissentynonabjecitmulier apem meliorem, sed illam imitataSunamitidem,mu- lia imponitcameram. Gum in ea autem se etpue- mm imposaissety pervenit ad virum illum divi- nam : lamentans autem,et naturai ostendens aflec- tioDem,rogavitul ferret auzilium.Isautem cum pue- rum manibus accepisset, et ars basi admovisset, jaeebat pronus, animarum et coporum rogans me- dicum ; et accepta petitione reddidit valentem ma- tri niium. Ego antem id audivi ab ea quse hoc vi- dit miraculum, et pueri accepit salutem.
Ainnt autem illius quoque vici dominum cum vcnisset (is autem erat Latoius,quiAntiocheni qui- dem senatus primas partes tenebat, iil^pietatis au- |> tem teaebatur caligine), et fructus acrius quam oportebat exigeret ab agricolis, divinum illum ho- minem clementiam illi consuluisso, et de miseri- eordia apud eum verba fecisse : mansisse autem illam iDezorabilem,ezperientiaautem cognovisse se - eutum damum ez eo quod non paruerit.Cum enim eom abire oporteret, etcurrusessetparatus, et se- dens aurige jussisset at mulas iocitaret ; iilfle qui- dem trabebanttotis viribus.urgentes et teroonem as- portare moiientes : visae sunt autem rotoB ferro et plumbo alligats. Cum autem agrestium quoquo mullitudo rotas movens vectibus nihil proGceret, quidam ez amicis qui Latoio assidebat, ei causam signiGcat, dicens sacerdotem senem eum esse ez- secratum, et quod oportet eum placare et reddere bencvolam. Oe curru itaque ezsiliens, ei fuit sup- C plez quem prius respuerat ; et ad ejus pedes pro- volutus, et sordidos pannos ampiectens, rogabat at iram compesccret. Is autem cum preces acce- pisset, et eas Domino obtulisset, solvit vincula ro- Urum quae sub visum nou cadebant, et effecit u^ sicut solebat veberetur vehiculum.
Porro autem multa quoquealiahujusmodi nar- rant de divino illo capite. Potest autem ez nis qaoque iotelligi, quod iis qui volunt philosophari. nibil detrimenti afTerat mora que trahitur io op- pidis et vicis. Ostendit enim hic, et qui huic slmi- Jes Dei culturn curam gerunt, quodetiamqui ver- santar ia medio hominum muititudiue, pervcnire possiotad ipsum virtutum fastigium.
Cajos ego utinam ad aliquam saltem partem [) eziguam sustoUary eorum adjutus precibus.
CAPUT XV.
ACCBPSIMiS (44).
Acepsimas fuit eodem tempore» cujus fama late tparsaeat per0rientein(7^d(?r., /ift.iv FHst,, cap, 26).Iscomindomuncula8eip8um inclusisset,sexa- giotaaQD08transegit,nequevidens, ncque loquens: sed io seipsum convcrsus, etDeum visioneapprehen- dens, illincomnemaccipiebatconsolationem,coove- nienter propheti» quocdicit: Delectare inDomino, et ora euroy et ipse dabit tibi petitiones cordis tui (P<ai.zxzvi}.Per eziguam autem quamdam fossam
Patbou LXXIV.
manum porrigens, accipiebat id quod afferebatur nutrimenlum:§33fossa autem non ita effossafuerat ut omnino tenderet in directum^ne essetezadver- so eorum quivcllentipsum videre sederatobliqua, et ita constructa, ut esset instar incurvae linesB.Ei autem airerebaturcibus,lensaquamadefacta:semel autem in hebdomada noctu egrediens, hauriebatez fonte propinquo quantum satis erat aquae. Et cum aliquandoquidaiTipastorprocul ovespascens inte- tebris vidisset eum moveri, et eumconjecissetesse lupum, ibat enim incurvus,utqui multoesset ferro gravatus,movit fundam tanquam jaculaturuslopi- dem.Cum autemejusmanuslongotemporemaneret immobilis,ottapidemnon posset emittere donecvir ille divinus hausta aqua reversus est sensit igno- rantiam, et post auroram venit ad virtutis gymna- sium, et narrat quod acciderat, etpetit veniam,et accipitdelectiremissionem;nonauditavoceloquen- te, sed per manus motiones intellecta placatione.
Quidam autcm alius, usus quodam maligno in- stigandi studio, et («cire desiderans quidtoto tem- pore ageret perpctuo, ausus est conscendere pla- tanum, quae sita crat juzta fossam ; sed peroepit illico tructus su® audaciae. Media enimparte cor- porisusquead pedes ezsiccatus,Bupplezerat,suum peccatum accusans.Fle vero, secta plutano, prius signiflcavit futuram sanitatem.Ne enim alius quo- que cum similia fecisset, poenas lueret similes, ar- borem jussit ezscindi; arborisautem seciionem se- cuta est etiam ablatio supplicii. Tantaquidemfor- titudine et tolerantia usus est bic vir divinus : ab agonotheta autem tantam accepit gratiam.
Cum autem se abhinc migrandum pararet, prae- dixit quod post quinqoagintadies vitae flnem esset accepturus ; excepit autem omnes qvi vellenteum videre. Cum autem ecclesis quoque venisset anti- stes, eumquidem urgebatut jugum acciperet pres- bylerii : Novi, dicens, o pater, et tuse philosophiaB altiludinem,etquanta sit mea paupertas ; sed cum nihi sit credila pontificatus administratio, ez hac nou ez illa ordino manus imponens. Accipe ergo, inquil,donumsacerdolii,meaquidem deztera mini- stranlc, sanclissimi autem Spirilus gratia suppedi- tante. Ad hscferturdixissepaucispostdiebushinc migraturus : De his, inquit, minime decertabo ; si enim essem diutius victurus, omnino fugissem boc grave et terribileonussacerdotii, pertimescens red- dendam deposilirationem. Quoniam autem nonila diuabhinc recedam,iis quaehicsunt relictisJuBsis non invitus pareo. Statim ergo nullo duc3Dte, hic quidem flectens genua, ezspectabat gratiam : ille vero manum imponens, erat administer Spiritus. Cum autem, accepto saoerdotio, vizisset paucos dies, vita vitam mutavit, seniique et curaa exper- tem, pro haec quas multis curis estobnozia, aocepit. Cum vellent autem omnes corpus rapere, et in animo haberenl unusquisque invicum suum trans- ferre, quidam cum sancti jusjurandum signiCcasset» sustulit contentionem. Dizilenim sanctum cumju-
ejurando adegisse ut cum in hoc loco traderet se-
75
DB VITI3 PATBUM LIBBB IX.
76
puUunB. Ita etiampost morteroyfrugalitatisetsiai- A. multiplicabitur {Psal. xci) : et etiam alii omues, plicitatis curam gercbant civcs ccclorum; etncque cujus seorsum, si Deus yelit, faoiam mentionem. cumvivebant, in animum unquam induxeruntuteis
res ulla magnos spiritns faceret, ot mortoi non eunt amplexi honorem hominum ; scd totum amo- rem transiulerunt in pponsum ; non sccus ac pudi- C8B mulieres, qum a solis conjugibus student et amari etlaudari, laudesaliorum contemnentes. Ea de causa sponsus eos etiam si nolint, reddit claros ot insignes, ct hominum gloria ex redundanti qua- dam copia impertit. Cum onim quis divina per. sequenSypetitcGDlestia, una cum illismultaquoque alia adjicity muUiplicatas largiens petitiones. Hoc otiamdixit.in ferendislegibus :Petite regnum Dei, et Justitiam, et cosiera omnia ailjicientur vobis
Si autem agriculturfle divinae curam gerens, et animas simul curans et corpora, parvam passus flegritudinem,ut et naturs imbecililatem et animi discamus fortitudinem, ipse quidemexcessit e vita-
Acre autem bellum inter vicinos exortum est de corpore. Ex flnltimisautem quidam vicua(46) po- puio frequentissimuSf eum toto simul coacto popu- lo advenisset, alios quldem fudit ac fugavit, maxi- me aulem expetendum illum rapuit thesaurum ; et maxima asde^exstruota, ea qusd ex eo percipitur utililate fruuntur in hodiernum diem, publico ao celebri fesloillum insignem victorem honoranlcs,
Nos autem etiam absentes fruimur benedictio-
{Luc. xii). Et rursus : Qui reliquerit patrem et ma- g ne nobis cnim pro mon|mento sufHcit memoria.
trem, et fratrem et filios propter meum Evange- lium, etiam in hoc ssculo centuplum accipiet, ct in futuro]erit hssres vitss seterns. Haec et dixit ct fecit [MaUh. xix).
Nobis quoque adsitet Bermone et opere eruditis, et eorum precibus innixis, tanquamscopum, attin- gere prsmium supern» vocationis, qus cst in Christo Jcsu DomiuQ nostro.
CAPUT XVI.
MARO (45).
Maronispost huncmeminero ;nam isquoquedi- vinum sanclorum chorum exornavit. Eam enim quae 8ub dio ntvitamamp1cxu8,occupavitquoddamca- cumen, quod in honore habebatur ab iis qui erant
CAPUT XVII,
ABRAAMBS.
Nec admirabilis Abraamis, memoriam fasest prac* termittere, hoc prfetextu, quod post vitam monas- ticam pontiOciaB eedi fuerit ornamento {Theodor). hb. IV HisL, cap. 26). Nam hoc quidem certenomi- nejure fuerit dignior qui commemoretur, quod institutum vitsB mutare coactus, vitam non mula* verit ; sed cum monastic» exercitationis transierit afflictione, et simul monasticis laboribus et curis pontificalibus circumsessus, vitss cursum perege- rit. Porro autem est hic quoque fructusGyriregio- nis.Ilic enim et naius et educatus,collegito pes vir- tutis monastics. Qui enim simul cum eo versati
olim impii; ct cum quod ineoerattemplumdismo- Q sunt, dicunt cum et vigilando ctsiandoetjejunan-
num. Deo consecrasset, in eo versatus, parvo quodam in eo fixo tabernacilo, quo tamen raroest usus.Nonsolum autem consuetisususestlaboribus, sed ctiam alios excogitavit,accumulan8 opes philo- sophis , agnoteta auiem mensus est gratiam ejus laboribus. Liberalis enimet munificus Deus eiiam copiose dedit donum ouraiionum, ut in omnesqui- dem parles ejus gloria pervaserit, omnes autem undique atiraxerit, 834 et experieniia docucrit eam famam essc veram. Videreenim cratet febres exsiingui rore benedictionis, et horrorem cessare, et dsmones Jugcre, et varios oinnisque generia morbosuno curari medicamcnto. Merdici enim ani- cuique morbo exhibent conveniens medicamen-
do ita corpus edomuisse, ut longissimo temporo permanserit immobilis, minime valens ingredi. Dlvina autem provideniia Uberatus ab illaimbecil- litate, voluit gravia pati pericula pro divina gratia. Venit autem in Libanum, cum didicissot vicum quemdam teneri magna impietatis caligine ; et per- sonamercaioris vuliu ceiatomona8iico,cumiisqui simulversabaniur ferena canistros tanquam nucea empiurus (hunc enim frucium prscipue ferebat vi- cus), cumdomum conduxisset,etaUquantumpecu- nie prsrogasset possessoribus,quicvitquidemtrc*8 et quatuor dies.Dcindepaulatim divinam aggressus est officium, uiens voce moderata. Postquam auiem senserunt psalmodias, prsco quidem clama^it, et
tum, sanctorum autem deprecatio est communc r. omnes convocavit. Erantautem simul congregatiet
• • «I • ^J • • i • A !• 1 Pa^ A*
omnium morborum remedium.
Non solum autem mcdebaiur agritudinibus cor- poris, scd etiam animis convenieniem exhibebat ourationem ; hujus quidem avariiiam, illius vero ourans iracundiam ; ct uni quidem exhibens doc- trinam moderationis, alieri verodisciplinamjusii- tie, et illius quidem castigans iniemperantiam, iUius vero excltans hebetudinem. Hac uiens agri- cultura, elfecit mulias plantas philosophis ;et hor- tum qui nunc germinat in rcgione Gyri, ipso Deo plantaxit. Hujus planiationis opus cst magnus Ja- cobus, ad quem quispiam vocem iUamtraxcrit pro- pheiicam; Tanquam cedrus que ost in Libauo
viri et pueri et muliercs ; et confractis extrinsecus foribus, desuper ex iecto mulium pulverem conge- reutes dejiciebant. Postquam autem eos viderunt suITocHri el obrui, et nec aliquid aliud velle facere nec dicere, sed solumDeo preces oCferre, seniorum monitu destiterunt ab insanla. Dcinde, aperis fori» bus, cum eos evusissent ab aggere, Jusserunt eos statim abire.Scdeodem temporeveneruut exactores, qui eos vectigalia cogebant cxsolvere, et alios qui- dem ex iis vincicbani, alios vero pcr coniumeliam afficiebant vcrbcribus : sed vir ilIedivinu8,nulUu8 ex iis qusin ipsosfacia erantrecordatus,Dominum imitans, qui cruci affixus, eorum qui hoc fecerant
T7
PHILOTHBUS, SIVB THBOPHILES.
78
eoraai gerebat^orayit illosezactores ut moderate ac A Etenim tantus illc Eliasprimum quidem ex torrente
clementer ezigerent.Gum autem ndejussorcs requi- aiiseentysua sponte suscepit rideju8sionem,etpauci9 post dtebos centum aureosse datorumestpolUcitue. Qui autem gravia illa eis fecerant, valde admirati viri benignitatem, de iis quidem qua ausi fuerant petunt veniam rogantautem ut ipse fiat eorum prs- ses; neqoe enimbabebat vicus domiDum,erant au- tem ipsi et agricolas et domini. Gentum autem au- reosy cum venisset in civitatoro, (est autem ei no- men Emesa) et notos aliquos invenisset, accepit mutoo. Oeiude in vicum reversus, die proestituto implet quod promiserat.Gum boc ejus vidissont stu- dium,vebementius idabeocontenduDt.Gum is au- tem se id facturum esset pollicitus^sise pollicer en-
aquam bausit, deinde etiam cum ad viduam acces- sissetSarephtanam^fiibi primum jussit aquam affer- ri, deindc panem. Sed hic vir admirabilisytototem* pore pontiflcatus, nequo panem, neque legumina, nequo olera qu« igni appropinquassent, comedit; neque aquam bibit, quo) ab iisquiinbis rebus sibi docti sunt visi propter usum existiroata est prima ex elementis ; sed lactucas, intyba,et apia, et similiay cibum duccbatet potum, pistorum et coquorum ar- tes ostendens supervacaoeas ; tempore autem au- tumnijfructusci ilium usum implebant.IIaac autem sumcbat post offlcium vespertinum.Cumcorpusau- tem talibus consameret laboribus, in aliorum cura gerendaerat insatiabilis; advenientibusenim bospi-
tar sdificaturosecclesiam^rogaruntutstatimaggre- g tibus erat et totusparalus, egregius autem et sele-
derentur; et deduzerunt beatum virum,aptiora loca ilii iodicantes:et unus quidem hunc, alius verolo- eum illum laudabat. Gum autem §35 meliorem elegisset,etfundaraenta jecissetjtectum brevi tem- pore imposuit.Gumque finem accepisset ®dificium, jussit ut admitterent sacerdotem. Gum autem di- eerentsc nullum aIiumelecturo8,et rogarent uleum baberent et patrem et pastorem,accipit gratiam sa- cerdoUi.Postquam autem cum eis versatus est tres annos, et eos pulcbre deduzit ad res divinas, cum effectsset ut unus ex eis qui simul erant vice sui preficcretur, ad monasticum rediit babitacuium.
Et ne,si omnia illius narrem,proIixiori utar nar' ratione,cum inbis respIenduis8et,fitCarrarumpon-
ctus panis eis ofTerebatur, et vinum odoriferum, piscesque et oIera,etquaecunque sunt eis conjuncta. Quiaetiam ipse quoque mcridie assidebatconvivanti- bus,eorumqu£apponebanturpartesunicuiqueoffe- reos; et dans unicuique calices,et Jubens bibere, et eum qui erat ejusdera secum nominit imitan8,pa- triarcham,iDquam, qui minisirabatquidemhospiti- bus, sed non simul convivabatur.
Interdiuautemversansinjudiciiseorum quiinter se litigabant et decertabant,aliis quidem persuade- batutinterseinvicem reconciliarentur,alios autem cogebatqui lenietmansuetsdoctrinaenon parebant. Nullusautem injustus recessit, sua audacia adver- sus Justum victoria potitus.Ei enim qui injuria affi-
tifex.Erat aotemca quidem civitas circumsesea ab n ciebatur,Justipartemsemperaddens, reddebat eum
^" • !_•! t_ • 1»«... •
ebrietate impietatis, et seipsam dederat debaccba- tioni dsmonum; sedcum esset dignatabujusagri- tultura.etaccepissct ignom hujus doctrins,perman- sit quidem libera a prioribus seDtibus,nunc aotem nberem profertsegetem Spiritus, maturarum fru- gumDeoofferens manipulos.Bednonsinelabore vir divioos hano exercuit agriculturam, sed laboribus oteos innumerabilibus,et eorum quicorporibusme- dentor artem imitans,partim quidem dulcem adhi- bens 9dhortationem,partim vero acribus utens me- dicamentis, nonnunquam vero et urens et secans, effeeithanc sanitatem. Ooctrinffi autem etalii ejus diligentis vits quoque lumina suCfragabantur;illis eaim illuminati,et audiebant ea quas dic6bantur,et ea qu9 fiebant lubenter accipiebant.
Toto enim tempore quo fuit antistes, ei quidem foit panis supervacaneus, aqua quoque superQua inotilts aotem Ieotus,et supervacaneus usus ignis. Pfoctu cnim quadragintabymnos,quosinter se invi- eem loqoendo et respondendo dicuntjmplebat,ea- romqoae iotercedunt precomduplicansnumerum; rel;quom aotem nootis in sede sedebat, concedeos palpebris ut aliquantulum qoiescereot. Atque quod Don insolo quidem pano vivit homo, dixitquidera contemplator Dei Moyses {Deut.wn); meminit au- tem hujus quoque viciDominus.provocationem dia- boli recusans (tfa^/i.iv).Quod autemctiam sinoaqua vivi possit, noUo locodivinnScripturs didicimus.
D
inexpugnabilem, et eo qui volebat injuriam facere superiorcm.Similisque erat oplimo medico,qui sem« per prohibet eos humores qui redundant, et procu- rat ut sit inter mutcrias aequalitas.
Hunc quoque desideravit videre imperator (est enim allata fama,qu8e facile omnia qu<e bona sont et qua3 mala significat), et ad se accersivit, et ve- niens salutavit et excepit; et agreste illud cilicium sua purpura pxistimavit praBslantius. Jam vero regi. narum quoqu^ cborus ejus et manus prehendit et genua ; virumque rogabant qui necaudire quidem poterat linguam Graecam. Adeo et rcgibus et omni- bus homnibus res honoro et rcverentia digna vide- tur philosophia.
Quin etiam ubi obierint ii qui ejus sunt amatores etscctatores,maJoremassequunturgIoriam.E(potest quidcm hoc sciri etiam ex multis aliis, sed vel ma- xime quidem ex iisquoedivino huic viro acciderunt. Postquamenim obiit, et hoc rescivit imperator,vo- luitquidem eumdeponerein aliquasde 8acra;cum autem intelliexissetpiumesse et honestum ut gregi- bus redderetur corpus pastoris, ipse quidem et id deduxit pr8Qcedens,ct reginarumcborusconsequens omncsque ct magistratus et qui abiis regebatur,po- pulus,militcsque et privati.Tanto studio eum acce* pit ct civitas Antiocbi,et quae eam sunt consecuUe, doncc pervenit ad magnum illum fluvium.Ad ripam SM autom Euphratis concurrebant quidem civee.
'd
DB VITIS PATEUM UBBR IX.
80
et coDCurrebant etiam bospiteSyConcurrebant etiam A atruebat auferrent, et intrarent ; et cum eis exbi-
rustici; quin eliam flnitimi festinabantad fruendum benedictione.Lectum autem multi sequebanturlicto- res, eos percutiendoterientesqui corpus veste nu- dare conabantur,et cupiebant illinc pannos sumere. Et licebat audire alios quidem psallcnteB,alios vero lamentantes. Alia enim deflens eum vocabat prasi- dem, alia vero altorem, alia autem pastorem et ma- gistrum : et alius quidem lacrymans nominabat pa- trem,aiiusvero adjutorem etcuratorem; et cum tot laudibus et lamentationibus sanctum illud et sa- crum corpus sepulcro mandavere.
Ego aulem admiratus quod cum vitae mutassetin- 8titutum,vitam non una commutaverit, neque dum esset antistes, remissum acsolutum vit» genus sit
buissetdoctrinamex^diviniseloquiis,jubebatrursu8 abeuntes portae lutum imponere.Verum cumomnino satius exi8timasset,etiam cum paucis vitarecongres- sionem,aditum omninoob8truxit,illi portffi maximo admoto lapide. Per quamdam autem fossam collo- quebatur quidera cum paucis ex familiaribus, sed non videbatur.Sic enim providerat. Illino autem ii- lud quoque exiguum accipiebat nutrimentum. Rur« SDS autem cum omnibus colloqui denegasset,me so- lum dulci illa et Deograta voce dignabatur,et abire volentem me 8spedetinebat,derebusdis8erenscGB- lestibus.Cum multi autem ad eum venirent,et postu- larent bonum benedictionis, et eum sBgreferret tu- multum, nec senectutem considerans, nec urgen
amplcxuSjSedexcercitationismonasticae laboresad- d tem reputans imbecillitatem, transilit fossam qus
nec a robustis quidcm etvolentibus facile transiri poterat; et cum ad quamdam propinquam venisset monacborum classem, parva rursus fossa acta ad muri angulum,cum consuelis decertabat laboribus. Hujus autem gregis praefectus, vir omni virtute plenu8,dixit eum cumcomedissetquindecimoarcas, transegisse septem hebdomadas sancti jejunii. Hoo autem snbiit certamen,cum vixisset plus quam no- naginta anno8,imbeci)litateautem quaa narrari non potest esset affeclus : sed imbecillitatem superabat animi alacrita8,et Dei amor omnia faciiia reddebat etexpedita.Cum hic talibus oircum flueret sudoribus pervenit ad metam cursus, et agonothetam videns, et coronam desiderans.
auxerit^eum recensui in historia monachorum: nec recessi ab eo qui ei placuit ordine, benedictionem quoque ab eo desiderans.
CAPUT XVIII.
BUSEBIUS (48).
Prius dictis sanctis magnum quoque addam Euse- bium quinonlongoquidemabhinctemporeestmor- tous (Theodor,^ lib, iv Hist.^cap. 26). Cum multis autemannisvixissetytemporiquidemsqualemsusti- nuit laborem, labori autem squalem simul delegit virtutem. Multiplex autem lucrum ex eo retulit; magnitudine enim remunerationem agonotheta su- peratcertamina.Hicergocumprimoaliorumndeisui curam credidisset, quo illi ducebant, ducebantur:
eraDteDim ipsiquoque viridivini virtutiaque alhlet» r ^° '"'*''!? ™^'* "* "'"° consequar interoeesio- et exercitatores ; et cum aliquo tempore cum eis "'«°: q"«'°^»>"« uequepercep. dum eeeet adhuo-su
esset versatus,et l^ene recteque phiiosophis accepis-
set scientiam, vitam monasticam est amplexus; et
oum quoddam dorsummontisoccupasset (imminet
autem eivicusmaximus,quem nominantAsicham),
fossa solummodo facta,et lapidibus ne luto quidem
conjunctis (49}, sub dio reliquam transegit vitam
seipsum affligens^vesle quidem opertus pellicea;ci-
cere autem et fabis aqua madefactis se nutriens.
Quinetiam aliquando quoque vcscebatur caricis,8ic
utcunque conans sustentare imbecillitatem corpo-
ris. Cumque ad summam pervenisset senectutem,ut
etiam dentesplurimosamisisset,neque mutavit ci*
bum. neque habitationem. Sed et cum hieme con-
gelaretur,etflestate ureretur, forti et fercbat contra- jx fodiens, accipiebot totius anni nutrimentum, cum
perstes.Credo enim eumvivere et habere puriorem ad Deum fiduciam.
CAPUT XIX.
BALAMANU8 (50).
Mevirtutiinjuriamfacerearbitratus^siadmirabilis Salamani vitam posteris non signiQcavero,8ed obli- viono obrutam 837 neglexero, summatim aCferam narrationem.Est quidam vicus acOccidentemfluvii Euphratis, ipsi ripa; imminens, vocatur autem Ga- persana. Hic ex eo ortus,cum vitam amplecteretur quietam,et in vico quiestexadTerso parvam inve- nisset domunculam,seipsum in ea inclusit,nec stio relicto, nec fenestra. Semel autem in anno terram
rias qualitales aeris, faciem quidem habenscorru- gatam,arefactaautem omniamerabracorporis.Tam multisautemcorpusconsumpsitlaboribus,*utnezona quidem maneret super lumboi.sed caderet inferius; nihil enimeratquod vetaret-.nsmet clunes et coxen- dices coosumpti erant, et zonae facilem descensum praebehantad inferiora.Zonamitaque adsuittunicae, hac ratione ut staret excogitans.
i£gre ferebat autem conversari cummultis. Nam cumdivinam contemplationemvisione assidue ap- prebenderet,montem ab ea nolebatabstrahere;8ed- tamenetsi essetamore tam vehementipraeditu8,per- mittobat aliquibus ex notis. ut id quod portam ob-
nullo unquam homineloquens.Idque facere perse-
veravit, non parvo tempore, sed longissimo. Porro
autem pontifex civitatis cujuseratis vicu8,cum viri
didicisset virtutem, accessit,volenB ei dare donum
sacerdotii; et domunculse perfosa aliqua parte, e^t
ingressus; etroanum imp08uit,et peregit precatio-
nem, et saepe quidem ei di.xit,et quae ad eum adve-
nerat gratiamsigniOcavit.Gum nullam autem vocem
audiisset,abiit jubens utfossa rursuB ffidiflcaretur.
Aliquando autem rursus qui erant illius vici exquo
erat profectus, cum noctu fluvium trajecissent, et
domum perfodi8sent,eum accipientes nec resisteo-
tem ncc jubentcm, in suum vicum exportarunt; et
81
PHILOTHEUS, siVE THEOPHILES.
82
eamtaleinadOrientemconstruxisseDtclomuDCulam A gus enim haud longe aberal)etpro alluri usut^ dia-
eom protinas incluseruDt.llle autem similiter quie- tem agebatcum illo loquens.Paucis autem post dio- bos, qoi erant iilius vici qui est ex adverso, cum nocta rarsusaggreBsi e8sent,etdomum perfodiseent, •d se abduxemnt,neque oontradicentem,nccatma- neret orgentem, neque rursus prompto et alacri animo recedentem.Ita seipsumoroninomundomor* tuam oonstituit, et apostolicam illam vocem vero loqaen8,dicebat:Gum Ghristo sum cruciHxus. Vivo autem, jam non ego,vivit vero in me Christus.Quod antem nunc vivo in Cbri8to,in fidevivo Filii Dei qui me dilezit, et pro me seipsum dedit {Galat ii).Tali8 hicqaoqaefuit.Suffioiuntenimhscadostendendum totum ejus vits institutum.
conorum manibus, mysticum,divinum, et salutare obtuli sacriGcium.IlleautemomnispiritaliimpIeba- turvoluptate, et existimabat seipsum ccclum videre dicebatque se nunquam tantam cepisse IflBtitiam. Ego autem cum ab eo valde fuerim dilectus, pu- tavi me et ei injuriam esse faciurum si non etiam mortuum laudaverim, et aliis, si non hanc optimara philosophiam eis*proposuerim imitandam.Cum ita- que nunc oravero ut consequar auxilium, impo- nam flnem narrationi.
GAPUT XXI.
JAGOBDS (52).
Quoniam eorum qui Jam sunt victores declarati, virtuli8athletarum,ccrtaminarecensuifflus,summa«
!!!!!. ""if""!!".^'"!'"""''''""''''*"'*""''"*'^"' B ««> narrantes et quos-noieditandoBusceperolabo-
res, et quos in certaminibus perpessi sunt sudores,
cepero, ad alium transibo.
GAPUTXX.
MARIs(5i).
Est Homeri quidam vicus qui a nobis vocatnrNe- tis.Gam apud eumparvamquamdam domunculam BdincaBsetdivinusMaris, in eapermansit inclusus triginta et seplem annis.Exmonteautempropesito ea Boscipiebat multum bumoris. Tempore autem biemis qaaedam quoquegutteaqusineam emana- baat.Qaantum autem hinc damni oriatur corpori- bu8, Bciant et civeset ru8tici,nam iis quoque qui in agris habitant, manifesti sunt morbi qui ex eo na- acnntar.Sed tamea ne hsec quidem sacroilli capiti persaaserunt ut motaret domuncuiam; 8ed fortiter
83§ et longe clarisdimas et maxime insignet vi- ctorias, age eorum quoquequi adhucsunt supersti- tes, et magnifice decertant, et contendunt pricres vincere sudoribus, vit® instituta conscribamue, et posteris utilem relinquamus memoriam. Quomodo enim eorum qui olim resplendueresanctorum vitao institutum posteris maximam attulit utilitatem; ita iis qui nos consequentur erunt exemplaria eorum narrationes.
Initium autem ducam a magno Jacobo ; i8 enim et tempore et laboreestprior aliis, etquieumsunt smulati,faciunt admirubilia et quiB sunt prster opi- nionem. Usuvenit autem, nescio quomodo, ut et
et constanter permansit doneo cursum confecerit. G eorum qui excesserunt, et eorum qui adbuc sunt
Qaio etiam priorem qaoquevitamtranaegit cum virtutis laboribus ; onde et corpori et animae con- tervavit castitatem; idqoe ipse mihi aperte signifi- cavit,docen8 sibi mansissecorpus integrumetincor- raptum,et qoaleegressom fuerat ex materno utero, idque com maltos quidem dies festos martyrum ce- lebrasset com esset adolescens, vocis autem boni- tate demnlsisaet popuIum.Nam etplurimotempore peneveravit psallere, et fuit insigni pulchritudine eorporis. Sed tamen nec species corporis,nec vocis claritas, neo quae ei cum multis intercedebat con- gre8bio,anima pulchritudini aliquid detrimenti attu- lit ; sed vivens similiter atque ii qui sunt inclusi, SQc curam gerebat animae. Virtutem autem auxit qaoque laboribus quos sustinebat inclusus.
Ego hujus 888pe U8U8 sum consuetudine ; Jussit enim mibi aperiri oBtium;quinetiam complectebatur me venientem, et de pbilosophia, fusa prolixaque Qtebatur oratione.
Porro autem hicquoqae fuitsimplicitateinsignis, et varios moresomninoabhorrebat.Ioopiam autem magia dilexit quam summascopias.Nonaginta au- tem anno8natu8,utebaturve8tibu8 contextisexviilis eaprinis Panis autemetparumsalisnutrimentiejus asum impIebant.Gum autem longo tempore doside- raiaet videre offerri spiritale et myaticum sacriQ- ciam, rogavit atdivini doni illio fleret oblatio.Bgo vero lubenter parui; et Jussi sacra vasa afTerri (-ad
8uperstite8,hoc sitprimumnomen.Btenim quando narravi eorum vita) institutum^initium sumpsia di- vino illo Jacobo qui Persicum illum exercitum fudit suis precibus ; et cum corruissent urbis murorum ambitus,neque permisit urbem capi,etcoegitfugere adversarios, cum in eos misisset exercitum musca- rum et culicum (53). Qui ergoilli simile nomen est sortitus, et est ei similis moribu8,8it primus in or- dine athletarum qui adhuo sunt superstites, non quoniam ejusdem est nominis particeps, sed quo- niam est illius virtutem smulatus, etfuitipsealiis exempiar philosophifie. Nam cum simul cum inclyto illo Marone esset versatus, et ejus divins fuisset doctrin® particeps,obscuravit prsceptorem majori- D bus laboribns. Ille enim et murorum tegumenlum habuit templum veteris erroris, et cx pellibus con- textum Gxit tabernaculum; et eo utens, imbris et nivis elTugiebat impetusihic autem his omnibus va- lere Jussis, et tabemaculo, et tugurio, et murorum tegumento,pro tecto habet ca)lum,contrariosomne8 aeris impetus scstinens: nunc quidem pluvia vche- menti obrutus,nunc autemglacieet nivecongelatus, aliquando autem radiis solia tostus et exu8tus,et ad- versus omnia se fortiter et constanter gcrens, et tanquam in alieno certans corpore, et coniendens vincere naturam corporis alacritate animi.Mortali enim hoc etpatibilicorporeindutus,vitamagittan- quam impatibilis; et viiam incorpoream fn corpore
83
DB VmS PATRUM LIBBR IX.
84
mediians, clamat ctim beato Paalo: In carnearaba- A. ferre vim solis radioram;et rogavi ut mibi aliqasm
iante8,non8ecandamcarnemmilitamas.Armaenim nostra non suni carnalia, sed potentia Deo ad te- straclionem manimentorum, destruentescogitatio- nes et omnem altitudinem qus se extollit advorsus Dei cognitionem, et captivantes omnem intcliectum ad Dei obedientiam (// Cor. x). Sed bsc quidem certamina quas sunt super nataram,in minoribus se exeereendo laboribus est mediiatus. Nam cum in parva qnadam domunculasepriusinclusissetyetab externis tumuliibus animam liberasset,et recorda- tioni Dei mentem affixissetfSic perfeciam etabsolu- tam meditabatur virtutem.
Gum autem se optime exercuis6et,et bonis labo-
modicam apud seumbram expanderet:qui postquam jussiijtribus flxis arundinibus,etiisduobu8impo8i- ti8ciliciis,umbramadinvenimus.Gumautemjubcrct me ingredi, Turpe est^inquam, o Pater, utego qui 6um etjuveniselvalens viribuSyhanc assequarcon- 8olationem,tu autem qui etvehementi febre teceris, et opus habe8taliconso]atione,forissedeasaccipiens impelamradii8olari8,Sivisergo,!nquam,me umbra frui, 8is mibi socius modici hujus tabernacu1i;nam tecum quldem volo manere, sed prohibei radius. Gessiiitaque bis verbisauditis,et meum accepit re- medium.Etquoniamumbrafruebamurcommunitcr, CGepi rursus alium sermonem afTerre, et dixi:Opus est ut accumbam,cum coxeodii non citra molestiam
ribasanimamassuefecisBet, majoraausus estaggre- di certamina; et cum ad hunc montem pervenissei, t% patiatur sessionem. Sed rursus rogabat quidcm ut qai trlginta siadiiB disiat ab hao urbe,eum reddidit accumbercm : ei aulem contra respondi, non esse iliaBtrem et venerandum^qui erat clim obscurus et tolerandum ut ego decumberem videns eum seden-
penitua infertiiis:nanc autem creditur tantam acce* pisse benedictionem,ut terra quae est imposiia con- aamataromnibusquiundiqae adveniunt,ad utilita- tem eam exportantibus. In eo vitam agens cernitur ob omnibuB accedentibus, non haben8,uidixi,8pe- luncam, non tabernaculum,non tugurium,non fos- 8am,non sepem qus eum circumdet ac muniat;sed videiar orans ei quie8cens,et stans ei sedens,et sa- nuB et cam aiiqua tenetur aegritudine; adeo ut assi- due prffisentibus decertet spectaioribus, ei naturae expellat necesBiiates. Neque enim aliis hominibus qui sunt ingenue utcumque educati,externi8 pre- seniibas est facile excrementa egerere,)nedum viro
tem. Si vis ergo,inquam,me quoque frui hac quiete, communiter accumbamus, oPater; non erubescam enim solus decumbens.Gum talibus verbis decepis- sem ejus tolerantiam,ei accubitusexhibui solatium. In solo autem jacenti suaves adhibui sermones.tra- ducensad animijucunditatem.Manu autem immissa intra veslem, tentabam ejus dorsum moderate&b- Biergere, tuno vidi magnum ferri pondus, quod ei lumbos aliigabat et coUum: jam vero alis quoque catens a circulo qui erai circa coUum, dus quidem ante, duse vero pone, ad inferiorem circulum obli- que pertinentes,ei litteraB X figuram efficientes anle et pone duos circulos colligabani. Jam vero manus
in Bumma philoaophla exercitato. El ha5C dico,non C quoque interius circacubitos taliaquoquealiababe-
ut qui ab allis didicerim,Bed qui ipse viderim.Nam
cumquatuordecimabbincannisin gravem morbum
incidissei, afTecii quidem, ut par esi, eum qui est
mortali corpore prsdiius. Erai autem sBstus vehe-
men8,et flamma radiorom ardebai vehementius,cum
Bopiii quidem essent venti,aer autem manerei im-
mobilis. Erat autem morbus ioundatio flavs bilis
qu» deorsum ferebatur, etmordebat ac comprime-
bai intesiinum, ei cogebai extra egredi. Tunc ma-
gnam vidi tolerantiam. Nam cum ex multis con-
gregati e88enihomines,uigloriosum boocorpuBsa-
luiarent^ sedebai in duas parles distractus.Nam na-
iura quidem vim airerebat ut iret ad excernendum;
pudor autem ejus qua aderai muliidinis, cogebai
eum manere in eodem statu ei habilu. Ego autem D bus, hivero,armis utentesquibuslibei.Densaaulem
bant vincula. Gum ergo aspexissem onus ponderis multorum taientorum,ob8ecravi ut opemferret cor- porilaboranli,quod non poterat simul ferre et onera voluntaria,oi involuntariamaegritudinem.Nunc qui- dem, inquam, o Pater, febris fungitur officio ferri; cum eaautem cessaverit, tunc rursus corpori impo- nemus laborem que ex ferro capitur. Hoc quoque concessiimuitis delinitus ejusmodi carmioibus.Sed tunc quidem cum paucis egrotassei diebus, faoile convaluit.
Posteaautemcuminmorbumincidissetgraviorem multi autem ut corpus raperent multis ex locis con- venissei, audientes id cives,concurreruni omnes et militesetprivaii^illi quidem sumptisarmis militari-
hoc seiens, cum eis qui convenerant partim multis egi adbortaiionibus, partim etiam minis, abire Ju- ben8;po8tremo autem eosimplioavivinculissacer- dotii, et non sine maximo labore vespere tandem amandavi. lile autem vir divinus,ne cum ii quidem abscessissent^vioiuB est a naiura; sed perstitit tole- rauB, donec accedens nox profunda coegii omnes domum recedere.
Rursus autem die sequenti cum ad eum 8S9 ve- nissem, ui vidi sestum evasisse vehementiorem, ei qua laborabai febrem igne exirinsecusaliaio nuiriri et augerii prntexens dolorem capiiis» dixi me eegre
et exstructa acie pugnare coepcrunt,tela emittentes, et funis lapides torquentes, non ut percuterent,8ed solum ut terrerent; ei sic expulsis accolis, victoriis insigni atbletalectoimposito,qui nihil sentiebat eo- rum quffi fiebant (nam nec cum coma ejus a rasiicis velleretur senserai), venerunt in urbem. Gum in ae- dem auiem venisseni propheticam,in monasterio ei propinquo lecium deposuerunt.Venit autem quidam Berh(Bam(illicenim tunc eram)ea qua3 facta fuerant significans, ei nuntium mortis afferens.Cum itaque siaiim cucurri8sem,et totam noctem in itinere oon- Bumpsissem, po8t auroram offendi hominemineqao
85
PHILOTHEUS, siVE THEOPHILKS.
86
loquentem, ncque ullum ex iis qui aderanl poten- A insectabuiuruthostem ; et ostendcnssononvereri*
tem agnoBcere. Postquam autemeum sumallocuius et nomine magni Acacii ei dixi saluiem, staiim et aperuit oculos, et rogavit quomodo se baberet, et quandovenissemest perconiatus. Cum autem ad h»€ respondissemy rursus clausit oculos.
Gum vero tres dies praBteriisseni^vespere rogavit abinam esset; cum autem rescivisset, aegre iulit, et rogavit ut stutim rursus referretur in moniem. Cumautemvellem eum perpetuo observareet ei, in- servire, jussi mox ferri lectum, et deferri in locum qnem cupiebat. Tunc vidi quantopereab 'ambiiione etglorie cnpiditate csset alienum caput mihi vene- randam. Poatridie enim ei obtuli jus ptisan® cum id refrigerassem ; nihil enim omnino calidi sumere pa-
inierim ori leniem admovit. Obsecrabat autem is qui incessebaiur malediciis : dicebat seessehomi- nem ; et quod prius quodam adactus Jurejurando se anie vcsperam ab urbe esse profeciurum, venisset boctempore. Ille : Bono, iuquit, animo esto, et no exiimesciio ; sed cum precatus fueris, recedito : sia autem mihi conviva, et mci cibi particeps. Simul au» tem hffic dicens implevit dexteram, et lenie eum im- periiii. Sic vanas glorisB morbum cum aliis expulit ex animo.
De iolerantia autem supervacaneum eet dicere, cum visus ipse tesieiur. Tres enim saepe dies et toti- demnoctesnivedelapsa itafuit obrutus, pronusja- cens, et Deum orans, ut ne parum quidem videretur
tiebatur, cum usum ignissibi intcrdixisset. Gum au- g ex pannis quibus fuerai Indutus ; saspe autem mar-
temnolletsumere: Nobis omnibus, inquam,oPater, hoc concede, communem eoim salutem tuam duci- mns sanitatem. Non solum enim es utilitatis exem- plar propositum, sed orans fers auxilium, et Dei con- cihaB nobis beuevolentiam. Quod si te hoc male ha- bet quod non sis assuetus, hoc quoque, inquam, o Pater, constanter tolera ; est enim boc quoque, ge- nus philosophiaB. Quomodo enim cum CBses sanus cibum appetens, toleraniia vicisii appetitionem, ita etiam nanc minimeappetens in vescendoostende io- Jerantiam. Hsc cum dicerem, aderat homo Dei Po- Iychroniu8(54), qui id quod dicebam defendens, di- xit ae id primum velle sumere, idquo cum esset ma- ne, cum nmpe post inierjectum sepiem dierum spa-
risetiigonibus vicini ei nivem imposiiamdeiraben- tes.eum Jacentem evelluntet excitant.Ex iis labori* bus coUegit dona divina) gratis, quorum volunt om- nes esse pariicipes. IUius enim benedictiooe multas quidem exstinctoB sunt et exstinguuniur febres, et multffi ffigritudines cessarunt et omnino abierunt, multi auiem doemones coacli sunt fugere ; et aqua quas ab illius dextera benedicitur Otsalutare phar- macum.
Quis nescit puerum mortuum per ejus orationem fuisseexcitaium? in suburbanisenim civiiatiserant ejus parenies, qui multos quidem fiiios genuerunt, omnesautem immaiurosad sepulcrum transmise- runt.Quando ergo hic ultimus natus fuit filius, cucur-
lium corpus aleret. Victus ergo oratione, unumjuris ^ ritpaieradhominemDei,rogansutislongamhaberet
poculnm clausis demisit oculis, quod quidem sole- mns facere cum amaras bibimus potiones.
ft40 Quoniam autem pedes quoque, qui propter imbecillitatem ingressum amiserant, ei Idvare per- snasimas/oper» pretium existimo hanc quoque ejus animsaperire philosopbiam ; propeenim aderat Bcyphus.Voluit autem quidam ex iis qui ministra- bant eam canisiro tegere, ut non videretur ab iis qui ad ipsam veniebant. Ille autem : Gur, inquit, scy- phum tegis? Gum is autem dixisset : Ne videaiur ab iis qni veniunt ad contemplandum : Absit, inquit, o fili, ne celea bomines (55) ea qus sunt aperta Deo ODiversorum ; illi enim soli volens vivere, nullam homan» glorie curam gero. Quid enim me Juverit si bi qaidem me magis laborasseet msjori exercita-
vitam, et pollicens se eum esse Deo dicaturum si vi- veret. Gum itaque vixisset quatuor anni8,vit9B flnem accepit; paier autem aberat : adveniens autem vtdet eum repente efferri. Gum eum iiaque e lecto rapuis- set : Oporiet, inquit, me implere promissum, et Dei homini reddere vel mortuum. Detulitque ut prius dixit, eiante pedes sancios illum posuit, dicens illa quffl suisquoquedixeratdomesiicis. Homoautemdi- vinus cum anie se posuisset puerum, flexis genibus orabat pronus vilsB et mortis rogans Dominum. Ve- spere autem puer edidit vocem, et pairem vocavit, Gum sic sensisset vir ille divinus quod suas preces 8uscepissetDominus,et viiam puero suppeditasset, surrexit, et eo adorato qui facit voluniatem timen- tium euro, et audit eorum preces {Psal. cxuv), flnit
tioae asam esse sciverint, Deus vero minori ? non ^ orationem, et filium reddidit patri. Hoo et ego vidi
saat eoim hi datores mercedis pro laboribus, sed Deo8 est sappeditalor. Quis ergo non valde admire- Ibr et sermones, et mentem qus sermones genuit, qos ooini bumana gloria adeo fuit superior ?
Tale qaid eiiam alias memini accidisse. Erat ve- •peret altam vesperet tempus comedendi: accepia ergo testa apposita madefacis lentis cibum sumpsit id enim eratei alimcntum.Venit autem quidam a ci- vitate,cai erat commiasa quaedam militaris exaciio. b aatem comeam procui vidis8et,Ientem non depo- •aitySed cibam demisit utcon8ueverat;etcumvisio« De ipprebeodisset eum esse dnmonemieumverbia
et patrem audivi narrantem, et muliis aliis narra- vit miraculum aposiolicum, cum sciret multis au- dituris futurum id conducibile.
Porro autem ejus quoque sum consccutus auxilium unius autem aut duorum faciam mentionem, exisli* mansingraii csse animi ea silentio praBierire, et non docere genera bcnoficii.Exsecrandua Marcion multas spinas impietaiis seminavii in regione urbis Gyri ; eas cum conarer eveliere radiciius, omnem laborem Bubibam, et omnibus macbinis assidue utcbar. Qui autem mea fru ebantur culiura,cum me eo nomine de- berent diligere, pro ea, ut prophetice dicam, detra*
87
DB VITIS PATRUM UBBR IX.
88
hebant mihi; ego auiem orabam, et reddebant mala A n^n ulla glorisB inductuscupiditaie (fuitenim divioa
probonis etodiumpro dilectione mea {Psal. cviiiy xxxiv];et magicis utenies prsstigiis,ei malignorum freti ope dsmonum, cooabaniur bellum gerere quod sub visum non caderet ; et nociu venit quidam ds- mon exitialis clamans,ei lingua uiens Syriaca : Cur iu bellu m geris cum Marcione ? cur banc p ugnam ad- versus eum suscipis ? Quanam is ie unquam afTecii molestia? desinebelligcrari, desisie a malevoleniia, autdiscesexperieniiaquaniumbonumsiiquies.Scias quod le jam pridem contodissem, nisi cborum mar- iyrumiecustodieniemvidissemcumJacobo.Haecego audiviyCt dixi cuidam 841 ex familiaribus qui prope me dormiebai: Audis, inquam^ quae dicuniur?Ille vero : Omnia, ioquit, audivi ; ei cum vellem surgere,
anima ab eo vitio remotissima), sed cum illum qui- dam usus ea coegissei dicere qu» volebaicelare. Sup- plex ab eo contendebam ut orarei Deom universo- rum,uireddereimihi segeiem mundam azizaniis et a seminibus hflereiicis eam omnino liberaret; me enim valde angebai abominandi Marcionis error qui plu- rimum invalueral.Dixii itaque a me oratus : Nec me, nec ullo alio iibi opus est ad Deum iniercessore ; habes enim Joannem illum insignem, Verbi vocem Domini prscursorem, has pro ie precesassidue ofTe- reniem. Cum auiem ego dicerem me ei ejus credere orationibus, et aliorum sanciorum apostolorum et propbeiarum^ quorum ad nos cuper delaUe suni re- liquis : Esto, inquit, bono animo ; babes Joannem
et rcspiccre, et scirequisloquereiur, iuacausa quie- n Baptistam. Sed nec sic eum passus sum silere, sed
vi, cum ie putarem quiescere. Ambo ilaque surgen- tes respeximus, neque ullum qui movereiur vidimus, nec quiloquereiur audivimus. Illa verba alii quoque qui nobiscum babiiabaniaudiveruni. Intellexitigiiur quod mariyrum quidem chorum dicebai Lecythum oleimariyrumquicumamuUismartyribuscolleciam haberet benediciionem, pendebai a meo lccio : sub meo autem capiie erat magni Jacobi vetus amictus, qui quovis claustro adamantini) fuii mibi validior, Quin eiiam cum eorum maximum vicum essemin- gressurus, deindemuliaesseniintermediaquaemihi probibebaniexitum,misiadmeumIsaiam,rogans ut divinuin consequcrer auxilium. llle vero,Esio, in- quit,bonoanimo;soluiasuniomniaillaimpedimen(a insiar iels aranearum;idque nociu medocuitDomi- nu8,noninsomnisadumbrans,8edreveraostendens. Vidi enim, aiebai, cum incepissem hymnodiam, in iila parte in qua illa loca siia sunt, serpeniem qucm- dam ignisspeciem prssefereniem, quiab Occidenie reptabat in Orieniem ci ferebaiu r per medi u m aerem. Cum oraiiones auiem tres peregissem, rursus vidi inflexum,eiorbiculatam ostendentem figurametejus caudam capiii conjunciam. Gum rursus autem octo oraiiones absolvissem, aspexi eum in duas paries disseotum eiin fumum resoluium. Haec ipse quidem 8icpraevidii,nosautemvidimusexitumquiconsensit eju8 prosdictioni. Mane enim maliauctoris daemonis imperio parenies, qui olimquidemeraniseciaeMar- cionis, nunc auiem sunt classis apostoiics, ab Occi- denie profecii, nudos nobis ensesosiendebant; hora
multomagisurgebaminierrogans^eisciredesiderans curejuspotius meminissei. Illeautem: Vellem, in- quit, amplecti et deosculari ejus amabilesreliquias. Cum auiem dixissem: Non afferam eas, nisi pollici- ius fueris te ea diciurumquae videris.Atqueipse qui- dem est poiliciius, ego vero posiridie attuli ea quae desiderabat; et cum omnes jussisset abscedere, haec mihi soii narravit. Quando hos, inquit, civitatis pa- tronos, qui a PbcBnicia venerant ei PalaBsiina, cum Davidica excepisti chorea, venitmihi in mentem co- gitare num haeesseniilliusinsignis Joannis rehquiaB et non aiierius martyris qui essei ejusdem nominis. Posi unum ergo diem ego stabam ad bymnos decan- iandos; video autem quemdam candida vesie indu- ium, ei diceniem; Fraier Jacobe, cur nobis adve- nieniibus non venisti obviam? Gum ego autem roga- rem quinam essent, respondit, dicens: Qui a PhcBni- cia et Palaeslina nuper venimus; et cum prompio et alacri animo nos omnes excepissent, et pastor et populus, et cives, et rustici, tu solus eorum honoris non fuisii particeps: innuebaiauiemeamquaefnerat dubitaiionem. Ad baecergo dicit sedixisse: Absenii- bus et vobis et aliis ei vos bonoro, et adoro Deum universorum. Rursus auiem die sequenii eodem iem- pore cum ille ipse apparuissei: Vides, inquit, fraier Jacobe, eum illic sianiem , cujus quiden vesiisest co- lore nivi similis, est autem prope illum posiius ignis clibanus. Cum auiem ego illuc oculosconveriissem, ei illum esse Joannem BapiiBtam conjecissem (nam et vestilu eratinduius,etmanum habebat utbapii-
autem diei tertia simul coacti, curam gerebant suse D zans): Is est, inquii, quem iu conjecisii. Quinetiam
solum custodiae, sicut scrpens qui cauda caput suum contexil: octava auiem dispersi, dederunidobiBlo- cum ingrediendi in vicum. Statim autem invenimus serpcntemfactumexflBrismaieria qui ab eis adora- baiur. Cum enim adversus opificem ei universorum creaiorem bellum aperte suscepisscni, exsecrandum 8erpentem,ianquam ilIiushostem,colere coniende- bant. Talia ego beneflcia a mihi venerando capite 8um consecuius.
Quoniam auiem divinarum revelaiionum narratio- nem ingrepsaest oraiio, age narrabo quae audiviab ilia lingaa ab omni mendacioaliena. Narraviiautem
inquit, cumiu aliquandonoctuadprimumvicum ad sediliosos eos docturus abires, et ot ego majori ac vehomeniiori 849 studio Deo ofTerrem orationem, mandasses, ioia nocte vigilavi rogans Dominum. Deinde audivi vocem dicentem : Ne timeas, o Jaco- be; magnus enim Joannes Bapiista ioia nocte orat Deumuniversorum.Factaenimfuisseimagnacsdes, nisi illius intercessionibus fuisset exstincta diaboli audacia. Haec cum mihi narrasset, praBcepit ui ego Bolus Bcirem, et ne alios assumerem conscios. £go autem utilitatis graiia non solum multis narraviy sed etiam mando scriptis.
89 PHILOTHBUS, sive THBOPHILKS. 90
Jam vero ase qDoqtie dicebat esse visum JoBeph A aurigae et equorom hinnientiuro. Me autem contur-
palriarcham, capite et barba canam, et in senio forme emittentem spiendorem.et in virtutis fasti- gio seipsum aanctorum extremum nominantem. Nam cum ego, inquit, eum primum dicerem ex iis qoi 8unt ejosdem cum ipso feretri parttcipeSy ipse seipaum nominabat uitimum.
Mihi autem narravit etiam varioe et multiplices demonum iosultus, qui in ipsum facti sunt. Cum primam enim, aiebat, hoc vitae genus sum ingres- 8U8, visuB est mihi quidam nudus forma y£tbiops ignem ex oculis emittens ; ego autein cumeumvi- derem, et timore sum ailectus, et ad preces conver- 8U8, nec in animum inducere potui utcibum sume- rem, illo enim tempore mihi apparebat. Gum autem
bavitrei novitas ; cogitabam enimquod necprinceps tunc esset in civitate, nec ea esset via vehiculorum, nec tempus aptum vehiculis. Hsc autem cum apud me reputarem,audiebatur quidam slrepitus appro- pinquantis multitudinis, et clamabanl quidam prs- cedentes liclores, sibilantc, et de medio turbam exi- gentes, et ei qui praserat viam parantes. Postqoam autem mihi visi sunt valde appropinquare, dixi, aiebat : Quisnam es, et unde venis ? et quo opus ha- bens venisti hoc tempore PQuousque ludiflcaris, o infelix, et divinam contemnis patientiam? Hocego quidem dicebam, conversus ad Orientem, et Deo preces oCTerens. Ille autem trusit quidem, sed non poiuit dejicere, res*8tebat enimdivina graliaetex-
sept^m et octoet decem dies transiissent, et jejo- ^ tcmplo omnia illa evanucrunt.
au8 permanerem, tandem improbum illum insul-
tum contemnens, sedietcibumsumpsi.Ille autem
cum bano meam non tulisset animi magnitudinem,
minatas est se virga percussurum. Ego autem, io-
quit, dixi : 8i tibi quidem est permissom a Deo uni-
versoram, percute, et plagam lubenter accipiam,
at qai ab illo feriar ; sed si non sit tibi permissum
nonpercutiesiicetmilliesinsanias.Ilis auditis tunc effugit.
Sed me rursus clanculum perpctua afficiebat mo- lestia. Nam aquam que mihi bls in hebdomada in- ferne aflerebatur, ei qui afferabat occurrens, e( meam formam imitans accipiebat; et illumjubens rece- dere, fluentumeffundebat.Idquecumnossolumbis, tedeliam ter feciaset.me sitis perpessionevalideop- pognavit. Cum ergo valde angerer, rogavi eum qui aolebatadmeafferre curjam quindecim diebus ad me aqaam non attulisset : is dixit se jam ter et quater attulisse, et me accepisse. Et ubi inquam ego, a te eam afferente accepi? Ille locum ostendit. Btsi millies, inqoara ego, me illuc accedentem vi- eri8,ne vas dederis donec ad bunc locum veneris.
8ic com h« quoque ejus apertae et irrite fuissent iDsidis, aliasrursus eetaggressus. Dixiienim noctu Tociferans : Te tam tetro implebo odure, et tibi tan- ttm inuram infamiam,at nemo te uila ex parte aspi- ciat. Ego autem, inquit, ad baec respondi : Agam tibi gratias. Invitos enim tuum inimicum beneficio aiOcies^ut qui efQcias ut magis verser in Dei recor- dttione. Nam quo mihi plus est otii.eo magis occu-
Dicebat autem se etiam tempore pcrniciosoruin illorum Iatronum,quandoexlsauriaprofecti, maxi- mampartemOrientisurcntes,pr(edasegerunl,vaIde extimuisse, non ne occiderctur (neque enim teneba- turtantoamorecorporis), sed ne raperetur in servi- tutem et captivusfleret, impietatisqueetiniquitatis videret spectaculum. Hunc metum cum sensisset diabolus (sspe enim audiverat, cum hoc notis suis aperiret), imitatur nocto ululatum mulierum. Ego autem, inquit, videbar audire quod venirentbostesi et quod vicis ignem injicerent. Statim ergo cum ca- pillos in partes 84Sdiscriminassem, etpartim qui- dema dextris,partimveroa sinistrisad pectuslrans- tulissem, parabam collum ut id ensis amputaret p facilius, et brevi plaga accepta, ab illo abominando liberarer spectaculo. Cum sic totam illam noctem transegissemetaBsidueincursionemiilorumexspec- tarem,cum fuisset dies,et quidam venissent, rogavi quidnam audiisent de Isauris. Illi autem dixerunt se nibil nosse illis diebus ; etsic agnovi,inquit,dia- bolicam quoqueillam fuisse vieionem.
Aliquandoautemassimilatusvividoetvegetoado- lescenti, speciedecoro, et flava coma ornato, ad me accedebat subridens simul et ludens. Ego autem in- quit,iraarmalu8,ejiciebaminsectansmaledicti8.1ile autem permanebat, aspectu meretricio, risuque et sermone ad voluptatem alliciens. Tunc ergo majore ira percitus: Quomodo,inquam potes totHmterram obire, et omnibus tales parare insidias? Is autem
por in perpetuocontemplandadivinapulchritudine D ^|^®^^' «® °°° ®*®^ solum,sed daemonummultitu.
Com Itaque pauci dies prsteriissent, meridie con-
laetum peragens ofQcium. Video, inquit^duasmu-
lieres de monte descendentee. Ego autem cum id
prsterconsuetudinem «gre tulissem, eteaslapidi-
ba8pet/ree888maggre8su8,memini minarum scele-
nti dcmonis, et conjeci banc esse eam quam dice-
bat infamiam. Dixi ergo roagna voce quod eliamsi
meit intiderent humeris, non eas impetam lapidi-
bo8y neo persequar, sed sola utar deprecatione. Ego
qnidem bcc dtxi, ille vero evanuerunt, et sermone
flnem accepit visio spectacuii.
Po8t bcc rarsua, inquit, nootu ego quidem ora- bam : farebatnr autem vehicoii strepitaa, et olamor
dinem per totum terrarum orbem esse dispersam, qui boc modo simul et ludunt, et serio agunt ; ludo enim, qui videtur, 8tudent,8imul totam perderebu- manam naturam At tu, dicebamego, abi, Christo tibi id jubente,qui totam legionem per porcos tran- smisit in profundum. Audivit simul et fugit : nec Domini appellationis vim ferens, nec ejus famuli philosophia ferre valens splendorem.
Porro autem cum multa alia sciam qus possim narrare, ea nolo scribere, ne imbecillioribus eornm multitudo causasit increduIitatiB. Nam iis quidem qui divinum cernunt bominem, nihil cjusmodi quod dioitar videta ^ incredibile, oum ea qu« videtor vir
91
DB VITIS PATRUM LIBKR IX.
92
tu8 coafirinet ea quae dicuatur. Sed quoniam trans- j^ pbiffi narrationum convivio excipere pofisint eus qui
mittentur ad posteros scripta barum narrationum (sunt autem muitis auros magis increduls quam oculi) imbecillitate auditorum metiemur narra- tionem.
Ei ergo aedincaruntalii quoquemaximameedemia vico propinquo, qucc non distat multis stadiis. Gon- struxi ego quoque loculum in aede victoriainsignium apostolorum. Sed cum boc rescivisset vir divinus, 8®pe merogavilut in illo monte corpus mandaretur sepulturffi. Ego autem saepe dixi quod non oporte^ eum qui vitam praesentem non curarit, sepulcri ca- ram gerere. Ubi autem vidibooeiessecordi, annui et 8um assensus, et feci ut scinderetur arca et sur- 8um ferretur. Cum autemviderem lapidemcorumpi
ignorant. Ille autem : Non alicujus, inquit, alterius eed mea causa veni in montem, et cum scateam ad- modum multis peccatorum ulceribuSy plurima opus babeo medicina ; et ea de causa oro clementem Dominum, ut 844 mibi prebeat medicamenta quae mea curent vitia. Quomodo ergo non fuerit valde reprebendendum et valde stuitum^ inter- rumpere quidem seriem orationis, interim antem loqui cum bominibu8?Sienimbomini8,quie8teju8* dem cujus ego naturae, essem famulus, eo autem tempore quo est ministrandum domino, dimittens in temporeaiTerre cibum vel potum,confabularer com aliquo exconservis, quot plagasjure acciperem ?Si autem cum etiam acceseissem, ad proesidem, et qua
a pruiaa, rogavi ut sioeret arcae parvam fleri do- p ab aliquo afGcior narranBiojuriam^sermoQem qui-
munculam : ubi aulem jussit, et perfecto sediGcio tectura imposuimus : Nonpatiar, inquit, boc vocari sepuicrum Jacobi ; sed volo baoc fieri ®dem marty rumvictoriainsignium;meautem tanquamaliquem inquilinumponiinallerosepulcro, utquidigoussim babitus utapud eos babitarem. Neque vero boc so- lum dixit, sed etiam fecit ; et cum multos quidem propbetas, multos autemapostolos, maximeautem plurimos martyres undique collegisset, eos posuit 10 una arca,voleo8 simul babitare cum populo san- ctorum, et desiderans cum eis resurgere, et digoari Dei comtemplatiooe. Hoc autem sufficit ad facieodam coojecturam quaota ejus esset modestia. Qui eoim taotas opes collegerat, periode acsiesset io extrema paupertate, desideravit babitare tanquam peregri-
dem in medio interrumperem, apud aliquem autem ex prffisentibus aliqua alia verba facerem ; non tibi videtur judex id aegre esse laturus, et auxilium qui- dem esse denegaturus, flagris autem preeterea eese C8e8uru8,etatribunaliejecturu8?Quommodoergoe8t bonestum ut servus quidem in dominum, qui au- tem supplicat in judicem, ita ut oportet se gerat : ego autem ad Deum et eeternum Dominum, et Ju- dieem justissimum,el omnium Regem acceden8,ne similiter quidem atqueii accedam ; sed inter oran- dum me oonvertam ad conversos, et prolixo cum eis utar sermone ? Hsec et audivi, et ad eos qui flegre ferunt transmisi ; et mibi videtur rectepulcbreque dixisse. Nam praeter ea quaa dicta sunt, est etiam amantium proprium, omnesquidem aliosdespicere
^ — ^ , ^ ^- ^ r--r 7 1 r
nusapuddivitesmercatores. Qualesergovenerandi ^ illi autem soli quem amant et diligunt adbierere.
mibi capitis sint labores, et quanta cortaminu, et quantam gratiam acceperit divinitus, ot quam mul- tis sit victoriis potitus, et quam multis coronis or- natus, baec ad ostendendum sufficiunt.
Quoniam autem asperos et difflciles ejus mores reprebendunt aliqQi,et segre feruntquod solitudioe taotopere delectetur et quiete cum de eo pauca dixero, impooam fmem narrationi. Proponitur, ut Jam dixi, aspectandus ab omnibus; neque fossacir- oumdatus,neque tugurio aliquo aut tabernaculo te« ctus. Unusquisque autem ex iis quiveniunt,anulIo claustro probibitus, statim accedens, eaquae vult lo- quitur. Aliis autem amatoribus bujus pbilosopbiae sunt et fossae et fores^ et eis licet frui quiete ; et qui
eumque et noctu somniare, et interdiu visioneap- prebendere. Ideo mibi videtor segre ferre, ut qui in ea quidem quam desiderat versetur contempla- tione, probibeatur autem impleri expetenda et di- gniesima quaa amelur pulcbritudine.
Haec ut narrantes, non ut encomii ritu iaudantes conscripsimus : brevitatis magnam curam gerentea ne prolixitate molestia lectores afflceremus. Quod si etiam fuerit buic superstes narrationi, innume- rabilia alia praeclara facinora adjiciet prioribus ; et illa quuque conscribent alii, nos enim bincexce- cederevalde cupimus. Pietatis autem certaminum agonotbeta et ei det flnem dignum suis certamini- bus, pra38tetque ut reliquus cursus priori consen-
est inclusus, aperit cum voluerit, etquantumvult D tiat, ut victor perveniat ad melam, etnostramim-
differt, etquantum vult impletur divina contempla- tione* Hic autem borum nibil est. Quocirca eos fert aegerrime quiin tempore orationis ei exbibent mole- stiam; et si cum jussit quidem, statim recesserint, rursus prosequitur orationem. Quod si perrexerint exbibere molestiam, et cum semel aut bis jusserit non paruerint, tunc «egre ferens et increpans aman- dat.Egoautemdeeoquoquealiquando sum cum illo locutus, et dixi aliquos moleste ferre qaod expulsi fuerint, etnoQ fuerint participes ejus benedictionis, et quod oporteret eo8 qui bac de causa veoiuot, et iter multorum dierum cooflciuQt, recedere non in- dtgnanteBi sed animi Istitia repletoi, et qui pbiloso-
becillitatem sustentel ac suffuloiatsuis orationibus, utconflrmali, multasquasalii in nosconsecuti Bunt victoriaseis eripiamus, etvictoresevitaexcedamus.
CAPUT XXII.
THALAS8IU8 ET UMNJEU8 (56)
Helimna (57) est apud no8 quidam vious, qui olim quidem excepit semica impietatis Marcionis, nuoo autem evangelica fruitur agricultura. E|ja8 ad Meri- diem est quidam collis, neque valde asper, neqae admodum acclivis. In eo monasticum aed ficavit ba- bitaculum Tbalassius vir admirabilia, qui eBtmultis qaidem aliis qaoque bonii exomatufi eed momni
93
PHILOTHBUS, SIVB THBOPHILBS.
94'
simplicitate mDnsuetQdinequo ct moderatione om- A vit^et ei manum admovit; os autcm bestia in eam
nes bomines sui teroporis superavit.Hocautem dico, non ut qui soli credam anditui, sed qui ejus etiam fecerim periculum. Ad virum enim saepe accesi, et ejus sum sspe usus suavi consuetudine.
Abeoioboclocofuitinitiatusquinuncabomnibus decantatur Limnsus, et cum admodum juvenis ad illam perven]S8etpalffistram,pulcbre inbac summa instituebttur pbilosopbia. Et primum quidem cum linguam sciret esse l«bricam,adbuc adolescens hoc sibi constitait silentium (58],mansitque longissimo tempore cum nemine quidquam loquens.Postquam autem divni illius senis^doctrinae satis fuit parliceps, et se ostendit expressamilliusvirtutis imaginem ac- cessitad magnum illum Maronem,cujus prius quo-
convertit.Cum autcm rursus sinistra essct usus ut ei 8uccurreret,in eam quoquetraxit iram bestiae. Post- quam autem fuit ejusfurorexsatiatua illi enimplus quam decemmorsusintulit),tuncquidem recessit^et suam cavernam repctiil.llle autem undique maximis cruciabatur doloribus. Sed neque tunc passus est uti arte raedicins: sed vulneribus adhibuit sola fidei medicamenta,crucisque signaculum, et [ora- tionem, et Dei invocationem. Ideo autem, ut exis- timo, Deus universorum permisit illam bestiam in illud sacrum corpus furere, ut divin» illius animsd oronibus apertam ostenderet tolerantiam.Nam ejus quoque quod generosi et fortis animi Job idem vi- demus fuisso consilium. Sivit enim eum maximis
que memi nimus {Supra, c. 16),Accessit autemco- B "^^"® ^°^°'^ generis agitari fluctibus,cum sapien-
tiam gubernatoris vellet omnibus ostendere. Unde- nam enim alias cognovissemus vel iilius fortitudi- nem, vel hujus tolerantiam, nisi in eos qusvis tela conjiciendi datus esset locus inimico pietatis.
Atqueadviri quidcm tolerantiam docendam baec sufnciunt,ciementiamautemetbenignitatemaliunde ostendemus.Nam cum multos visu privatos, et qui mendicare cogebantur congregasset,et utrinque ad Orientemet Occidentem eis habitaculaaedificasset, jussil in eis degere, et Deum laudare, alimen- tum eis necessarium prfficipiens suppeditari ab illis qui ad ipsum veniebant.Ipse autem mediua inter eos inclusus,et hos et illos incitat ad bymmo* diam, et licet eos audire Deum assidue laudantes.
dem tempore quo divinus quoque Jacobus.Cum au- tem ex eo qaoque magnam percepisset utilitatem,et qa« aab dio agitar vitam esset smulatus,occupavit aliad montia cacumen quod imminet cuidamvico^ quem nominantTargallam (59). In eo degit usquo in bodiernnm diem non babens domunculam, non tabernacuium, non lugurium, sed solo continelur septo quod est sdiOcatum ex lapidibus(60). Habet autem quoddam parvumostiumlutoassidueobstru* ctum : quod advenientibus quidem aliis nunquam aperit, mibi autem soli acccdenti boc permittit fa- cere. Ea de causa undequaque congregantur plu- rimi cum meum adventum senserint, desiderantes esse mei ingressus participes. Cum iis autem qui
aliquando ad ipsum veniunt, loquens per parvam Q T*nta estojus perpetuabenignitas in eos qui sunt
qaamdam fene8tram,eo8 impertit benedictione,per eam plarimis sanitatem largiens. Servatoris enim Dostri ntens nomine, et morbos oessare facit, et dsDDones expellit, et apostolica imitatur miracula.
Non solum autero iis qui ad ipsum veniunt suppe-
ditaicurationem,8ed eam quoqne sepenumero pras-
bait sao corpori. Eum enim jam pridem invaserat
morbat colicas. Quam sint autem acres qui ex eo
oriuntur dolore8*et cruoiatus,optime quidem sciunt
qai Ulam sunt experti; sciunt autem ii quoque qui
ejos fuere spectatores. Provolvuntur enim similiter
atqoe ii qot rabieagitantur,845buo etillucsever-
teDte8,etcrebro pedes extendentes et contrahentes;
nonnaoquamautem Bcdent et surguntet ambulant,
ejusdem generis. Eorum autem qusB sub dio sus- cipiuntur certaminum, ipsi et magno Jacobo est idem tempus. Jam enim complerunt trigesimum octavum annum.
CAPUT XXIIL
JOANNES, MOYSES, ANTIOCHUS, ANTONIUS (61).
Hoc vits i nstitutum asmulatus quoque est Joannes, vir prflBter caetera, clarus ienitate et maosuetudine. Iscum rupem quamdam valde asperam, tempestati- basque obnoxiam, et ad Septentrionem vergentem occupasset, in illa jam transegit viginti quinquean- nos, aeris contrarios excipiens impetus.Alia autem omnia, ne singula persequar, cibus et vestis et ferri pondera,sunt iis qui prius dicti sunt similia. Est au-
aliqaam quietis viam qusrentes; etideo assident q tem humanis omnibus adeo superior, ut nullo ex
baJaei8,8«peex eo aliquam aocipientes consoiatio neai. Et qaid opus est longiori uti oratione in iia encmerandisquttsontapertaeimanifestaomnibus? Catn boc morbo colluctans, et tot tantisque cru- ciatas doloribaB, non medicinas accepit auxilium, noa lectam ingredi sastinuit, non a medicamentis aoi eibij eet recreatus, sed in labula bumi jacente sddena, oratione et crucis signaculo est curatus, et carmine divin» appellationii sopiit cruciatus.
Porroautem cam iis qaoque noctu aiiquando am« baUret, caleavit dormientem viperam. Ea vero ap- prahendena plaDtampedi8,ineam dentes inflxit.Gum aotoa pedieonaretur opamferre,8e quideminclina-
eis fruatur soistio. Afferamautem hujus rei indi- cium evidens. Nam cum propter torum ejus berba- ceum vir quidam bonus